De koudegolf van 1996- 1997 in België:
Alvorens deze koudeperiode te bekijken is het nuttig enkele uitdrukkingen te definiëren. Men spreekt van een vriesdag wanneer de minimumtemperatuur lager is dan 0°C terwijl de maximumtemperatuur positief blijft. Bij een winterse dag (= ijsdag) blijft de temperatuur de ganse dag onder 0°C. Een dag waarop de minimumtemperatuur – 6.0°C en de maximumtemperatuur 0.0°C bedraagt zal dus als een vriesdag en niet als een winterse dag worden beschouwd. Een klimatologische dag is de periode van 24 uren die twee waarnemingen scheidt. Zij worden gerealiseerd om 8h 's morgens, de klimatologische dag gaat dus van 8h 's morgens tot de volgende dag om 8h 's ochtends. Daarenboven kunnen wij te Ukkel metingen realiseren over periodes van 24 uren gaande van 0h tot 24h. De statistische gegevens zullen worden gebaseerd op deze dagen.
De minima werden te Ukkel negatief vanaf 21 december tot en met 13 januari. Op de 14e bedroeg de minimumtemperatuur 0°C en deze dag kan dus niet als een vriesdag beschouwd worden, op de 15e hadden we nog een vriesdag. De maxima bleven onder 0°C van 23 tot 28 december en vanaf 31 december tot 11 januari.
Wij hadden een periode van 24 opeenvolgende vriesdagen. Sinds 1901 was de langste periode van opeenvolgende vriesdagen deze van 47 dagen die zich voordeed tussen 16 januari en 4 maart 1942. Wij zijn dus relatief ver verwijderd van dit rekord. De langste sekwentie van opeenvolgende winterse dagen dit jaar bedraagt te Ukkel 12 dagen. Dit is 10 dagen minder dan het rekord waargenomen tussen 19 januari en 10 februari 1917. Langere periodes van opeenvolgende winterse dagen werden opgetekend in 1914, 17, 41, 42, 47 en 87. Deze lijst toont aan dat intense koudegolven zich zéér onregelmatig in de tijd voordoen.
Het temperatuurgemiddelde van de laatste dekade van december 1996 bedroeg te Ukkel – 4.3°C (in open hut) en dat van de eerste dekade van januari 1997 bedroeg – 7.1°C. Voor de laatste dekade van december hadden wij het tweede laagste gemiddelde te Ukkel sinds 1901 met slechts één tiende meer dan in 1950. De eerste dekade van januari daarentegen is de koudste van de eerste dekades van januari. Het vorige rekord dateerde van 1941 met – 5.6°C voor de eerste tien dagen van het jaar. De gemiddelde temperatuur van deze opeenvolgende dekades is de laagste te Ukkel sinds 1901 met een waarde van – 5.7°C.
In 1942 kenden wij reeds twee opeenvolgende even koude dekades. De tweede dekade van januari had als gemiddelde temperatuur – 7.1°C, de derde – 4.3°C wat het zelfde gemiddelde gaf als dit jaar. Het verschil is echter dat de eerste dekade van februari 1942 eveneens zeer koud was met – 5.2°C. Dit zal waarschijnlijk niet het geval zijn met de tweede dekade van januari 1997. In 1917 hadden de laatste dekade van januari en de eerste dekade van februari respektievelijk als gemiddelde temperaturen – 6.0°C en – 8.1°C. Wij zien in tabel 1 enkele koude dekades die de winters kenmerkten waartoe zij behoorden. Vooral de opmerkelijk lange winters van 1942 en 1963 vallen op.
Dec 1 Dec 2 Dec 3 Jan 1 Jan 2 Jan 3 Feb 1 Feb 2 Feb 3
1917 -6.0 -8.1
1929 -8.9
1942 -7.1 -4.3 -5.2 -1.9 -3.0
1956 -5.3 -7.5 -5.2
1963 -3.9 -2.6 -6.8 -4.0 -2.1 -1.1 -2.9
1985 -5.4 -6.8 -5.0
Tabel 1. Enkele opmerkelijke waarden van de tiendaagse gemiddelde temperaturen Wat dit jaar betreft, was de periode van twee zéér koude dekades zéér opmerkelijk. Wij kenden nochtans sekwenties van nog twee koudere dekades in 1917, 42, 56 en 85. Natuurlijk is de winter niet gedaan en is deze beschouwing slechts voorlopig. Wij kunnen niettemin deze koudeperiode (van 21 december tot 15 januari) als zéér abnormaal beschouwen (gemiddeld één keer om de 10 tot 30 jaar).
BRON: KMI
Quote selectie