Hoi mensen,
Percentielwaarden zijn een objectieve maat voor de zeldzaamheid van een bepaalde waarde.
Het principe is heel eenvoudig: van een aantal waarden ligt x% beneden de x% percentielwaarde.
Je kunt de percentielwaarden voor de temperatuur bepalen als functie van de datum. Ik heb ervoor gekozen om voor iedere datum en voor de gehele 20e eeuw (1901 t/m 2000) een gecentreerd 5-daags venster te nemen, dus voor 27 mei neem ik 25 t/m 29 mei als venster.
Per datum levert dat 100 x 5 = 500 dagwaarden op. Van die 500 zijn 5 waarden beneden de 1% percentielwaarde (vaak aangeduid met P1) uitgekomen enzovoorts. P50 wordt wel de mediaan genoemd: 50% kwam hoger uit, 50% lager.
Percentielwaarden kun je ook gebruiken als een objectieve grens voor termen als "zeer hoge temperatuur voor de tijd v/h jaar".
Een voorbeeld van een klassificatie:
T < P1 : extreem laag
P1 < T < P5 : zeer laag
P5 < T < P10 : laag
P10 < T < P25 : vrij laag
P25 < T < P50 : aan de lage kant
P50 < T < P75 : aan de hoge kant
P75 < T < P90 : vrij hoog
P90 < T < P95 : hoog
P95 < T < P99 : zeer hoog
T > P99 : extreem hoog
Nu wordt er voor komende dinsdag 30 mei een Tx van 12° verwacht. Als het dinsdag in De Bilt niet warmer wordt dan 12.0° zou je dat dus kunnen klassificeren als een extreem laag etmaalmaximum voor de tijd van het jaar.
Het datumrecord voor 30 mei ligt dan ook in de buurt, op 11.9° in 1975.
Per kalendermaand kun je deze tabellen terugvinden op NLweer.com. Klik dan links op de maand (Jan t/m Dec) en vervolgens in de linkerkolom bovenaan het scherm op "Percentielwaarden 1901-2000".
Een discussie die je hierover zou kunnen voeren is: hoe zijn deze kansverdelingen (percentielwaarden) naar hogere temperaturen opgeschoven in ons opwarmende klimaat? Tegenwoordig ligt de jaargemiddelde temperatuur met naar schatting 10.7° (op basis van trend afgelopen 30 jaar) al 1.3° boven het 1901-2000 gemiddelde van 9.4°. Betekent dit dat je de percentielwaarden met 1.3° kunt verhogen om de kans op een bepaalde temperatuur anno 2006 beter te schatten?
Mijn inschatting is, dat zo'n verhoging met 1.3° van alle percentielwaarden in de tabellen de kans op een bepaalde temperatuur beter weergeeft dan helemaal geen verhoging. Voor de objectiviteit vind ik het echter beter om gewoon het klimaat van de 20e eeuw te beschrijven, zonder verdere aannames. Wie wil, kan zelf achteraf die 1.3° of een seizoensafhankelijke waarde optellen bij de 1901-2000 percentielwaarden.
Groet,
Alwin
Quote selectie