Januari: de buizerd baltst, het speenkruid bloeit
Door onze verslaggevers
WINTERSWIJK - Merel en koolmees zingen er op los. Knoppen van perenbomen lopen uit. En in Winterswijk bloeit nog steeds de dagkoekoeksbloem. Het lijkt wel maart, het ziet eruit als lente, maar het is januari 2007. „Ongewoon, dat is het.“
Al elf bloeiende planten in bos- en bekengebied ’t Woold in Winterswijk. Op zijn eigen natuurkalender noteert natuurwandelaar Bernhard Harfsterkamp wekelijks opvallende verschijnselen. „Ongewoon, dat is het. Normaal gesproken zijn de dagkoekoeksbloem en het boerenwormkruid al in oktober uitgebloeid, maar ze sterven niet af. Zoiets heb ik nog niet eerder meegemaakt.“
Deze maand belooft, aldus Meteo Consult in Wageningen, de warmste januarimaand ooit te worden. De dagtemperatuur liep dinsdagmiddag in Gelderland op tot 14 graden, en in Limburg tot 15 graden. Ook de komende dagen blijft het volgens Meteo Consult te warm voor de tijd van het jaar. Harfsterkamp kijkt er niet van op. De natuur laat de voortekenen al zien: bloeiende planten, ontluikende boomknoppen, zingende merels en baltsende buizerds.
Natuurliefhebbers houden voor heel Nederland op internet bij hoe het zit met het zingen en nestelen van vogels en met de eerste bloei van planten. Op deze natuurkalender wordt al melding gemaakt van bloeiend speenkruid en maartse viooltjes. Ook sneeuwklokje en hazelaar staan in bloei. Opvallend is verder dat de grote bonte specht druk aan het roffelen is. De vogels en planten zijn zes tot acht weken eerder in voorjaarsstemming dan normaal. De perenbomen ook. Voor het eerst in dertig jaar zijn in de zuidelijke provincies knoppen van perenbomen deze maand al uitgelopen.
Normaal gesproken beginnen perenbomen eind april te bloeien. Als het warm blijft, kan die periode tot twee weken vervroegen. Andere fruitbomen vertonen volgens Slabbekoorn op dit moment nog geen tekenen van ontwikkeling.
Natuurwandelaar Harfsterkamp blijft zich intussen tijdens zijn wekelijkse rondje ’t Woold in Winterswijk verwonderen over de ontwikkelingen in de natuur. Op dinsdag 2 januari registreerde hij de bloeiende veldkers. „Ruim een maand te vroeg.“
Meestal komt Harfsterkamp in de winter in ‘t Woold hooguit vijf bloeiende plantensoorten tegen als madeliefje, vogelmuur, klein kruiskruid, kruipende boterbloem en paardenbloem tegen.
En nu al elf bloeiende plantensoorten.
Harfsterkamp: „De lente lijkt dit jaar wel erg vroeg in te treden. Als het zonnetje in de komende dagen en weken ook nog eens doorbreekt, duurt het niet lang of typische voorjaarsbloemen als bosanemomen en sleutelbloemen tonen hun pracht. Als het zo ver is, zul je ook snel vlinders zien.“
Harfsterkamp vindt het feit dat het klimaat in Nederland in januari maartse trekjes vertoont, op zichzelf genomen niet verontrustend.
„Dat het klimaat verandert, geloof ik wel“, zegt hij. „Als ik naar de natuur kijk, zie ik verschijnselen waar ik natuurlijk niet de ogen voor sluit. Zo’n extreem zachte winter heeft gevolgen, zoals voor de vogeltrek. Ganzen trekken deze winter niet naar Zuid-Europa, maar blijven in het rivierengebied hangen. Of het alarmerende signalen zijn, durf ik echter niet te zeggen. Pas op de lange duur valt te schetsen wat de gevolgen zijn voor de natuur.“
Bron: De Gelderlander
Quote selectie