De grenslaagmeteorologie (ja, een hele mond vol

) houdt zich bezig met de processen die zich afspelen in de onderste kilometer van de atmosfeer. Deze hebben meestal weinig invloed op het stromingspatroon en de ontwikkeling van hoge-en lagedrukgebieden. Dat speelt zich af in de
vrije atmosfeer en voor de berekening voor een week vooruit wordt daarbij het gehele noordelijk halfrond betrokken. Voor de grenslaagmeteorologie is dat wel weer van belang omdat het bepalend is voor o.a. de aangevoerde luchtsoort.
De grenslaag is belangrijk voor het te verwachten weerbeeld en zeker voor de temperatuur - we leven tenslotte in die laag - maar dat valt niet rechtstreeks uit de weerkaarten te halen van gronddruk en temperatuur op 850 hPa. Bovendien hebben modellen grote moeite die processen nauwkeurig te berekenen omdat ze sterk zijn vereenvoudigd. Bij het KNMI gebruikt men daarom speciale gedetailleerde modellen, waarvoor het grofmazige moedermodel van ECMWF de input geeft.
Wanneer de weersverwachtingen op lange termijn de mist in gaan heeft dat meestal te maken met een verkeerde berekening van het grootschalige stromingspatroon in de vrij atmosfeer. Gaan de voorspelling op korte termijn de mist in dan spelen grenslaagperikelen ons vaak parten, als er tenminste geen fronten of andere storingen in het spel zijn. Een extra moelijkheid in deze tijd van het jaar is het inschatten van wel of geen mist of laaghangende bewolking. Belangrijke parameters zijn straling, wind en bodemtemperatuur en -vochtigheid. Verder is er in de grenslaag over een week geen enkel direct verband met de toestand van nu. De enige connectie loopt via de bodem.
Als we nu naar de lange termijn kijken (ma 22-12 t/m vr 26-12) dan liggen de weerpatronen al redelijk vast; Er komt een hogedrukgebied in de buurt te liggen met vrij warme en droge bovenluchten. Maar of het gaat vriezen, of als de zon schijnt of niet is lastig in te schatten omdat dat van details afhangt in de grenslaag. De spreiding in de ensembles en de verschillen tussen de modellen onderling zegt al genoeg. Dat komt niet alleen door de onzekerheid over de precieze ligging van de kern van het hoog maar ook door onvolkomenheden in de modellen zelf.
Daarbij kunnen de oper en control, beide met dezelfde weerkaart, toch tot grote verschillen in 2m temperatuur komen. Er valt dus eigenlijk geen zinnig woord te zeggen over temperatuur en zonneschijnkansen voor volgende week. Wel mogen we stellen dat het droog blijft en we niet veel wind hoeven te verwachten.
Victor
Quote selectie