Over de extreem vroege vorst van 16 september 1971
Bericht van: Alwin (Zeist-West) , 15-08-2006 09:40
Hoi mensen,
Bij het maken van de bodemvochtgrafieken viel mij de bijzonder droge nazomer van 1971 meteen op. De diepere teeltlaag was begin augustus al uitgedroogd en dat bleef zo tot 25 september (zie de grafiek onderaan).
In De Bilt heeft het in september vanaf 1901 nog maar 3x gevroren in de hut, nl. op 25 sep 1906 (-0.1°), 28 sep 1939 (-0.2°) en op 16 sep 1971 (-0.7°). De laagste septembertemperatuur sinds 1901 in De Bilt kwam dus al zo vroeg voor als op 16 september, tijdens die superdroge nazomer van 1971.
Op de archiefkaarten van Wetterzentrale is te zien hoe de kern van een krachtig hogedrukgebied in de nacht naar 16 sep 1971 boven Nederland kwam te liggen. De temperatuur op 850 hPa (T850) daalde tot beneden het vriespunt en onder heldere en windstille condities was er sprake van een perfecte stralingsnacht voor medio september.
Overdag was het trouwens helemaal niet zo koud, met maxima van 17 à 18°. De enorme nachtelijke afkoeling tijdens deze stralingsnachten werd duidelijk versterkt door een compleet uitgedroogde bodem, waarvan de thermische geleidingscoefficiënt (die bepaalt hoe goed de bodem geïsoleerd is) tot een minimum was afgenomen. Dat blijkt ook uit de onderstaande top-10:
De Bilt, jaren met geringste waterinhoud van de bodem (S+B) op 16 september, volgens het model van Piet van der Hoeven (1998), vanaf 1906:
0.005 mm 1971
0.025 mm 1959
0.155 mm 1913
0.240 mm 1929
0.600 mm 1982
0.998 mm 1919
1.836 mm 1947
3.154 mm 1934
3.275 mm 2003
3.309 mm 1979
Ook in september 1959 kwamen grote etmaalamplitudes voor (gemiddeld zelfs 4.2° hoger dan gemiddeld over 1971-2000: Txg was 21.9° (norm. 71-00: 18.7°), Tng was 8.6° (norm. 71-00: 9.6°), wat duidelijk met de grote droogte van toen te maken heeft.
Wat mij ook opviel was, dat er in augustus 1971 nog 40.4 mm regen was gevallen. Dat was echter nooit meer dan 5.7 mm op een dag, zodat die geringe hoeveelheid regenwater meteen weer uit de oppervlaktelaag kon verdampen en niet goed kon doordringen in de diepere teeltlaag, vanwaaruit verdamping vooral tijdens droogte veel minder efficiënt verloopt in het model.
Dit is meteen even reclame voor m'n gisteren toegevoegde bodemvochtgrafieken op nlweer.com.
Groet,
Alwin
Bij het maken van de bodemvochtgrafieken viel mij de bijzonder droge nazomer van 1971 meteen op. De diepere teeltlaag was begin augustus al uitgedroogd en dat bleef zo tot 25 september (zie de grafiek onderaan).
In De Bilt heeft het in september vanaf 1901 nog maar 3x gevroren in de hut, nl. op 25 sep 1906 (-0.1°), 28 sep 1939 (-0.2°) en op 16 sep 1971 (-0.7°). De laagste septembertemperatuur sinds 1901 in De Bilt kwam dus al zo vroeg voor als op 16 september, tijdens die superdroge nazomer van 1971.
Op de archiefkaarten van Wetterzentrale is te zien hoe de kern van een krachtig hogedrukgebied in de nacht naar 16 sep 1971 boven Nederland kwam te liggen. De temperatuur op 850 hPa (T850) daalde tot beneden het vriespunt en onder heldere en windstille condities was er sprake van een perfecte stralingsnacht voor medio september.
Overdag was het trouwens helemaal niet zo koud, met maxima van 17 à 18°. De enorme nachtelijke afkoeling tijdens deze stralingsnachten werd duidelijk versterkt door een compleet uitgedroogde bodem, waarvan de thermische geleidingscoefficiënt (die bepaalt hoe goed de bodem geïsoleerd is) tot een minimum was afgenomen. Dat blijkt ook uit de onderstaande top-10:
De Bilt, jaren met geringste waterinhoud van de bodem (S+B) op 16 september, volgens het model van Piet van der Hoeven (1998), vanaf 1906:
0.005 mm 1971
0.025 mm 1959
0.155 mm 1913
0.240 mm 1929
0.600 mm 1982
0.998 mm 1919
1.836 mm 1947
3.154 mm 1934
3.275 mm 2003
3.309 mm 1979
Ook in september 1959 kwamen grote etmaalamplitudes voor (gemiddeld zelfs 4.2° hoger dan gemiddeld over 1971-2000: Txg was 21.9° (norm. 71-00: 18.7°), Tng was 8.6° (norm. 71-00: 9.6°), wat duidelijk met de grote droogte van toen te maken heeft.
Wat mij ook opviel was, dat er in augustus 1971 nog 40.4 mm regen was gevallen. Dat was echter nooit meer dan 5.7 mm op een dag, zodat die geringe hoeveelheid regenwater meteen weer uit de oppervlaktelaag kon verdampen en niet goed kon doordringen in de diepere teeltlaag, vanwaaruit verdamping vooral tijdens droogte veel minder efficiënt verloopt in het model.
Dit is meteen even reclame voor m'n gisteren toegevoegde bodemvochtgrafieken op nlweer.com.
Groet,
Alwin
Bericht laatst bijgewerkt: 15-08-2006 09:43