Goedenavond
Ik krijg steeds sterker de indruk dat de westcirculatie haar hoogtepunt heeft gehad.
Daarbij doel ik niet zozeer op de nadrukkelijk aanwezige noordooster op dit moment. Maar eerder in het algemeen. Hoewel de aktuele situatie wel een signaal afgeeft, want het past minder bij het beeld van een 'open' winter.
Voor de verwachtingen van de lange termijn is de situatie van het hele noordelijke halfrond van belang. Interessant zijn de ontwikkelingen in de stratosfeer. Volgens onderzoek van het KNMI vormen lagere temperaturen en, daar aangekoppelde, sterke stratosferische westenwinden een aanwijzing voor, een ophanden zijnde westcirculatie. In de afgelopen maand heeft deze ontwikkeling zich voltooid. De laatste tijd is, vooral aan de Canadese zijde van de pool, de temperatuur opgelopen en op 100 hPa (16 km) is het drukverschil tussen pool en subtropen in twee weken tijd met 25 % afgenomen. Dit is een voorbode voor een minder zonaal weertype (= minder dominante westenwinden)
Wel is er nog een stratosferisch lagedrukgebied aanwezig boven het noorden van Skandinavië en N-Rusland. Zolang dat systeem niet wijkt lijkt me een retrograadse (oostwaartse) uitbreiding van het Russisch hoog richting Noord-Europa niet mogelijk. Voor winterweer zullen we naar Groenland moeten kijken.
Momenteel raakt de hoogtestroming boven het westelijke deel van het noordelijk halfrond steeds meer geblokkeerd. Maar de blokkades liggen op, een voor ons, ongunstige positie. Juist ter hoogte van West-Europa komt de westenwind sterker door. De afgelopen week trok de ene na de andere depressie met hoge snelheid (en occlusiefronten) over. De komende week, denk ik, dat we met een quasi-stationaire frontale zone te maken krijgen. De wind is voornamelijk westelijk, de lagedruk zal domineren, waardoor het weer flink nat wordt. Wel heb ik deze week nodig om deze visie te testen.
ZADELS
Een ander mogelijk scenario is de zadel van de IJsland blokkade. In deze situatie ligt er een hoog bij Groenland/IJsland, een laag zuidelijk op de Atlantische oceaan. Een ander hoog boven de Balkan en een laag bij Finland. Deze toestand heeft een negatieve NOA-index. Vanuit het noorden wordt poollucht aangevoerd en vanuit het zuidwesten zachte subtropische lucht. Vooral in de bovenlucht heersen grote temperatuurverschillen die frontale zones oppeppen. In een zadel heeft de wind geen voorkeursrichting.
Laten we deze zadel kantelen: Het Groenlandhoog verplaatst naar Spitsbergen/Noorwegen zowel in het westen als in het oosten bevindt zich lage druk. Nu wordt de kou meer over Skandinavië aangevoerd waardoor de lucht onderin ook kouder wordt terwijl vanuit het zuidwesten nog steeds zeer zachte en vochtige lucht komt aanwaaien. Deze toestand is zeer vatbaar voor ijzel en sneeuw.
DE ZUIDELIJKE WESTCIRCULATIE
Wanneer de straalstroom de Atlantische oceaan oversteekt ligt die dit seizoen vaak vrij zuidelijk. Dit betekent dat randstoringen ook een zuidelijke koers varen. In Nederland draait de wind dan wel eens naar het oosten. Door aanvoer van koudere lucht is er sneeuw mogelijk. Tot nu toe hebben de, zuidelijk passerende depressie nog geen succes gahad, behalve op nieuwjaarsdag dan. De afgelopen week trokken de depressies toch steeds noordelijker. Dit heeft te maken de sterkte van de jet. Nu de hoogtestoming een versnelling lager wordt gezet kan de koers weer worden verlegd naar het zuiden. Het is dus wachten op een flinke afkoeling van Noord-Europa onder leiding van het Groenland hoog willen we meer sneeuw zien.
Een minpunt vormt de te hoge zeewatertemperatuur van de Noordzee en de Noorse zee. Wanneer de luchtaanvoer over dit 'warme' water komt loopt de temperatuur weer snel op tot een aantal graden boven nul waardoor het echt kwakkelen wordt. Later in de winter koelt het water wat meer af waardoor de sneeuwkansen toenemen. Bovendien ligt de straalstroom dan zowieso gemiddeld al zuidelijker.
Al met al verwacht ik dat het stormachtige weer voorlopig verleden tijd is. Zacht kan het zeker nog wel worden. Maar de kans dat er koude lucht vlakbij komt wordt ook groter. De kans dat er een stabiele vorstperiode komt met droog en zonnig weer acht ik niet zo bijster groot. Dat wil niet zeggen dat het niet koud kan worden. Wanneer de koude lucht het gevecht wint, dat verwacht (hoop)ik in februari wel te zien, kan de temperatuur wel flink kelderen. Dit mogelijk versterkt door een sneeuwdek.
Nu zullen velen zeggen dat de winter niet meer te lang meer wachten kan. Maart is ook nog een perfecte maand voor de Groenlandwinter. We moeten het allemaal maar even zien. De komende 10 dagen zie ik de winter nog niet losbreken. Wel kwakkelweer met sneeuwkansen.
Quote selectie