Mijn advies aan winterliefhebbers: Nog even pas op de plaats maken, maar het voortraject wat we tot nu toe richting winter 2004 beleven, wijst beslist niet zonder meer in de richting van een 13-in-een-dozijn winter!
Aard en karakter van deze novembermaand lijkt niet typisch die voorafgaande aan een zachte winter. Wat mij bijvoorbeeld opvalt is op belangrijke punten tot op zekere hoogte overeenkomst met november 1978. Neem dat warmbloedige continentale hoog dat de 1e helft van de maand gedomineerd heeft. De invloed van oceaandepressies werd er door uitgesloten. Rond Sint Maarten was er een continentale verkilling. Interessant dezer dagen was de stormachtigheid op de Britse Eilanden, die aan ons hoofdzakelijk voorbij ging. Geloof het of niet: Dat was óók zo in november 1978! 15/16 november zwaar depressiegeweld verwijderd van Nederland, waarvan ons land slechts schampschoten kreeg.
Het beeld voor volgende week lijkt een zachte zuidwestelijke stroming op te leveren. Af en toe regen en oplopende temperaturen. Toch lijkt de term "licht wisselvallig" nog het meest op z'n plaats. Dit is echt nog niet de op volle toeren draaiende westcirculatie waar we ons zorgen over zouden moeten maken. Integendeel, het is - zeker op termijn - een circulatietype dat vatbaar is voor een ingrijpende verandering! Dat is in het verleden vaak gebeurd en dus waarom zou dan nu niet kunnen. Een winterspecialist die o.m. de strenge winter van 1946-1947 feilloos aankondigde, heeft vaak opgemerkt, dat een westelijke stroming met relatief hoge temperaturen in november uitstekend past in de aanloop naar een koude of strenge winter.
Voor vergelijkingen met het recente verleden moeten we dit jaar verder om een bijzondere reden erg oppassen. Een onorthodoxe winter is niet uitgesloten, nu wij bij wijze van hoge uitzondering de situatie meemaken van een zeer koude oktober in combinatie met een zachte november. Vaak sluit november zich met kou bij oktober aan. Dat is dit jaar dus niet zo. Enkele zeer koude winters zijn door zo'n combinatie (koude oktober-zachte november) voorafgegaan. Maar ze liggen verder in de tijd verscholen, namelijk in 1939-1940 en 1941-1942. Ook in vorige eeuwen is deze combinatie vaker aan strenge winters vooraf gegaan. Soms ging het daarbij om historische winters. Na de Tweede Wereldoorlog hebben wij in Nederland eigenlijk geen strenge winters meer gehad met een soortgelijke voorgeschiedenis. Meestal was oktober een zachte maand geweest.
Maar zoals gezegd moeten we nog niet te vroeg juichen. We moeten eerst de reactie afwachten die op deze interessante zet van november volgt. Zal het zo gaan als in november 1978, toen aan het einde van de maand verrassend een winterse drukverdeling ontstond? Of houdt de westelijke stroming langer aan, ook nog begin december en volgt zoals vaak in het verleden tussen 10 en 20 december een winterse reactie?
Ik volg geboeid de ontwikkelingen, al is de huidige saaie fase met die westelijke stroming er beslist één om even wat anders te doen. Je raakt door de aard van het saaie weer namelijk moeilijk opgetogen.
Zou de a.s. winter het stramien van 2003 willen blijven volgen, dan zou zeker in december zich weer een markante blokkering moeten manifesteren. Omdat we dan al met de eerste van de specifieke wintermaanden te maken hebben, is het al heel goed mogelijk dat de blokkade zich anders zal ontwikkelen dan voorheen en dat het blokkerende hogedrukgebied vanuit een heel andere (lees: winterse) hoek tevoorschijn komt.
Neen, met pessimistische berichten aangaande de aanstaande winter ben ik het niet zonder meer eens op dit moment. Zonder dat ik nu meteen een strenge winter aankondig. Ik kan dat op dit moment op grond van de ontwikkelingen tot nu toe namelijk niet. Maar mocht zich in de komende tijd, laten we zeggen vóór de Kerst al een winterse aanzet voordoen, lijken mij de kaarten voor de komende winter bepaald niet verkeerd te komen staan.
Voorlopig moeten we de ontwikkelingen nog even afwachten en de zaak maar even aanzien.
Quote selectie