Vaste rubriek: IJsverhalen uit de 19-de eeuw. Schiedam.
Bericht van: Dirk (Sneek------) , 06-01-2004 13:32
Nu de kou ver weg is, is het weer tijd om terug te gaan in de tijd.
Ik vond een heel grappig stukje over Schiedam.
31 december 1879.
Over Schiedam schrijft men in de Arnh, Ct:
>Daar zal zeker nog al eens Bacchus geofferd worden, zeide ik tot een medereiziger.
>>Ik ken de plaats, want ik heb er gewoond," antwoordde hij, doch gij vergist u, als gij denkt, dat daar veel dronken menschen worden aangetroffen. Als daar een persoon waggelend en schreeuwend langs de straat gaat, is het in den regel een vreemdeling. De schiedammer wordt niet dronken, en toch drinkt elk Schiedammer niet anders dan zuivere jenever en moutwijn. Het meest wordt moutwijn gedronken, wanneer bitterextract er bij wordt gebruikt, want de jenever zelfs is gekruid en heeft den smaak van oranjebitter curacao. Elk Schiedammer zal u zeggen: deze jenever is van zooveel, de andere van zooveel graden. Van hun jeugd af drinken zij dien drank als water en een hoeveelheid van dertig borrels is geen buitengewone konsumtie voor een persoon. Zij drinken het als thee uit kopjes. Een liter heeft dan ook in de branderij de waarde van een dubbeltje. Bij het verlaten der fabriek echter zet de fiskus er zeshonderd percent belasting op.
(noot: ze wistten er toen ook al raad mee, de fiscus
)
>>Men ziet nu mannen en zelfs jongens van zestien a twintig jaar in de strengste koude uit de branderij, waar een temperatuur heerscht van tachtig graden Fahrenheit, naar buiten gaan, met niets aan dan een wollen hemd en wollen broek, die even de knieën bedekt. De spiritus, die zijn lichaam vult, verhoogt dermate zijn akkomodatievermogen, dat hij dit oogenschijnlijk ongestraft kan doen, -maar werklieden van veertig jaar zijn zeldzaam, want op die leeftijd zijn zij versleten.
>>In het stadje heerst betrekkelijk welvaart. Armoede behoeft niet worden geleden. Bijna vierhonderd branderijen bestaan er, en telkens wordt er bijgebouwd. Doch ook veel goeds wordt tegengehouden door de magt dezer industrie. Reeds lang heeft men getracht een waterleiding te bekomen, daar in heel Schiedam geen enkele goede wil is te vinden.
De grachten zijn stinkende poelen, waar onophoudelijk zwarte wolken van vuil uit den bodem opwellen naar de oppervlakte, door de gistende stoffen en gassen gevormd. Doch, daar! aan de vuilste grachten wordt de lekkerste jenever gemaakt! en het is de vraag, of die deugdelijke jenever zou gemaakt kunnen worden van het zuivere water eener waterleiding......
Ik vond een heel grappig stukje over Schiedam.
31 december 1879.
Over Schiedam schrijft men in de Arnh, Ct:
>Daar zal zeker nog al eens Bacchus geofferd worden, zeide ik tot een medereiziger.
>>Ik ken de plaats, want ik heb er gewoond," antwoordde hij, doch gij vergist u, als gij denkt, dat daar veel dronken menschen worden aangetroffen. Als daar een persoon waggelend en schreeuwend langs de straat gaat, is het in den regel een vreemdeling. De schiedammer wordt niet dronken, en toch drinkt elk Schiedammer niet anders dan zuivere jenever en moutwijn. Het meest wordt moutwijn gedronken, wanneer bitterextract er bij wordt gebruikt, want de jenever zelfs is gekruid en heeft den smaak van oranjebitter curacao. Elk Schiedammer zal u zeggen: deze jenever is van zooveel, de andere van zooveel graden. Van hun jeugd af drinken zij dien drank als water en een hoeveelheid van dertig borrels is geen buitengewone konsumtie voor een persoon. Zij drinken het als thee uit kopjes. Een liter heeft dan ook in de branderij de waarde van een dubbeltje. Bij het verlaten der fabriek echter zet de fiskus er zeshonderd percent belasting op.
(noot: ze wistten er toen ook al raad mee, de fiscus
)>>Men ziet nu mannen en zelfs jongens van zestien a twintig jaar in de strengste koude uit de branderij, waar een temperatuur heerscht van tachtig graden Fahrenheit, naar buiten gaan, met niets aan dan een wollen hemd en wollen broek, die even de knieën bedekt. De spiritus, die zijn lichaam vult, verhoogt dermate zijn akkomodatievermogen, dat hij dit oogenschijnlijk ongestraft kan doen, -maar werklieden van veertig jaar zijn zeldzaam, want op die leeftijd zijn zij versleten.
>>In het stadje heerst betrekkelijk welvaart. Armoede behoeft niet worden geleden. Bijna vierhonderd branderijen bestaan er, en telkens wordt er bijgebouwd. Doch ook veel goeds wordt tegengehouden door de magt dezer industrie. Reeds lang heeft men getracht een waterleiding te bekomen, daar in heel Schiedam geen enkele goede wil is te vinden.
De grachten zijn stinkende poelen, waar onophoudelijk zwarte wolken van vuil uit den bodem opwellen naar de oppervlakte, door de gistende stoffen en gassen gevormd. Doch, daar! aan de vuilste grachten wordt de lekkerste jenever gemaakt! en het is de vraag, of die deugdelijke jenever zou gemaakt kunnen worden van het zuivere water eener waterleiding......
