Onvoorziene stormen uitdaging voor modelverbeteraars
Recente verwachtingen van atmosfeermodellen scoren niet altijd beter dan hun voorgangsters. En een hogere resolutie is bij die modellen geen garantie voor betere resultaten. Hieronder een paar spraakmakende voorbeelden en wat lijnen naar de toekomst.
De oktoberstorm van 1987 in Zuidoost-Engeland
In de vroege ochtend van 16 oktober 1987 raasde een zeer zware storm over Zuidoost-Engeland. Er waren minstens 18 doden te betreuren; als de storm overdag was over-getrokken, zou dat aantal nog veel hoger hebben gelegen. De schade, vooral veroorzaakt door windstoten, liep in de honderden miljoenen Britse ponden. Miljoenen bomen woeien om. Het maatschappelijk leven was totaal ontwricht. Door stroomuitval zat Londen voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog geheel in het duister. Verder raakte zowel het ECMWF als het hoofdkwartier van het Britse MetOffice door de stroomstoringen ontregeld; ook kwamen er tot verdriet van klimatologen en extremenjagers geen windwaarnemingen binnen uit het stormgebied omdat de meetapparatuur gevoed wordt vanuit het openbare elektriciteitsnet. De veerboot uit Hoek van Holland met 650 passagiers aan boord kon door de storm de haven van Harwich niet binnenlopen.
De storm bleek zeer extreem; de herhalingstijd van de windstoten die optraden bedraagt ongeveer 200 jaar (Burt and Mansfield, 1988). Zo'n storm wil je natuurlijk graag goed voorspellen, maar dat was niet gebeurd. Tegen de tijd dat de avond tevoren de meeste burgers op bed lagen, was er op radio en TV niet gewaarschuwd voor extreme wind; de nadruk in de verwachtingen was vooral gelegd op de regenhoeveelheden die eraan zaten de komen (Houghton, 1988).
Bij de verwachtingen voor 16 oktober maakten de Britten, chauvinistisch als ze zijn, uiteraard vooral gebruik van de eigen atmosfeermodellen: een mondiaal model en een fijn-maziger regionaal model. De beste prestatie leverde het mondiale model in een prognose voor 24 uur vooruit, ook al zat de kerndruk er nog 13 hPa naast. Deze modelrun deed het beter dan die van het regionale model, maar ook beter dan later opgestelde modelprognoses voor 12 uur vooruit. De twee misvattingen dat de laatste modelrun altijd de beste is en dat een grofmazig model altijd slechter presteert dan de fijnmaziger variant (vergelijk Floor 2002a), zullen veel meteorologen op het verkeerde been hebben gezet. Toch was ook toen al bekend dat nieuwere modelruns geregeld minder nauwkeurig zijn dan voorgaande runs (Morris & Gadd 1988); de auteurs schrijven zelfs dat in deze situatie de verwachtingen van 3-5 dagen vooruit in sommige opzichten beter waren dan die van 6-24 uur vooruit. Maar als recentere voorspellingen laten zien dat het allemaal wel meevalt, moet je als meteoroloog heel wat knoppen omzetten om weeralarm te slaan.
Recente verwachtingen van atmosfeermodellen scoren niet altijd beter dan hun voorgangsters. En een hogere resolutie is bij die modellen geen garantie voor betere resultaten. Hieronder een paar spraakmakende voorbeelden en wat lijnen naar de toekomst.
De oktoberstorm van 1987 in Zuidoost-Engeland
In de vroege ochtend van 16 oktober 1987 raasde een zeer zware storm over Zuidoost-Engeland. Er waren minstens 18 doden te betreuren; als de storm overdag was over-getrokken, zou dat aantal nog veel hoger hebben gelegen. De schade, vooral veroorzaakt door windstoten, liep in de honderden miljoenen Britse ponden. Miljoenen bomen woeien om. Het maatschappelijk leven was totaal ontwricht. Door stroomuitval zat Londen voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog geheel in het duister. Verder raakte zowel het ECMWF als het hoofdkwartier van het Britse MetOffice door de stroomstoringen ontregeld; ook kwamen er tot verdriet van klimatologen en extremenjagers geen windwaarnemingen binnen uit het stormgebied omdat de meetapparatuur gevoed wordt vanuit het openbare elektriciteitsnet. De veerboot uit Hoek van Holland met 650 passagiers aan boord kon door de storm de haven van Harwich niet binnenlopen.
De storm bleek zeer extreem; de herhalingstijd van de windstoten die optraden bedraagt ongeveer 200 jaar (Burt and Mansfield, 1988). Zo'n storm wil je natuurlijk graag goed voorspellen, maar dat was niet gebeurd. Tegen de tijd dat de avond tevoren de meeste burgers op bed lagen, was er op radio en TV niet gewaarschuwd voor extreme wind; de nadruk in de verwachtingen was vooral gelegd op de regenhoeveelheden die eraan zaten de komen (Houghton, 1988).
Bij de verwachtingen voor 16 oktober maakten de Britten, chauvinistisch als ze zijn, uiteraard vooral gebruik van de eigen atmosfeermodellen: een mondiaal model en een fijn-maziger regionaal model. De beste prestatie leverde het mondiale model in een prognose voor 24 uur vooruit, ook al zat de kerndruk er nog 13 hPa naast. Deze modelrun deed het beter dan die van het regionale model, maar ook beter dan later opgestelde modelprognoses voor 12 uur vooruit. De twee misvattingen dat de laatste modelrun altijd de beste is en dat een grofmazig model altijd slechter presteert dan de fijnmaziger variant (vergelijk Floor 2002a), zullen veel meteorologen op het verkeerde been hebben gezet. Toch was ook toen al bekend dat nieuwere modelruns geregeld minder nauwkeurig zijn dan voorgaande runs (Morris & Gadd 1988); de auteurs schrijven zelfs dat in deze situatie de verwachtingen van 3-5 dagen vooruit in sommige opzichten beter waren dan die van 6-24 uur vooruit. Maar als recentere voorspellingen laten zien dat het allemaal wel meevalt, moet je als meteoroloog heel wat knoppen omzetten om weeralarm te slaan.
Bericht laatst bijgewerkt: 16-10-2008 11:21