Het is me opgevallen dat het zeewater in de zuidelijke Noordzee en de Straat van Dover sterk is opgewarmd de laatste decennia. Sterker dan de rest van de Noordzee en West-Europese kusten van de Atlantische Oceaan.
Hieronder een vergelijking tussen februari 1986 en de actuele toestand (5 maart 2007).
(Invalid img)
(Invalid img)
Nu was 1986 een koude winter en 2007 niet. Verder zie je dat het gehele noordoostelijke deel van de Atlantische oceaan een stuk warmer is. Alleen de Ierse Zee is kouder.
Maar een aantal steekproeven kunnen meer duidelijkheid verschaffen.
december 1988: Ondanks een zachte maand met veel zuidwestelijke wind toch kouder in het Kanaal
(Invalid img)
Februari 1993...
(Invalid img)
Juni 1994: De kentering?
(Invalid img)
Januari 1996: Ondanks de koude winter, en lagere temperaturen in de rest van de Noordzee en het westelijke Kanaal, toch positieve afwijkingen bij Dover.
(Invalid img)
Oktober 1996
(Invalid img)
Juli 2001: Hetzelfde beeld
(Invalid img)
Januari 2005: Ondanks het koudere water tussen Bretagne en ZW-Engeland, duidelijk positieve afwijkingen.
(Invalid img)
Januari 2006: Een koude winter en overal vrij koud water behalve in het Nauw van Calais. Het signaal is klein en vrij zwak maar het is er.
(Invalid img)
Mei 2006: Hier dan weer geen duidelijke afwijking.
(Invalid img)
Ik heb het hele archief vanaf 1984 tot heden doorgespit en overal komt hetzelfde beeld naar voren. In de jaren '80 was de zuidelijke Noordzee kouder dan normaal en vanaf halverwege de jaren '90 kwamen er structurele afwijkingen voor naar boven.
Dit zal het weer bij ons niet ongemoeid laten, dunkt me. Bij zuidwestelijke winden is het extra zacht en verder zullen buien, vooral in de herfst en winter heviger worden. Voorst is het mogelijk een verklaring voor het afnemende aantal mistdagen in de herfst en winter omdat vochtige zuidwestenwinden minder snel afkoelen.
Een duidelijke oorzaak kan ik niet geven maar het is wel interessant hierover te speculeren.
Ik zat eerst te denken aan de afnemende luchtvervuiling in West-Europa, en dan speciaal de industriële as vanaf Engeland richting Noord-Frankrijk. Door de schonere lucht ontvangt het zeewater meer zonnewarmte itt tot vroeger, toen de zon vaker schuil ging achter de rook van Engeland. Maar het effect is ook in de herfst en winter te zien, de laatste jaren zelfs nog sterker dan in de zomer.
Het ligt meer voor de hand de oorzaak in een toegenomen stroming te zoeken. Warm oceaanwater stroomt via het Kanaal en de straat van Dover de Noordzee in. Onderweg koelt dit water m.n. in het winterseizoen af. Een hogere temperatuur impliceert dus een sterkere stroming. Dit kan verschillende oorzaken hebben:
Zo kunnen sterkere zuidwestenwinden het water in het Kanaal opstuwen en door het Nauw van Calais persen. Hier is wel wat voor te zeggen omdat het aandeel aan zuidwestenwinden is toegenomen waarbij het water bij zacht weer ook minder snel afkoelt. Dit heeft een extra temperatuursverhogend effect voor Nederland en België. Maar het fenomeen doet zich de laatste jaren ook voor tijdens perioden zonder west-circulaties en een lage NAO-index, terwijl tijdens de westcirculaties eind jaren '80 en begin jaren '90 er geen duidelijke afwijkingen waren te bespeuren tussen de zuidelijke Noordzee en de rest van de zeëen, behalve in februari 1990.
Maar is de Straat van Dover nooit uigebaggerd en dieper gemaakt ten behoeve van de scheepvaart? En hoe zit het met de aanleg van de Kanaaltunnel? Een diepere doorgang maakt een groter watertransport mogelijk. Een toegenomen debiet met een groter energietransport dus als gevolg van menselijke aktiviteiten.
Ten slotte betrek ik de vorming van Noord-Atlantische dieptewater erbij; de 'golfstroom' gedreven door zoutwater. Boven IJsland zakken grote hoeveelheden water naar de diepte. Hierdoor zakt het zeewaterpeil in de wijde omtrek tot aan de noordelijke Noordzee. Dit wekt een oceaanstroming op die langs de oppervlakte warm water transporteerd in de richting van IJsland maar ook stroming in de Noordzee die op haar beurt weer het water door het Kanaal trekt.
Er zijn meer aanwijzingen dat de Thermo-haliene circulatie, na een verzwakking in de jaren '80, halverwege de jaren '90 weer is aangetrokken.
Waarmee ook het warmte-transport door het Kanaal. Een interessant detail m.b.t. tot de laatste twee argumenten is de afkoeling van de Ierse zee. Mijn hypothese is dat een groter deel van de 'golfstroom' dat de Britse Eilanden moet passeren door het Nauw van Calais gaat i.p.v. de Ierse zee. Indirect zou de gevoeligheid van het kustklimaat van de Benelux voor de THC zijn toegenomen.
Ik zal eens kijken of ik meer informatie boven water halen kan omtrent de stroming in het Kanaal.
Victor
Quote selectie