Het is nog steeds hoogzomer en de warmste periode van het jaar valt gemiddeld zo op de grens van juli en augustus. Gemiddeld over 1971-2000 lag de maximumtemperatuur in De Bilt eind juli, begin augustus op 23 à 24°. Op de helft van alle augustusdagen in die periode lag de maximumtemperatuur tussen de 20 en 25°. Augustus is de maand van het Nederlandse warmterecord: 38.6° te Warnsveld (bij Zutphen) op woensdag 23 augustus 1944. Eelde en Maastricht/Beek boekten die dag hun huidige stationsrecord, met resp. 36.8° en 38.0°. Gemiddeld is de kans op tropische warmte in augustus echter een fractie kleiner dan in juli. Soms is het in augustus zelfs al helemaal gedaan met het échte zomerweer. Vanaf 1901 kwam het in De Bilt zes keer voor dat het na juli niet meer tot zomerse warmte (maximumtemperatuur boven de 25°) kwam. Jaren waarin de laatste zomerse dag van het jaar al in juli viel, waren 1905 (27 jul), 1910 (17 jul), 1920 (17 jul), 1924 (16 jul), 1977 (6 jul) en 1993 (4 jul). Het laagste augustusmaximum viel echter in de uiterst koele zomer van 1956, toen het in De Bilt de hele maand niet boven de 22.1° kwam. September 1956 had nog net één zomerse dag.
Augustus is één van de zonnigste maanden van het jaar. De kans op een sombere dag (20% zon of minder) is met nog geen 30% kleiner dan in andere maanden en een compleet zonloze dag komt in augustus gemiddeld één keer voor. Ondanks het zonnige karakter van augustus stond de maand voorheen te boek als een kletsnatte maand. Na de jaren '60 is de oogstmaand echter aanzienlijk droger geworden in Nederland. Over de jaren '40-'60 overtrof de neerslagsom in augustus gemiddeld zelfs de 100 mm in De Bilt, tegen een gemiddelde van minder dan 60 mm over de jaren '70-'90. Augustus 1991 was vanaf 1906 het droogst in De Bilt, toen de regenmeter 6.3 mm oogstte. Minder dan 10 mm viel er ook in aug 1984 (6.5 mm) en aug 2003 (9.2 mm). De extreem warme zomer van 2003 was bovendien het droogst sinds zeker 1906: van juni tot en met augustus werd in De Bilt niet meer dan 73.6 mm neerslag opgevangen. Druilerig is augustus zelden; van alle kalendermaanden is de gemiddelde neerslagduur in augustus het laagst. De kans dat het op een willekeurig moment regent is maar 5.0%, tegen 9.1% in november, de druilerigste maand van het jaar. Het karakter van de neerslag is vaak buiig en zware onweersbuien met alles erop en eraan zijn in deze maand heel goed mogelijk. Berucht is het noodweer van maandag 10 augustus 1925, ook bekend als de 'Ramp van Borculo'. Er is nog altijd discussie over of de Ramp van Borculo door een tornado of door een macroburst (valwinden van de ergste categorie met schadebeeld vergelijkbaar met die van een tornado) veroorzaakt werd. Als ik de krantenberichten uit die tijd lees, online beschikbaar gesteld door de Koninklijke Bibliotheek, neig ik naar een tornado van enorme omvang (meer dan een kilometer misschien). Vanuit Didam, stroomopwaarts t.o.v. Borculo, wordt onmiskenbaar een tornado beschreven; de timing van de tornado (direct ná de hoofdbui) versterkt het vermoeden van een supercell. Ook verder stroomopwaarts, bij Heumen en Malden, wordt duidelijk een tornado beschreven (NRC avondeditie van 12 aug 1925). In de dagen na de ramp is het volgens de kranten nog steeds onduidelijk wat zich precies in Borculo heeft afgespeeld. In de ochtendeditie van Het Vaderland op 12 aug 1925, staat te lezen: "De meeste gewonden wisten niet aan te geven, hoe de toedracht geweest was. Allen vertelden, dat het zoo ineens gebeurde! Als iets overdonderends. Het was geweldig zooals deze cycloon de meeste boomen en huizen van uit 't Zuiden aangreep, doch sommige juist uit 't Noorden verwoestte." Ook wordt in andere ooggetuigenverslagen vanuit Borculo over "zuiging" gesproken. Het blijft een legendarische dag in de Nederlandse weergeschiedenis...
In de loop van de maand beginnen de dagen merkbaar korter te worden en aan het einde van de maand is de daglengte vergelijkbaar met die van half april. Als 's nachts opklaart in een polaire luchtsoort, kunnen de grasvelden de volgende ochtend heel plaatselijk al wat berijpt zijn. Op neushoogte werd op vliegbasis Twenthe al +1.3° gemeten op 22 aug 1973. Soms moet een late hittegolf echter nog beginnen in de laatste decade van augustus. Vanaf 1901 begonnen drie hittegolven na de tweede decade van augustus, nl. die van 26-30 aug 1930, 26-31 aug 1942 en 22-26 aug 2001. En ook al is er zelden nog sprake van een hittegolf, de kans op een aangenaam nazomers weertype is in de laatste dagen van augustus vrij groot. Normaal gesproken wordt het in de laatste dagen van de maand overdag nog altijd een graad of 21.
Bron: nlweer.com.
Groet,
Alwin
Niet altijd vormt begin augustus het hoogtepunt van de zomer. (7 augustus 2005)
Augustus is één van de zonnigste maanden van het jaar. De kans op een sombere dag (20% zon of minder) is met nog geen 30% kleiner dan in andere maanden en een compleet zonloze dag komt in augustus gemiddeld één keer voor. Ondanks het zonnige karakter van augustus stond de maand voorheen te boek als een kletsnatte maand. Na de jaren '60 is de oogstmaand echter aanzienlijk droger geworden in Nederland. Over de jaren '40-'60 overtrof de neerslagsom in augustus gemiddeld zelfs de 100 mm in De Bilt, tegen een gemiddelde van minder dan 60 mm over de jaren '70-'90. Augustus 1991 was vanaf 1906 het droogst in De Bilt, toen de regenmeter 6.3 mm oogstte. Minder dan 10 mm viel er ook in aug 1984 (6.5 mm) en aug 2003 (9.2 mm). De extreem warme zomer van 2003 was bovendien het droogst sinds zeker 1906: van juni tot en met augustus werd in De Bilt niet meer dan 73.6 mm neerslag opgevangen. Druilerig is augustus zelden; van alle kalendermaanden is de gemiddelde neerslagduur in augustus het laagst. De kans dat het op een willekeurig moment regent is maar 5.0%, tegen 9.1% in november, de druilerigste maand van het jaar. Het karakter van de neerslag is vaak buiig en zware onweersbuien met alles erop en eraan zijn in deze maand heel goed mogelijk. Berucht is het noodweer van maandag 10 augustus 1925, ook bekend als de 'Ramp van Borculo'. Er is nog altijd discussie over of de Ramp van Borculo door een tornado of door een macroburst (valwinden van de ergste categorie met schadebeeld vergelijkbaar met die van een tornado) veroorzaakt werd. Als ik de krantenberichten uit die tijd lees, online beschikbaar gesteld door de Koninklijke Bibliotheek, neig ik naar een tornado van enorme omvang (meer dan een kilometer misschien). Vanuit Didam, stroomopwaarts t.o.v. Borculo, wordt onmiskenbaar een tornado beschreven; de timing van de tornado (direct ná de hoofdbui) versterkt het vermoeden van een supercell. Ook verder stroomopwaarts, bij Heumen en Malden, wordt duidelijk een tornado beschreven (NRC avondeditie van 12 aug 1925). In de dagen na de ramp is het volgens de kranten nog steeds onduidelijk wat zich precies in Borculo heeft afgespeeld. In de ochtendeditie van Het Vaderland op 12 aug 1925, staat te lezen: "De meeste gewonden wisten niet aan te geven, hoe de toedracht geweest was. Allen vertelden, dat het zoo ineens gebeurde! Als iets overdonderends. Het was geweldig zooals deze cycloon de meeste boomen en huizen van uit 't Zuiden aangreep, doch sommige juist uit 't Noorden verwoestte." Ook wordt in andere ooggetuigenverslagen vanuit Borculo over "zuiging" gesproken. Het blijft een legendarische dag in de Nederlandse weergeschiedenis...
In de loop van de maand beginnen de dagen merkbaar korter te worden en aan het einde van de maand is de daglengte vergelijkbaar met die van half april. Als 's nachts opklaart in een polaire luchtsoort, kunnen de grasvelden de volgende ochtend heel plaatselijk al wat berijpt zijn. Op neushoogte werd op vliegbasis Twenthe al +1.3° gemeten op 22 aug 1973. Soms moet een late hittegolf echter nog beginnen in de laatste decade van augustus. Vanaf 1901 begonnen drie hittegolven na de tweede decade van augustus, nl. die van 26-30 aug 1930, 26-31 aug 1942 en 22-26 aug 2001. En ook al is er zelden nog sprake van een hittegolf, de kans op een aangenaam nazomers weertype is in de laatste dagen van augustus vrij groot. Normaal gesproken wordt het in de laatste dagen van de maand overdag nog altijd een graad of 21.
Bron: nlweer.com.
Groet,
Alwin
Niet altijd vormt begin augustus het hoogtepunt van de zomer. (7 augustus 2005)
