Ik heb al eens
eerder gekeken naar het tijdstip in het jaar (na de zomer) waarop in De Bilt de eerste vorst op neushoogte voorkomt. Dit levert een reeks op met Juliaanse dagnummers, die nagenoeg normaal verdeeld is:
Histogram Juliaanse dag eerste vorstdag na 1 juli, rood = cumulatief
De conclusie uit de reeks was dat de eerste vorstdag langzaam maar gestaag steeds later komt; de eerste vorstdag is sinds 1901 verschoven van Juliaanse dag 297 (25 oktober) naar Juliaanse dag 305 (2 november). Aangezien de reeks nagenoeg normaal verdeeld is, kan je gebruik maken van de standaardafwijking (voor de gehele populatie) σ om extremen te vinden. Vaak wordt een waarde die meer dan 2σ afwijkt van het gemiddelde als een grens gezien tussen extreem en niet-extreem.
In onderstaande grafiek staan de absoluut opgetreden Juliaanse dagen van de eerste vorstdag weergegeven, tesamen met een gecentreerd 15-jaars gemiddelde (dikke zwarte lijn) en met de bandbreedte van 2σ (bepaald door de gecentreerde 15-jaars standaardafwijking). Er springen nu 3 jaren uit waarin de eerste vorstdag relatief extreem vroeg of laat kwam: in 1939 kwam de vorst extreem vroeg, al op 28 september. In 1970 kwam de eerste vorst juist extreem laat, pas op 11 december. Frapant is dat een jaar later, in 1971, de eerste vorst juist weer extreem vroeg kwam, namelijk op 16 september. De late eerste vorst van 17 december 2000 is zeer waarschijnlijk ook relatief gezien extreem geweest.
Gr. Ben
Quote selectie