Onverwacht onweer in België vanmiddag, hoe kon dat?
Bericht van: Alwin (Zeist-West) , 03-07-2008 23:43
Ha mensen,
Het verbaasde mij dat het eind deze middag met name tussen Brugge en Gent nog tot een onweersbui kwam met af en toe ook vrij veel ontladingen. Daarom even een korte analyse. Die marginale onweerssituaties zijn m.i. namelijk erg interessant.
Ik heb de GFS06 en GFS12 progtemps voor Gent, 17 uur lokale tijd, eens met elkaar vergeleken. Zie hieronder.
Het evenwichtsniveau voor een gemengd luchtpakketje uit de onderste 500m kwam in GFS12 op -11.5° uit, tegen -9.0° volgens GFS06. (Het evenwichtsniveau of Equilibrium Level EL is het niveau waarboven een luchtpakketje definitief kouder blijft dan z'n omgeving als je hem optilt.)
Zelf heb ik ook een grootheid bedacht (tenminste, ik ben hem nog nergens anders tegengekomen) en dat is de temperatuur van de overshooting top.
Deze temperatuur Tovershoot verkrijg je door met je luchtpakketje precies zo ver bóven het EL te gaan zitten dat het 'negatieve' oppervlak tussen de lila pakketjestemperatuurlijn en de gele omgevingstemperatuurlijn boven het EL even groot is geworden als het oppervlak dat de CAPE vertegenwoordigt (tussen het LFC en het EL).
Je gaat er dus van uit dat de opwaartse snelheid op het EL door middel van de negatieve buoyancy boven het EL weer volledig tenietgedaan wordt.
Tovershoot is uiteraard een zeer theoretische temperatuur, die je vooral niet letterlijk moet nemen voor een pakketje vanaf het oppervlak, maar die voor een menglaagpakketje (het lila pakketje) toch wel een indruk geeft van de laagst mogelijke overshooting-top temperaturen.
Bij supercells zijn echter nog koudere overshooting tops mogelijk, vanwege de opwaartse versnelling die plaatsvindt bovenop de positieve buoyancy versnelling t.g.v. dynamische drukverschillen in de bui zelf (mesolaag op middelbare niveaus). Meestal zijn de daadwerkelijke overshooting tops veel minder koud door het entrainment proces, waarbij een luchtpakketje door menging en daardoor ook verdamping kouder uitpakt dan de theoretische lila temperatuurcurve.
Volgens GFS06 was Tovershoot -21.1° en volgens GFS12 -28.7°. Met menglaag EL-temperaturen beneden de -10° en een Tovershoot < -25° moet je bij buien inderdaad toch ook denken aan de mogelijkheid van onweer.
Het blijkt overigens dat GFS06 er wat alle instabiliteitsindices betreft te stabiel uitzag vergeleken met GFS12. Tussen 850 hPa en 500 hPa viel de temperatuur in de 12Z run ook lager uit dan in de 06Z run, tot 1.2° op 500 hPa aan toe. Misschien viel het achter het koufront toch wat mee met de grootschalige daalbewegingen en bleef daardoor de adiabatische opwarming ook achter.
Opvallend overigens was in beide gevallen de diepe shear (22 à 25 m/s dus ~ 45 à 50 knopen tussen 0-500m en 5500-6000m), die bij > 500 J/kg MLCAPE wel genoeg zou zijn om een noemenswaardige kans op supercells te hebben.
Groet,
Alwin
Het verbaasde mij dat het eind deze middag met name tussen Brugge en Gent nog tot een onweersbui kwam met af en toe ook vrij veel ontladingen. Daarom even een korte analyse. Die marginale onweerssituaties zijn m.i. namelijk erg interessant.
Ik heb de GFS06 en GFS12 progtemps voor Gent, 17 uur lokale tijd, eens met elkaar vergeleken. Zie hieronder.
Het evenwichtsniveau voor een gemengd luchtpakketje uit de onderste 500m kwam in GFS12 op -11.5° uit, tegen -9.0° volgens GFS06. (Het evenwichtsniveau of Equilibrium Level EL is het niveau waarboven een luchtpakketje definitief kouder blijft dan z'n omgeving als je hem optilt.)
Zelf heb ik ook een grootheid bedacht (tenminste, ik ben hem nog nergens anders tegengekomen) en dat is de temperatuur van de overshooting top.
Edit 04/07: Ik zie nu dat er al iets soortgelijks bestaat, nl. het Maximum Parcel Level (MPL). Zie ook mijn reactie op Bens bericht.
Deze temperatuur Tovershoot verkrijg je door met je luchtpakketje precies zo ver bóven het EL te gaan zitten dat het 'negatieve' oppervlak tussen de lila pakketjestemperatuurlijn en de gele omgevingstemperatuurlijn boven het EL even groot is geworden als het oppervlak dat de CAPE vertegenwoordigt (tussen het LFC en het EL).
Je gaat er dus van uit dat de opwaartse snelheid op het EL door middel van de negatieve buoyancy boven het EL weer volledig tenietgedaan wordt.
Tovershoot is uiteraard een zeer theoretische temperatuur, die je vooral niet letterlijk moet nemen voor een pakketje vanaf het oppervlak, maar die voor een menglaagpakketje (het lila pakketje) toch wel een indruk geeft van de laagst mogelijke overshooting-top temperaturen.
Bij supercells zijn echter nog koudere overshooting tops mogelijk, vanwege de opwaartse versnelling die plaatsvindt bovenop de positieve buoyancy versnelling t.g.v. dynamische drukverschillen in de bui zelf (mesolaag op middelbare niveaus). Meestal zijn de daadwerkelijke overshooting tops veel minder koud door het entrainment proces, waarbij een luchtpakketje door menging en daardoor ook verdamping kouder uitpakt dan de theoretische lila temperatuurcurve.
Volgens GFS06 was Tovershoot -21.1° en volgens GFS12 -28.7°. Met menglaag EL-temperaturen beneden de -10° en een Tovershoot < -25° moet je bij buien inderdaad toch ook denken aan de mogelijkheid van onweer.
Het blijkt overigens dat GFS06 er wat alle instabiliteitsindices betreft te stabiel uitzag vergeleken met GFS12. Tussen 850 hPa en 500 hPa viel de temperatuur in de 12Z run ook lager uit dan in de 06Z run, tot 1.2° op 500 hPa aan toe. Misschien viel het achter het koufront toch wat mee met de grootschalige daalbewegingen en bleef daardoor de adiabatische opwarming ook achter.
Opvallend overigens was in beide gevallen de diepe shear (22 à 25 m/s dus ~ 45 à 50 knopen tussen 0-500m en 5500-6000m), die bij > 500 J/kg MLCAPE wel genoeg zou zijn om een noemenswaardige kans op supercells te hebben.
Groet,
Alwin
Bericht laatst bijgewerkt: 04-07-2008 10:55