Over de samenhang tussen windrichting en temperatuur
Bericht van: Alwin (Zeist-West) , 01-10-2006 17:43
Hoi mensen,
Ik heb al eerder een bericht hierover geplaatst, maar nu heb ik de tekst hier en daar wat verduidelijkt en bovendien de tabel leesbaarder gemaakt.
Mijn vorige artikel was 'genomineerd' voor het forummuseum; plaatsing daarin vind ik natuurlijk prima, maar wie m'n analyses nog eens rustig wil nalezen kan ook op m'n eigen website terecht: NLweer.com. Sinds een paar dagen is er een nieuwsarchief (zie linkermenu) waarin je de boel nog eens rustig kunt nalezen.
Groet,
Alwin
Over de samenhang tussen windrichting en temperatuur
Oostenwinden hangen in de winter doorgaans samen met kou en in de zomer met warmte. Het verband tussen de frequentie van oostenwinden en de temperatuur is daarom positief in de zomer en negatief in de winter. Maar in welke maand van het jaar is een oostenwind nu relatief het warmst? En wat is relatief de koudste windrichting in oktober? Om een antwoord te vinden op deze en soortgelijke vragen heb ik de seizoensafhankelijkheid onderzocht van het verband tussen de temperatuur en de windrichting. Gebruikt zijn de dagelijkse windrichting- en temperatuurgegevens van het KNMI voor De Bilt in de periode 1904-1980.
Om te beginnen heb ik de windroos opgedeeld in 8 overlappende kwadranten: een noordkwadrant van NW t/m NO, een noordoostkwadrant van N t/m O, een oostkwadrant van NO t/m ZO, enzovoort. Ik noem het percentage dagen per maand met een windrichting binnen kwadrant X even P-X, zodat je voor alle 924 kalendermaanden in de periode 1904-1980 een P-N, P-NO, P-O, enz., kunt bepalen die maximaal 100% is en minimaal 0%. (Bovendien heb ik voor iedere maand de Zuidwest-Index bepaald, die gelijk is aan P-ZW minus P-NO.)
Om de seizoensafhankelijkheid van het verband tussen temperatuur en windrichting te bepalen is voor alle 12 maanden van het jaar onderzocht hoe de maandgemiddelde temperatuur afhangt van de acht P-X waarden. Hoe sterk het (lineaire) verband is, wordt beschreven door de correlatiecoëfficiënt. Deze correlatiecoëfficiënt kan waarden aannemen tussen -1 en +1, waarbij +1 (of -1) betekent dat het verband tussen de maandgemiddelde temperatuur en P-X perfect evenredig en positief (of negatief) is. Een waarde van 0 betekent geen aantoonbaar lineair verband. Omdat we 'slechts' 77 getalsparen hebben in plaats van een oneindige hoeveelheid, is de drempelwaarde voor de correlatiecoëfficiënt om met 95%, 99% of zelfs 99.9% zekerheid van een verband te kunnen spreken niet nul, maar resp. ± 0.224, ± 0.292 of ± 0.368.
De grafieken met de blauwe staafjes geven het jaarlijkse verloop van de correlatiecoëfficiënt per windkwadrant weer. Noordwestenwinden drukken de temperatuur bijvoorbeeld relatief het sterkst in april; het verband tussen P-NW en de gemiddelde apriltemperatuur is zelfs met meer dan 99.9% zekerheid negatief te noemen. Een significant positief verband tussen P-NW en de temperatuur is trouwens in geen van de 12 maanden te vinden. Opvallend is dat noordoostenwinden in augustus met meer dan 99.9% zekerheid samenhangen met hogere temperaturen, terwijl ze in oktober met meer dan 99.9% zekerheid samenhangen met lagere temperaturen. September hangt hier net zo'n beetje tussenin. Wat eveneens in het oog springt is het negatieve verband (> 95%) tussen P-Z en de gemiddelde temperatuur in augustus. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat zuidenwinden in augustus meestal samenhangen met wisselvallig weer, terwijl oostenwinden bijvoorbeeld vaak gepaard gaan met een zonnig, droog en warm weertype. De koelste augustusmaand vanaf 1901 was die van 1912, toen de wind op 19 augustusdagen uit zuidelijke richtingen kwam en een oostelijke windcomponent op alle dagen ontbrak. Het sterkste verband tussen één van de acht windrichtingsfrequenties en de maandgemiddelde temperatuur vinden we in januari. De correlatiecoëfficiënt tussen P-NO en de gemiddelde januaritemperatuur bedraagt maar liefst -0.81. Januarimaanden waarin de wind op meer dan de helft van de dagen uit noordoostelijke richtingen kwam waren die van 1917, 1940, 1941 en... 1963.
De grafieken met de oranjegele staafjes geven de correlatiecoëfficiënten per maand, als functie van de windrichting. Voor liefhebbers van het zuivere cijferwerk is onderaan een tabel met de correlatiecoëfficiënten gegeven. In die tabel zijn de cellen van een kleur voorzien als de correlatiecoëfficiënt de 95% drempelwaarde overschrijdt. Bovendien zijn waarden boven de 99% drempelwaarde vetgedrukt en hebben waarden boven de 99.9% drempelwaarde een blauwe of rode kleur gekregen.
Ik heb al eerder een bericht hierover geplaatst, maar nu heb ik de tekst hier en daar wat verduidelijkt en bovendien de tabel leesbaarder gemaakt.
Mijn vorige artikel was 'genomineerd' voor het forummuseum; plaatsing daarin vind ik natuurlijk prima, maar wie m'n analyses nog eens rustig wil nalezen kan ook op m'n eigen website terecht: NLweer.com. Sinds een paar dagen is er een nieuwsarchief (zie linkermenu) waarin je de boel nog eens rustig kunt nalezen.
Groet,
Alwin
Over de samenhang tussen windrichting en temperatuur
Oostenwinden hangen in de winter doorgaans samen met kou en in de zomer met warmte. Het verband tussen de frequentie van oostenwinden en de temperatuur is daarom positief in de zomer en negatief in de winter. Maar in welke maand van het jaar is een oostenwind nu relatief het warmst? En wat is relatief de koudste windrichting in oktober? Om een antwoord te vinden op deze en soortgelijke vragen heb ik de seizoensafhankelijkheid onderzocht van het verband tussen de temperatuur en de windrichting. Gebruikt zijn de dagelijkse windrichting- en temperatuurgegevens van het KNMI voor De Bilt in de periode 1904-1980.
Om te beginnen heb ik de windroos opgedeeld in 8 overlappende kwadranten: een noordkwadrant van NW t/m NO, een noordoostkwadrant van N t/m O, een oostkwadrant van NO t/m ZO, enzovoort. Ik noem het percentage dagen per maand met een windrichting binnen kwadrant X even P-X, zodat je voor alle 924 kalendermaanden in de periode 1904-1980 een P-N, P-NO, P-O, enz., kunt bepalen die maximaal 100% is en minimaal 0%. (Bovendien heb ik voor iedere maand de Zuidwest-Index bepaald, die gelijk is aan P-ZW minus P-NO.)
Om de seizoensafhankelijkheid van het verband tussen temperatuur en windrichting te bepalen is voor alle 12 maanden van het jaar onderzocht hoe de maandgemiddelde temperatuur afhangt van de acht P-X waarden. Hoe sterk het (lineaire) verband is, wordt beschreven door de correlatiecoëfficiënt. Deze correlatiecoëfficiënt kan waarden aannemen tussen -1 en +1, waarbij +1 (of -1) betekent dat het verband tussen de maandgemiddelde temperatuur en P-X perfect evenredig en positief (of negatief) is. Een waarde van 0 betekent geen aantoonbaar lineair verband. Omdat we 'slechts' 77 getalsparen hebben in plaats van een oneindige hoeveelheid, is de drempelwaarde voor de correlatiecoëfficiënt om met 95%, 99% of zelfs 99.9% zekerheid van een verband te kunnen spreken niet nul, maar resp. ± 0.224, ± 0.292 of ± 0.368.
De grafieken met de blauwe staafjes geven het jaarlijkse verloop van de correlatiecoëfficiënt per windkwadrant weer. Noordwestenwinden drukken de temperatuur bijvoorbeeld relatief het sterkst in april; het verband tussen P-NW en de gemiddelde apriltemperatuur is zelfs met meer dan 99.9% zekerheid negatief te noemen. Een significant positief verband tussen P-NW en de temperatuur is trouwens in geen van de 12 maanden te vinden. Opvallend is dat noordoostenwinden in augustus met meer dan 99.9% zekerheid samenhangen met hogere temperaturen, terwijl ze in oktober met meer dan 99.9% zekerheid samenhangen met lagere temperaturen. September hangt hier net zo'n beetje tussenin. Wat eveneens in het oog springt is het negatieve verband (> 95%) tussen P-Z en de gemiddelde temperatuur in augustus. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het feit dat zuidenwinden in augustus meestal samenhangen met wisselvallig weer, terwijl oostenwinden bijvoorbeeld vaak gepaard gaan met een zonnig, droog en warm weertype. De koelste augustusmaand vanaf 1901 was die van 1912, toen de wind op 19 augustusdagen uit zuidelijke richtingen kwam en een oostelijke windcomponent op alle dagen ontbrak. Het sterkste verband tussen één van de acht windrichtingsfrequenties en de maandgemiddelde temperatuur vinden we in januari. De correlatiecoëfficiënt tussen P-NO en de gemiddelde januaritemperatuur bedraagt maar liefst -0.81. Januarimaanden waarin de wind op meer dan de helft van de dagen uit noordoostelijke richtingen kwam waren die van 1917, 1940, 1941 en... 1963.
De grafieken met de oranjegele staafjes geven de correlatiecoëfficiënten per maand, als functie van de windrichting. Voor liefhebbers van het zuivere cijferwerk is onderaan een tabel met de correlatiecoëfficiënten gegeven. In die tabel zijn de cellen van een kleur voorzien als de correlatiecoëfficiënt de 95% drempelwaarde overschrijdt. Bovendien zijn waarden boven de 99% drempelwaarde vetgedrukt en hebben waarden boven de 99.9% drempelwaarde een blauwe of rode kleur gekregen.
Bericht laatst bijgewerkt: 01-10-2006 17:44