Ik dacht dat we deze vorig jaar al beleefden, maar vergis je niet. Door de extreme warmte van september ligt ook herfst 2006 mooi op schema om als warmste sinds 300 jaar de boeken in te gaan. Met een gemiddelde van 17.9°C was de eerste herfstmaand natuurlijk uniek. Nu, halverwege de oktobernoot mogen we terugkijken op een zachte eerste helft. Het gemiddelde in de Bilt staat met 13.7° ruim boven de normaal en doet daarmee geen afbreuk aan de septemberwarmte.
Voor wie het nog niet wist, de komende periode blijven we tot aan de voorspelbaarheidhorizon boven de normale oktobergemiddeldes leven. Hierdoor wordt de kans op een warme oktober aanzienlijk, en mogen we waarschijnlijk zelfs op een top tien notering rekenen. Het is goed mogelijk dat de zeer warme herfst uit 2005 geen lang leven is beschoren. Mocht oktober ruim te warm uitvallen (12.5°), dan zou een normaal novembergemiddelde al afdoende zijn om het kersverse record nog wat scherper te stellen. Het oude record van 2005 staat op 12.0°C. Een simpele schatting voor herfst 2006 geeft: (sep: 17.9° + okt: 12.5° + novnormaal: 6.2°) / 3 = 12.2°! Dat zou ons dus wéér een nieuw record opleveren.
Persoonlijk denk ik echter niet dat het zover zal komen. Vorig jaar oktober was het derde decade op het Nederlandse hoofdstation de warmste sinds de metingen begonnen. Het lijkt mij zeer twijfelachtig dat ook 2006 dit kunstje ook kan klaren, mede gezien het feit dat er in noord Europa een bak met koude lucht wordt gestationeerd, welke voorlopig niet van wijken weet. De koude komt weliswaar niet onze kant op, maar zal uiteindelijk wel een bufferende werking kunnen hebben op de lange termijn. Tevens is de oriëntatie van hogedrukgebieden deze maand ten noorden van de Benelux, in tegenstelling tot de oostelijke hogen (dodenruggen) welke in oktober 2005 zo uitgesproken dominant waren. Nu moeten we het juist van hoogtelagen hebben boven de oceaan, welk een wezenlijk verschil is. Echter, een warme oktober is al niet meer af te wenden.
Enkel november rest ons dan nog. Laat ik daarom maar gelijk op de zaken vooruit lopen. Ik acht de kans groot dat november uit een heel ander vaatje zal tappen dan november 2005. Vorig jaar mochten we een zeer zachte eerste novemberdecade noteren, waardoor de maand alle inspanningen nodig had om rond de normaal (6.3°) over de finish te gaan. Dit jaar kan het wel eens heel anders gaan omdat het stromingpatroon nu een heel ander accent heeft. Hierdoor zal herfst 2006 er een flinke dobber aan hebben 2005 te verslaan.
Het jaar wordt mijns inziens nog steeds gedomineerd door het geblokkeerde patroon, waarin hogedruk boven Scandinavië de spil van ons weerbeeld is geweest. Mede hierdoor heeft de warmte veelvuldig om zich heen kunnen grijpen, maar heeft ook koude zijn stempel achter kunnen laten. Dit patroon zette zich deze maand wederom in, getuige de weerkaarten. Zelfs de huidige variant met hogedruk boven Groenland is geen nieuwtje voor 2006. Nu we ons verder in het winterhalfjaar begeven worden de resultante luchtstromen vanuit het continent geleidelijk weer kouder. Dit effect was eigenlijk ook al de afgelopen twee dagen enigszins merkbaar; de lagere minima en de langzame opwarming overdag.
(LT november)
Met november op de kalender verwacht ik het volgende: een grimmige en koude maand. Het eerste decade zal naar alle waarschijnlijkheid een wisselvallig weertype met veel regen en soms veel wind geven, met normale temperaturen. Dit weertype wordt opgevolgd door de eerste winterse perikelen in de vorm van natte sneeuw en vorst, door blokkades ten noorden van de Benelux. Hierdoor zal de maand al snel een thermische achterstand oplopen. Ook in de tweede helft van de maand houdt het koude weer ons nog vast. Wanneer de zachte lucht ons weer overtuigend bereikt zal dit te laat zijn om te kunnen compenseren voor de kou.
Daniël Verhoef - Voorburg
(cc: verdiepingforum)
Quote selectie