Ik heb veel herinneringen en twee plakboeken vol over deze winter. Op de site van het winterbulletin staat een zeer uitgebreid verslag van deze winter.
Natuurlijk komen de gebeurtenissen van de memorabele 29, 30 en 31 december ruim aan bod, evenals de bizarre winterdag 2 januari 1979.
Hier een stukje beschrijving van het begin van de winterinval op 28 december:
28 december 1978
Er begint een veldslag in Europa. Je kan haast niet anders, dan de ontwikkelingen in termen van oorlogsvoering te beschrijven. Twee grootmachten strijden om de heerschappij over west en midden Europa. In het noorden heerst oppermachtig Koning Winter, met een bastion van hogedruk over Noord Canada, Groenland, IJsland, een deel van het poolgebied, Scandinavië en noord Rusland. Zijn gebied is volgestouwd met uitzonderlijk koude lucht; in noord Europa worden temperaturen rond –40 dagenlang gemeten; overdag komen er temperaturen van –20 tot –30 voor. Aan de ander kant probeert Koning Oceaan zijn zachte en vochtige rijk uit te breiden over Europa. Op 28 december heeft hij versterking laten aanrukken in de vorm van een storing, die tot ver in vijandelijk gebied, te weten Polen en West Rusland, is doorgedrongen.
In deze veldslag is een front aanwezig, waar hevige strijd woedt; het front loopt op 28 december om 12 uur in de middag van het noorden van Schotland over midden Denemarken naar het noorden van Polen. Vandaag wordt duidelijk, dat de strijd heviger wordt en dat Koning Winter langzaam terrein wint. Terwijl het in Nederland, Frankrijk en Duitsland zeer zacht is bij een temperatuur van 10 tot 12°C, worden sneeuwjachten gemeld uit Schotland en Denemarken bij krachtige oosten- tot noordoostenwind. Het front verplaatst zich maar heel langzaam naar het zuiden. In het front vinden af en toe golfbewegingen plaats, die zowaar ook gevolgen hebben voor het weer in het uiterste noorden van ons land : af en toe worden vooruitgeschoven posten van Koning Winter gesignaleerd. Zo komt even een bel koude lucht over de Wadden het noorden van Groningen binnen. Waarnemer J. Bolt in Uithuizermeden meldt aan Jan Visser om 16.00 uur een temperatuur van 4,6 °C bij zwakke noordoostenwind! Het is van uiterst korte duur : om 16.05 leest hij 7,6°C af bij harde zuidwesten wind.
Het lijkt er op, dat Koning Winter vandaag nog geen vaste voet zet op Nederlandse bodem. Toch wordt zijn regime in het uiterste noorden in de loop van de avond nog een keer gevoeld. Op Ameland en Terschelling is er tijdelijk een noordoostenwind. Om 21.00 uur lijkt het te gaan winteren in Uithuizermeden; daar wordt dan 2,8°C gemeld. Hoe klein het wintergebiedje is, blijkt uit het volgende : in Ten Post, op 13 km afstand, is het op dat moment 8,1°C bij een krachtige zuidwesten wind. In de loop van de late avond wordt de kou opnieuw verdreven en lijkt de zachte lucht weer in noordoostelijke richting op te rukken. Voor hoe lang? Dat is op dat moment niet helemaal duidelijk. Het zal er van af hangen wat een nieuwe storing, die in de nacht zal passeren, precies gaat doen. Duitse meteorologen verwachten dat er op de Noordzee een oosterstorm zal opsteken, waarbij de kou langzaam naar het zuiden komt.
29 december 1978 : De temperatuurtegenstellingen in Europa zijn buitengewoon groot. In het zuiden wordt met een lange zuidwestelijke stroming maritiem-tropische lucht aangevoerd. Hierin ligt de temperatuur tussen 10 en 15°C. Het noorden van Europa lijkt een deel van Siberië te zijn geworden met in noord Rusland ook overdag temperaturen ver onder –30°C. Deze continentaal-arctische lucht wordt met een lange oostelijke tot noordoostelijke stroming naar west Europa getransporteerd, nog altijd gestuurd door een gigantisch hogedrukgebied, dat zich uitstrekt van het noorden van Canada over Groenland naar Scandinavië en noord Rusland. Langs het front, dat de beide luchtsoorten scheidt, zijn de temperatuurtegenstellingen vooral in Polen groot : terwijl het in Warschau om 12.00 uur –10°C is, komen in het zuiden van Polen en in Slowakije nog voorjaarsachtige temperaturen van 10 tot 13° voor. Aan de noordzijde van het front, dat aan een langzame beweging naar het zuiden bezig is, ontwikkelt zich een zware sneeuwstorm. Vooral Schotland, Denemarken en Polen worden hierdoor getroffen, maar daar zou het niet bij blijven.
Tot zover het beeld in Europa. Ook in ons land worden in de vroege ochtend de tegenstellingen voelbaar. In de nacht passeerde een storing met veel regen ons land. De voorposten van Koning Winter werden weer de Noordzee op gejaagd. Plaatselijk viel veel regen, in het noorden plaatselijk 15 tot 20 mm. Op de weerkaart van die nacht is deze te zien als een snel lopende frontale storing die over ons land en België naar het oosten gaat om daar op de koude lucht in te beuken. De kou komt echter onverbiddelijk naar het zuiden opzetten, daar blijkt in de loop van de ochtend geen houden meer aan.
6.00 uur : Op de Waddeneilanden is het in de vroege ochtend begonnen; het is daar dan +1°C terwijl het in het hele land rond 10° is. Hans de Jong in Gorredijk meldt +8°C; Harrie Laanstra in Harkema : +8°C
7.00 uur : In het uiterste noorden van het land is de wind gedraaid naar ONO en begint de winter zijn opmars. Eelde : +2° ; Den Helder : +4°.
8.00 uur : West Terschelling en Uithuizermeden zitten al op de vorstgrens met 0°C. Folkert IJnsen in Stiens meldt na een hele nacht met regen +0,5°C bij een ONO-wind. Het wordt daar tijdelijk droog. Ook zuidelijker, in Gorredijk wijst de thermometer met +3,0° al naar winter. Elders in het land is het modderzacht met temperaturen van 9 tot 12°; daar valt af en toe lichte regen. In de loop van de ochtend nemen de tegenstellingen in ons land toe. Het front beweegt zich langzaam naar het zuiden. Waar het front langs trok daalde de temperatuur in 1 uur tijd 5 tot 7 graden. In het noorden van het land neemt de oostenwind toe tot krachtig en daalt het kwik gestaag. Het KNMI geeft in het weerbericht nu aan, dat de vorst morgen in het hele land een feit zal zijn.
Lees verder in het dagboek 1979 via de link onder het weerkaartje.(Het staat nog niet volledig op deze pagina, maar daar wordt aan gewerkt. In fragmenten staat het in het archief van 2003-2004)
Groet,
Cees
Natuurlijk komen de gebeurtenissen van de memorabele 29, 30 en 31 december ruim aan bod, evenals de bizarre winterdag 2 januari 1979.
Hier een stukje beschrijving van het begin van de winterinval op 28 december:
28 december 1978
Er begint een veldslag in Europa. Je kan haast niet anders, dan de ontwikkelingen in termen van oorlogsvoering te beschrijven. Twee grootmachten strijden om de heerschappij over west en midden Europa. In het noorden heerst oppermachtig Koning Winter, met een bastion van hogedruk over Noord Canada, Groenland, IJsland, een deel van het poolgebied, Scandinavië en noord Rusland. Zijn gebied is volgestouwd met uitzonderlijk koude lucht; in noord Europa worden temperaturen rond –40 dagenlang gemeten; overdag komen er temperaturen van –20 tot –30 voor. Aan de ander kant probeert Koning Oceaan zijn zachte en vochtige rijk uit te breiden over Europa. Op 28 december heeft hij versterking laten aanrukken in de vorm van een storing, die tot ver in vijandelijk gebied, te weten Polen en West Rusland, is doorgedrongen.
In deze veldslag is een front aanwezig, waar hevige strijd woedt; het front loopt op 28 december om 12 uur in de middag van het noorden van Schotland over midden Denemarken naar het noorden van Polen. Vandaag wordt duidelijk, dat de strijd heviger wordt en dat Koning Winter langzaam terrein wint. Terwijl het in Nederland, Frankrijk en Duitsland zeer zacht is bij een temperatuur van 10 tot 12°C, worden sneeuwjachten gemeld uit Schotland en Denemarken bij krachtige oosten- tot noordoostenwind. Het front verplaatst zich maar heel langzaam naar het zuiden. In het front vinden af en toe golfbewegingen plaats, die zowaar ook gevolgen hebben voor het weer in het uiterste noorden van ons land : af en toe worden vooruitgeschoven posten van Koning Winter gesignaleerd. Zo komt even een bel koude lucht over de Wadden het noorden van Groningen binnen. Waarnemer J. Bolt in Uithuizermeden meldt aan Jan Visser om 16.00 uur een temperatuur van 4,6 °C bij zwakke noordoostenwind! Het is van uiterst korte duur : om 16.05 leest hij 7,6°C af bij harde zuidwesten wind.
Het lijkt er op, dat Koning Winter vandaag nog geen vaste voet zet op Nederlandse bodem. Toch wordt zijn regime in het uiterste noorden in de loop van de avond nog een keer gevoeld. Op Ameland en Terschelling is er tijdelijk een noordoostenwind. Om 21.00 uur lijkt het te gaan winteren in Uithuizermeden; daar wordt dan 2,8°C gemeld. Hoe klein het wintergebiedje is, blijkt uit het volgende : in Ten Post, op 13 km afstand, is het op dat moment 8,1°C bij een krachtige zuidwesten wind. In de loop van de late avond wordt de kou opnieuw verdreven en lijkt de zachte lucht weer in noordoostelijke richting op te rukken. Voor hoe lang? Dat is op dat moment niet helemaal duidelijk. Het zal er van af hangen wat een nieuwe storing, die in de nacht zal passeren, precies gaat doen. Duitse meteorologen verwachten dat er op de Noordzee een oosterstorm zal opsteken, waarbij de kou langzaam naar het zuiden komt.
29 december 1978 : De temperatuurtegenstellingen in Europa zijn buitengewoon groot. In het zuiden wordt met een lange zuidwestelijke stroming maritiem-tropische lucht aangevoerd. Hierin ligt de temperatuur tussen 10 en 15°C. Het noorden van Europa lijkt een deel van Siberië te zijn geworden met in noord Rusland ook overdag temperaturen ver onder –30°C. Deze continentaal-arctische lucht wordt met een lange oostelijke tot noordoostelijke stroming naar west Europa getransporteerd, nog altijd gestuurd door een gigantisch hogedrukgebied, dat zich uitstrekt van het noorden van Canada over Groenland naar Scandinavië en noord Rusland. Langs het front, dat de beide luchtsoorten scheidt, zijn de temperatuurtegenstellingen vooral in Polen groot : terwijl het in Warschau om 12.00 uur –10°C is, komen in het zuiden van Polen en in Slowakije nog voorjaarsachtige temperaturen van 10 tot 13° voor. Aan de noordzijde van het front, dat aan een langzame beweging naar het zuiden bezig is, ontwikkelt zich een zware sneeuwstorm. Vooral Schotland, Denemarken en Polen worden hierdoor getroffen, maar daar zou het niet bij blijven.
Tot zover het beeld in Europa. Ook in ons land worden in de vroege ochtend de tegenstellingen voelbaar. In de nacht passeerde een storing met veel regen ons land. De voorposten van Koning Winter werden weer de Noordzee op gejaagd. Plaatselijk viel veel regen, in het noorden plaatselijk 15 tot 20 mm. Op de weerkaart van die nacht is deze te zien als een snel lopende frontale storing die over ons land en België naar het oosten gaat om daar op de koude lucht in te beuken. De kou komt echter onverbiddelijk naar het zuiden opzetten, daar blijkt in de loop van de ochtend geen houden meer aan.
6.00 uur : Op de Waddeneilanden is het in de vroege ochtend begonnen; het is daar dan +1°C terwijl het in het hele land rond 10° is. Hans de Jong in Gorredijk meldt +8°C; Harrie Laanstra in Harkema : +8°C
7.00 uur : In het uiterste noorden van het land is de wind gedraaid naar ONO en begint de winter zijn opmars. Eelde : +2° ; Den Helder : +4°.
8.00 uur : West Terschelling en Uithuizermeden zitten al op de vorstgrens met 0°C. Folkert IJnsen in Stiens meldt na een hele nacht met regen +0,5°C bij een ONO-wind. Het wordt daar tijdelijk droog. Ook zuidelijker, in Gorredijk wijst de thermometer met +3,0° al naar winter. Elders in het land is het modderzacht met temperaturen van 9 tot 12°; daar valt af en toe lichte regen. In de loop van de ochtend nemen de tegenstellingen in ons land toe. Het front beweegt zich langzaam naar het zuiden. Waar het front langs trok daalde de temperatuur in 1 uur tijd 5 tot 7 graden. In het noorden van het land neemt de oostenwind toe tot krachtig en daalt het kwik gestaag. Het KNMI geeft in het weerbericht nu aan, dat de vorst morgen in het hele land een feit zal zijn.
Lees verder in het dagboek 1979 via de link onder het weerkaartje.(Het staat nog niet volledig op deze pagina, maar daar wordt aan gewerkt. In fragmenten staat het in het archief van 2003-2004)
Groet,
Cees
