Hoi Ben,
Door de wrijving remt de wind aan de grond af. Aangezien de corioliskracht evenredig is met de windsnelheid neemt die ook af maar de gradiëntkracht blijft hetzelfde. Hierdoor overheerst die laatste de corioliskracht en gaat de wind draaien van hoog naar laag (krimpen).
Hoe ruwer het aardoppervlak hoe sterker de remmende werking en des te sterker de wind krimpt. Zo maakt de grondwind gemiddeld een hoek met de isobaren van ca 30 graden boven land en 10 graden boven zee.
Door vertikale uitwisseling van de grondlaag met de hogere luchtlagen neemt de wind aan de grond toe d.m.v. impulsuitwisseling. Dit is het geval bij sterkere wind (turbulentie) en/of onstabiele atmosteer. Ten gevolge hiervan neemt ook de corioliskracht toe en verandert de verhouding Fgrad/Fcor waardoor de wind minder sterk krimpt.
Maar hoe zit dat dan boven water? Ook daar is sprake van wrijving maar (veel) minder dan boven land. Toch remt de lucht af en gaat de wind krimpen. Is de lucht stabiel van opbouw dan kan de grondwind verder afremmen omdat er geen vertikale uitwisseling is met meer geostrofe winden op hoogte. Ondanks de geringe ruwheid krimpt de wind dan wel behoorlijk. Hetzelfde effect merk je 's nachts. Door de stabilisatie is er geen vertikale menging en remt de grondwind sterk af maar de gradiëntkracht blijft bestaan. Hierdoor krimpt de wind sterk, soms wel tot een hoek van 60 graden met de isobaren.
Jouw verhaal over geostrofie afhankelijk van de windsnelheid kan in niet helemaal vatten. De wrijvingskracht is afhankelijk van de ruwheidsparameter maar ook evenredig met de windsnelheid in het kwadraat. Bij hoge windsnelheid is de wrijving relatief groter dus. Toch is de verhouding tussen grondwind, hoek en windtoename naar boven gelijk omdat de turbulentie sterker is en er dus een snellere uitwisseling is met de sterk afgremde luchtpakketjes. Dacht ik...
Ik hoop dat ik het zo een beetje heb kunnen verduidelijken (zonder illustraties e.d. wel lastig). Verder excuus voor de late reactie.
Victor
Quote selectie