Hoi Forummers,
Tijdens deze saaie weertijden wil ik jullie alvast wat warm maken voor komende winter met onderstaand uiterst interessant weerstukje
... Geniet ervan zou ik zo zeggen!!!
Greetz,
Kimme
Mijn boeiendste weerdag:
2 januari 1979
Auteur: Tom van der Spek
Vraag aan een weergeïnteresseerde welke weersituatie hij uit het verleden (nog) eens zou willen beleven en de kans is bijna 100% dat hij een dag noemt waarbij de atmosfeer flink wat actie voorschotelde. Maar zelfs dan is het vaak appels met peren vergelijken. Een zwaar zomers onweer is immers totaal iets anders dan een winterse blizzard. Mijn voorkeur gaat echter uit naar 2 januari 1979, een dag die in vele opzichten een winters hoogtepunt vormde in een bizarre winter, die veel meer stuntwerk op het gebied van sneeuw en ijzel opleverde.
De aanloop naar die gedenkwaardige 2e januari was minstens even boeiend. Al sinds eind november had de winter al een paar korte kou-invallen opgeleverd, maar juist tijdens en vlak na de kerstdagen was het uitgesproken zacht met temperaturen tot 12 graden in het zuiden van het land. De luchtdrukverdeling transformeerde echter naar een klassiek winters beeld, waarbij een hogedrukgebied boven Midden-Europa zich naar Scandinavië verplaatste en een depressie ten westen van Frankrijk zijn invloed naar Midden-Europa uitbreidde. Door deze ontwikkeling draaide de wind geleidelijk van zuidwest tot zuid naar noordoost en begon zeer koude vrieslucht die zich ten noorden van ons land ophield, naar het zuiden uit te stromen.
Kou-inval
Een bijna legendarische kou-inval volgde. Was het op de ochtend van 29 december nog +10 graden in Amstelveen alwaar ik toen woonde, in de loop van de middag draaide de wind naar het noordoosten en begon het kwik te dalen. Om 19 uur was het +5 graden en de volgende ochtend -2 graden. Het had 's nachts een beetje geijzeld, maar overdag begon het bij een matige tot vrij krachtige noordooster te sneeuwen, terwijl het kwik verder inkromp. 's Avonds om 19 uur was het -7 graden geworden en dat was meteen het maximum van de volgende dag! In de vroege ochtend van oudejaarsdag sneeuwde het zwaar en wees de thermometer -10 graden aan, om er overdag amper bovenuit te komen! Een gestage temperatuurdaling van bijna 48 uur was zo tot een einde gekomen. In de namiddag luwde de harde oostelijke wind en begon het op te klaren. Er lag inmiddels zo'n 7 cm sneeuw. Heel het land was in de greep van de winter gekomen, zo volgde er een bar koude jaarwisseling met in de nieuwjaarsnacht op sommige plaatsen meer dan 18 graden vorst! Er volgde een rustige en zonnige nieuwjaarsdag. Het leek of de atmosfeer even diep ademhaalde, alvorens de volgende winterstunt uit de hoge hoed te toveren…
Depressie verrast meteorologen
Eigenlijk is het beter te spreken over een toverketel, ditmaal gevormd door het warme water van de Noordzee. In wisselwerking met de zeer koude lucht die hierover streek kwam er hier een kleine depressie, een zogenaamde "polar low" tot ontwikkeling. Deze zakte naar het zuiden af en trok zo regelrecht in de richting van ons land. Vooral in de late nacht en vroege ochtend van 2 januari ontwikkelde deze depressie sterk en verraste de meteorologen volkomen. In de vroege ochtend vroor het te Amstelveen 8 graden, na een nacht met strenge vorst. Er was echter dichte mist ontstaan met een zicht van rond 100 m en op de radio werd in het uitgebreide weerbericht voor land en tuinbouw ook gewag gemaakt van deze mist. Deze zou in de loop van de ochtend oplossen, waarna er zonnige perioden zouden volgen bij lichte tot matige vorst. In de westelijke kuststrook zou een enkele sneeuwbui van zee kunnen binnendrijven, elders zou het droog blijven. Hoe anders zou het lopen!
Blizzard
Al in de vroege ochtend viel het mij op dat de barometer snel begon te dalen (zie afbeelding van de barogram van die dag) en dat de zuidoostenwind sterk begon aan te wakkeren. De mist werd hierdoor goeddeels opgeruimd, maar het bleef sterk nevelig en opklaren deed het niet. Rond een uur of tien begonnen er onverwacht een aantal dikke sneeuwvlokken te vallen. Dat werden er spoedig heel veel en rond kwart over tien was er sprake van een ware blizzard. Opnieuw was het zicht minder dan 200 m, maar nu door sneeuwval en de zuidooster schoot uit tot 16 m/s. Rond half elf nam de sneeuwval wat af en ik greep dit moment aan om even boodschappen te gaan doen, terwijl iedere "normale" Nederlander gezien het weer besloot om nog maar even thuis te blijven. Voor het eerst, en tevens voor het laatst bemerkte ik dat ik bij de Albert Heijn de enige klant was! Toen ik de winkel verliet was het droog geworden, maar de lucht zag nog steeds donker en de zuidooster bulderde nog flink. Het kwik was inmiddels tot iets boven de -6 graden opgelopen.
Op het volgende vuurwerk behoefde, letterlijk en figuurlijk, niet lang te worden gewacht. In de vroege middag begon het wederom flink te sneeuwen, zij het wat iets minder hard dan eerder die dag. Onverwacht begonnen er echter ook hageltjes tegen de ramen te tikkelen en plots werd de hemel opengescheurd door een felle bliksem, gevolgd door een harde donder en binnen vijf minuten volgden er nog een tweetal nabije ontladingen. De temperatuur die al een paar uur zo rond -6 graden schommelde, steeg binnen een half uur naar -4 graden. Ik wist al hoe laat het was. Dit was een polar low en de relatief zachte lucht aan de west- en zuidzijde van dit laag probeerde een doorbraak te forceren en had daarmee het onweer met de hagel of ijsregen opgewekt. Kennelijk zat op enige hoogte al zachtere lucht, die tegen de koude plaklaag met vrieslucht nabij de grond gedwongen werd om op te stijgen. Dit resulteerde in het bijzondere verschijnsel van onweer tijdens vorst. Het was nu maar de vraag hoe het lagedrukgebiedje precies zou trekken of de dooi tot Amstelveen zou weten door te dringen, of niet.
Egyptische duisternis
Het uur daarop hield ik de windrichting en de barometer scherp in de gaten. Rond 14 uur was het kwik nog een graadje gestegen, maar tot mijn genoegen zag ik dat de wind nu vrijwel ging liggen en dat de barometer stopte met dalen. Dat verhoogde de kans dat de vorst - althans hier - niet verdreven zou worden. Op dat tijdstip besloot ik een wandeling te maken, door een inmiddels indrukwekkend winterlandschap. De sneeuwdikte was gegroeid tot ruim 10 cm en het voelde buiten helemaal niet koud aan, omdat het vrijwel windstil was geworden. De lucht werd duidelijk lichter, hoewel het niet opklaarde.
Rond half drie toog ik huiswaarts en steeds duidelijker werd ik mij bewust van de vreemde sfeer die er buiten hing. De geluiden werden door het ontbreken van wind en het dikke, verse sneeuwdek sterk gedempt en ook begon er een vreemd licht over het landschap te vallen. De lucht ging er eigenaardig uitzien. Recht naar boven kijkend leek er wel een soort lichte ovaal in de hemel te hangen terwijl het overal in de rondte richting de horizon veel donkerder was. Vooral de duisternis richting het noordwesten werd steeds ingrijpender en deze duisternis kwam met rasse schreden naderbij!
Thuisgekomen was het nog steeds -3 graden en toen gingen de gebeurtenissen snel. Een Egyptische duisternis schoof vanuit het noordwesten binnen en van het ene op het andere moment begon er een dicht gordijn van sneeuw te vallen, zoals ik nog nooit eerder had gezien. Even na drieën viel de sneeuw zo dicht dat zelfs de lichtjes van de kerstboom aan de overkant van het plein, op minder dan 100 m afstand onzichtbaar waren en de mensen bij de bushalte op zo'n dertig meter afstand slechts als wazige schimmen door de wolken met sneeuw waren te ontwaren. Plotseling schoot de windmeter uit tot 18 m/s uit het noorden en daalde de temperatuur binnen een tiental minuten van -3 naar -7 graden. Tegelijkertijd schoot de luchtdruk omhoog. Op de drukke verkeersweg voor mijn huis kwam het verkeer geheel tot stilstand en ook op deze weg hoopte de sneeuw zich centimeters dik op. Na 20 minuten hield de sneeuwval even abrupt op als hij was begonnen. De wind luwde sterk en de bewolking begon te breken. Snel toog ik naar buiten om sneeuwdikte te meten. Op meerdere plaatsen verdween mijn liniaal van 30 cm lengte geheel in de sneeuwhopen, maar op andere plaatsen lag minder, omdat de sneeuw deels verstoven was. Het gemiddelde van vele meetpunten kwam uit op 19.5 cm. In 20 minuten tijd was er 8 cm sneeuw gevallen! Uit de regenmeter kwam er die avond omgesmolten het equivalent van 14.8 mm, wat dus aangaf dat er op deze unieke dag zo'n 15 cm verse sneeuw was gevallen.
Naderhand bleek dat het centrum van de depressie op de grens van Noord- en Zuid-Holland het land opkwam en vanaf daar in zuidoostelijke richting wegtrok. Een smalle strook over Zuid-Holland, Zeeland en West-Brabant was inderdaad even in de dooi terechtgekomen en de kern was die middag precies over Amstelveen getrokken, wat de tijdelijke windstilte en de vreemde lucht verklaarde.
Er volgden die winter nog veel meer weerkundige hoogstandjes, maar 2 januari 1979 blijft in mijn herinnering branden als de meest boeiende weerdag die ik ooit heb meegemaakt.
Bron: Weermagazine 2003
Tijdens deze saaie weertijden wil ik jullie alvast wat warm maken voor komende winter met onderstaand uiterst interessant weerstukje
... Geniet ervan zou ik zo zeggen!!!Greetz,
Kimme
Mijn boeiendste weerdag:
2 januari 1979
Auteur: Tom van der Spek
Vraag aan een weergeïnteresseerde welke weersituatie hij uit het verleden (nog) eens zou willen beleven en de kans is bijna 100% dat hij een dag noemt waarbij de atmosfeer flink wat actie voorschotelde. Maar zelfs dan is het vaak appels met peren vergelijken. Een zwaar zomers onweer is immers totaal iets anders dan een winterse blizzard. Mijn voorkeur gaat echter uit naar 2 januari 1979, een dag die in vele opzichten een winters hoogtepunt vormde in een bizarre winter, die veel meer stuntwerk op het gebied van sneeuw en ijzel opleverde.
De aanloop naar die gedenkwaardige 2e januari was minstens even boeiend. Al sinds eind november had de winter al een paar korte kou-invallen opgeleverd, maar juist tijdens en vlak na de kerstdagen was het uitgesproken zacht met temperaturen tot 12 graden in het zuiden van het land. De luchtdrukverdeling transformeerde echter naar een klassiek winters beeld, waarbij een hogedrukgebied boven Midden-Europa zich naar Scandinavië verplaatste en een depressie ten westen van Frankrijk zijn invloed naar Midden-Europa uitbreidde. Door deze ontwikkeling draaide de wind geleidelijk van zuidwest tot zuid naar noordoost en begon zeer koude vrieslucht die zich ten noorden van ons land ophield, naar het zuiden uit te stromen.
Kou-inval
Een bijna legendarische kou-inval volgde. Was het op de ochtend van 29 december nog +10 graden in Amstelveen alwaar ik toen woonde, in de loop van de middag draaide de wind naar het noordoosten en begon het kwik te dalen. Om 19 uur was het +5 graden en de volgende ochtend -2 graden. Het had 's nachts een beetje geijzeld, maar overdag begon het bij een matige tot vrij krachtige noordooster te sneeuwen, terwijl het kwik verder inkromp. 's Avonds om 19 uur was het -7 graden geworden en dat was meteen het maximum van de volgende dag! In de vroege ochtend van oudejaarsdag sneeuwde het zwaar en wees de thermometer -10 graden aan, om er overdag amper bovenuit te komen! Een gestage temperatuurdaling van bijna 48 uur was zo tot een einde gekomen. In de namiddag luwde de harde oostelijke wind en begon het op te klaren. Er lag inmiddels zo'n 7 cm sneeuw. Heel het land was in de greep van de winter gekomen, zo volgde er een bar koude jaarwisseling met in de nieuwjaarsnacht op sommige plaatsen meer dan 18 graden vorst! Er volgde een rustige en zonnige nieuwjaarsdag. Het leek of de atmosfeer even diep ademhaalde, alvorens de volgende winterstunt uit de hoge hoed te toveren…
Depressie verrast meteorologen
Eigenlijk is het beter te spreken over een toverketel, ditmaal gevormd door het warme water van de Noordzee. In wisselwerking met de zeer koude lucht die hierover streek kwam er hier een kleine depressie, een zogenaamde "polar low" tot ontwikkeling. Deze zakte naar het zuiden af en trok zo regelrecht in de richting van ons land. Vooral in de late nacht en vroege ochtend van 2 januari ontwikkelde deze depressie sterk en verraste de meteorologen volkomen. In de vroege ochtend vroor het te Amstelveen 8 graden, na een nacht met strenge vorst. Er was echter dichte mist ontstaan met een zicht van rond 100 m en op de radio werd in het uitgebreide weerbericht voor land en tuinbouw ook gewag gemaakt van deze mist. Deze zou in de loop van de ochtend oplossen, waarna er zonnige perioden zouden volgen bij lichte tot matige vorst. In de westelijke kuststrook zou een enkele sneeuwbui van zee kunnen binnendrijven, elders zou het droog blijven. Hoe anders zou het lopen!
Blizzard
Al in de vroege ochtend viel het mij op dat de barometer snel begon te dalen (zie afbeelding van de barogram van die dag) en dat de zuidoostenwind sterk begon aan te wakkeren. De mist werd hierdoor goeddeels opgeruimd, maar het bleef sterk nevelig en opklaren deed het niet. Rond een uur of tien begonnen er onverwacht een aantal dikke sneeuwvlokken te vallen. Dat werden er spoedig heel veel en rond kwart over tien was er sprake van een ware blizzard. Opnieuw was het zicht minder dan 200 m, maar nu door sneeuwval en de zuidooster schoot uit tot 16 m/s. Rond half elf nam de sneeuwval wat af en ik greep dit moment aan om even boodschappen te gaan doen, terwijl iedere "normale" Nederlander gezien het weer besloot om nog maar even thuis te blijven. Voor het eerst, en tevens voor het laatst bemerkte ik dat ik bij de Albert Heijn de enige klant was! Toen ik de winkel verliet was het droog geworden, maar de lucht zag nog steeds donker en de zuidooster bulderde nog flink. Het kwik was inmiddels tot iets boven de -6 graden opgelopen.
Op het volgende vuurwerk behoefde, letterlijk en figuurlijk, niet lang te worden gewacht. In de vroege middag begon het wederom flink te sneeuwen, zij het wat iets minder hard dan eerder die dag. Onverwacht begonnen er echter ook hageltjes tegen de ramen te tikkelen en plots werd de hemel opengescheurd door een felle bliksem, gevolgd door een harde donder en binnen vijf minuten volgden er nog een tweetal nabije ontladingen. De temperatuur die al een paar uur zo rond -6 graden schommelde, steeg binnen een half uur naar -4 graden. Ik wist al hoe laat het was. Dit was een polar low en de relatief zachte lucht aan de west- en zuidzijde van dit laag probeerde een doorbraak te forceren en had daarmee het onweer met de hagel of ijsregen opgewekt. Kennelijk zat op enige hoogte al zachtere lucht, die tegen de koude plaklaag met vrieslucht nabij de grond gedwongen werd om op te stijgen. Dit resulteerde in het bijzondere verschijnsel van onweer tijdens vorst. Het was nu maar de vraag hoe het lagedrukgebiedje precies zou trekken of de dooi tot Amstelveen zou weten door te dringen, of niet.
Egyptische duisternis
Het uur daarop hield ik de windrichting en de barometer scherp in de gaten. Rond 14 uur was het kwik nog een graadje gestegen, maar tot mijn genoegen zag ik dat de wind nu vrijwel ging liggen en dat de barometer stopte met dalen. Dat verhoogde de kans dat de vorst - althans hier - niet verdreven zou worden. Op dat tijdstip besloot ik een wandeling te maken, door een inmiddels indrukwekkend winterlandschap. De sneeuwdikte was gegroeid tot ruim 10 cm en het voelde buiten helemaal niet koud aan, omdat het vrijwel windstil was geworden. De lucht werd duidelijk lichter, hoewel het niet opklaarde.
Rond half drie toog ik huiswaarts en steeds duidelijker werd ik mij bewust van de vreemde sfeer die er buiten hing. De geluiden werden door het ontbreken van wind en het dikke, verse sneeuwdek sterk gedempt en ook begon er een vreemd licht over het landschap te vallen. De lucht ging er eigenaardig uitzien. Recht naar boven kijkend leek er wel een soort lichte ovaal in de hemel te hangen terwijl het overal in de rondte richting de horizon veel donkerder was. Vooral de duisternis richting het noordwesten werd steeds ingrijpender en deze duisternis kwam met rasse schreden naderbij!
Thuisgekomen was het nog steeds -3 graden en toen gingen de gebeurtenissen snel. Een Egyptische duisternis schoof vanuit het noordwesten binnen en van het ene op het andere moment begon er een dicht gordijn van sneeuw te vallen, zoals ik nog nooit eerder had gezien. Even na drieën viel de sneeuw zo dicht dat zelfs de lichtjes van de kerstboom aan de overkant van het plein, op minder dan 100 m afstand onzichtbaar waren en de mensen bij de bushalte op zo'n dertig meter afstand slechts als wazige schimmen door de wolken met sneeuw waren te ontwaren. Plotseling schoot de windmeter uit tot 18 m/s uit het noorden en daalde de temperatuur binnen een tiental minuten van -3 naar -7 graden. Tegelijkertijd schoot de luchtdruk omhoog. Op de drukke verkeersweg voor mijn huis kwam het verkeer geheel tot stilstand en ook op deze weg hoopte de sneeuw zich centimeters dik op. Na 20 minuten hield de sneeuwval even abrupt op als hij was begonnen. De wind luwde sterk en de bewolking begon te breken. Snel toog ik naar buiten om sneeuwdikte te meten. Op meerdere plaatsen verdween mijn liniaal van 30 cm lengte geheel in de sneeuwhopen, maar op andere plaatsen lag minder, omdat de sneeuw deels verstoven was. Het gemiddelde van vele meetpunten kwam uit op 19.5 cm. In 20 minuten tijd was er 8 cm sneeuw gevallen! Uit de regenmeter kwam er die avond omgesmolten het equivalent van 14.8 mm, wat dus aangaf dat er op deze unieke dag zo'n 15 cm verse sneeuw was gevallen.
Naderhand bleek dat het centrum van de depressie op de grens van Noord- en Zuid-Holland het land opkwam en vanaf daar in zuidoostelijke richting wegtrok. Een smalle strook over Zuid-Holland, Zeeland en West-Brabant was inderdaad even in de dooi terechtgekomen en de kern was die middag precies over Amstelveen getrokken, wat de tijdelijke windstilte en de vreemde lucht verklaarde.
Er volgden die winter nog veel meer weerkundige hoogstandjes, maar 2 januari 1979 blijft in mijn herinnering branden als de meest boeiende weerdag die ik ooit heb meegemaakt.
Bron: Weermagazine 2003
