Vroeg winter
15 november 2005 - In november deelt de winter vaak een eerste speldenprik uit en soms komt het tot een koudegolf. In de jaren negentig, waarin de eigenlijke winters meestal zacht waren, was het een paar keer vroeg winter. Vooral november 1993 was koud met vanaf de 16e dagelijks vorst tot -11,4 graden op de 23 e in Twenthe. In 1995 werd het daar op 5 november -9,2 graden, bijna een record zo vroeg in de maand, die verder zacht was.
Ook in 1996 en in 1998 kwam Europa vroeg in de greep van de winter met sneeuw en vorst tot in het gebied van de Middellandse Zee. In 1996 ging de kou onze deur grotendeels voorbij maar in november 1998 zaten we gelijk midden in de winter. Woensdrecht noteerde op 23 november met -11,0 graden de eerste strenge vorst in het najaar van 1998. Ook uit het begin van de 20e eeuw zijn periodes bekend waarin de winters vroeg begonnen. In de jaren twintig kwamen vier jaren achtereen vorstperiodes van minstens een maand die half oktober of begin november al waren begonnen. Op 29 november 1921 werd in De Bilt een record lage temperatuur gemeten van -14,4 graden.
Heel winters was het ook in 1965, toen het vanaf 11 november twee weken vroor. In het noorden bleef het op acht dagen de hele dag vriezen. Eelde noteerde op 16 november -13,3 graden gemeten, de laagste temperatuur voor half november. Bijzonder was de kou in 1980: op 3 november bleef het vrijwel overal de hele dag 1 à 2 graden vriezen en dat was zo vroeg in het jaar niet eerder voorgekomen. Na enkele dagen kwam met sneeuw (15 centimeter) kwam een einde aan de vorst.
Ook in 1985 viel de winter vroeg in. In Zuid-Limburg kwam de temperatuur toen in november op 20 dagen onder nul en op 5 dagen bleef het ook overdag vriezen. Op 19 en 20 november 1985 vroor het de hele dag zeker 3 graden. Die maand viel in ons land op 15 dagen sneeuw en eind november lag de sneeuw in Friesland ongeveer 15 centimeter dik.
Bijzonder was de winter in 1890, dankzij het boek van Herman de Man beter bekend als "de barre winter van '90". De kou sloeg al in de tweede helft van november toe. Aan het eind van die maand bleef het in Utrecht twee dagen achtereen overdag 7°C vriezen en 's nachts vroor het 10 tot 13 graden. De winter van 1890 is één van de weinige vroeg begonnen winters, vooral december was koud, die tot een strenge zou uitgroeien. In de meeste jaren met vroege vorst was de kou weer snel voorbij en werd het uiteindelijk een zachte winter. Onze voorouders brachten dat eeuwen geleden al onder woorden: "zwaait de winter in november al zijn staf, zijn rijk vindt vroeg het graf".
Bron: http://www.knmi.nl/VinkCMS/explained_subject_detail.jsp?id=3475
Quote selectie