Het heeft al jaren niet meer zoveel gevroren in de Nederland en België dus dat betekent de schaatsen uit het vet! De ijspluim ziet er veel belovend uit en er wordt al veel geschaatst.
Toch moeten we blijven uitkijken want het ijs is nog op veel plaatsen onbetrouwbaar.
Op sloten, ondiepe vennetjes maar ook diepere vijvers is het ijs nu sterk genoeg om op te schaatsen. Maar de grotere waterwegen zoals vaarten, kanalen en meren zijn nog onbetrouwbaar. Ik verwacht dat de ijsdikte daar nu op veel plaatsen voldoende is om op te schaatsen. Dat betekent dus ook op veel plaatsen niet! Grotere groepen mensen kunnen hier nog niet op en ijsclubs beginnen nu pas met de eerste verkenningen. De elfstedentocht komt er voorlopig nog niet. We lezen dat er op veel routes de laatste dagen nog is gevaren en gemalen nog werkten.
Dat betekent dat op veel plaatsen het aandikken nog moet beginnen terwijl de vorst alweer gaat temperen de komende dagen.
De ijspluim speelt een veel te grote rol in de weerberichten. Net zoals het eps toont de ijspluim spreiding die het gevolg is van onzekerheden in de verschillende meteorologische parameters die de ijsgroei bepalen. Daarboven op komt nog eens dat geen enkele ijsvloer hetzelfde groeit. De parameters gelden voor het midden van Nederland maar ieder water kent weer zijn eigen specifieke microklimaat. De waarden van temperatuur, vochtigheid, windsnelheid en straling zijn vlak boven het ijs op het Slotermeer totaal anders dan boven de grachten van Harlingen bijvoorbeeld. Daarnaast spelen ook nog allerlei facetten onder het ijs een rol zoals bodemtemperatuur, stroming en kwel. Eventuele sneeuwval maakt het nog eens extra gecompliceerd. Dat betekent dat plaatselijke omstandigheden, gecombineerd met de onduidelijkheden in het weer zo'n grote spreiding in ijsdikte geven dat de ijspluim onbruikbaar is.
Het is onverantwoord hierop schaatstochten te plannen. Beter is het je eigen schaatsplek goed te kennen en te vertrouwen op het werk van vrijwilligers van toertochtorganisaties.
Verder wordt de winter ook heel anders bekeken door Belgen enerzijds en de Hollanders en Friezen. Dit heeft hier al tot veel gediscusseer en wederzijds onbegrip geleidt de afgelopen week. Een essentiëel verschil is dat men in België geen schaatcultuur kent. Mijn zwager uit Maastricht keek van de week al vreemd op hoe zeer ze in Friesland met het schaatsen in de weer waren. De reden hiervoor is dat er in Vlaanderen veel minder open water is en door hoogteverschillen staat er in beekjes en vaarten meer stroming. In Nederland daarentegen, en dan met name de noordwestelijke helft onder de zeespiegel, bestaat een uitgebreid netwerk van waterwegen en bovendien wemelt het van de plassen en slootjes. Friesland staat erg bekend vanwege de watersportmogelijkheden. Waar 's zomers de bootjes varen kan 's winters in theorie worden geschaatst. Er zijn ook geen hoogteverschillen dus weinig stroming en de schaatsers krijgen medewerking van de waterbeheerders die de (polder)gemalen stil zetten.
Zo zijn veel Vlaamse weerwoorders al tevreden met een beetje vorst. Wanneer het ijs op hun favoriete schaatsstek houdt is de buit binnen en mensen die op termijn dooi zien moeten niet zagen. Zij hebben er liever nog een pak sneeuw bij om het wintergevoel compleet te maken.
De Nederlandse weer- en schaatsliefhebbers lijken minder snel tevreden. Het is mooi meegenomen als er weer eens kan worden geschaatst op de ijsbaan maar de potentiële mogelijkheden zijn hier zo veel uitgebreider dat het doorzetten van de vorst erg belangrijk maakt. Als het eenmaal vriest moet het ook blijven vriezen want, als na een zachte periode, de vorst weer binnenvalt moet de ijsgroei weer helemaal opnieuw beginnen. Van sneeuw moet de diehard natuurijsschaatser niets hebben.
Als nuchtere Fries bekijk deze winter met veel belangstelling maar wil hem niet groter maken dan die is. Ik vind het al leuk als er ergens op een ondergelopen weiland of een ondiep meertje kan worden geschaatst. Daarvoor is het niet erg een kwartiertje te moeten rijden. Maar die favoriete schaatsplekken zijn zo populair dat het ijs de snelle toevloed van mensen niet aankan. Het komt vol met scheuren te zitten, waardoor steeds meer water op het ijs gutst en er gaat er uiteindelijk wel iemand door.
Dan is het van belang dat de vorst doorzet.
Het wordt pas echt leuk wanneer het grote water betrouwbaar is (vaarten, kanalen en meren). Dan wandel ik met de schaatsen onder de arm naar buiten en na vijf minuten lopen sta ik op de vaart door Heerenveen. Dan ligt heel Friesland aan mijn voeten met meer dan 1000 km aan schaatsijs. Dat maakt een winter voor mij pas echt geslaagd. Het gaat me niet om het beoefenen van de schaatssport op zich (daarvoor kunnen we hier de hele winter op Thialf terecht) maar om de beleving in zijn geheel. Genieten van de natuur enerzijds en de gezelligheid van de schaatsers en koek en zopie anderzijds.
Het is een fantastische ervaring om 10 km verderop weer een ander dorp of stadje binnen te schaatsen. Normaal kom je er met de auto en rijdt je eerst langs lelijke bedrijventerreinen. Nu kom je via het ijs onder idyllische bruggetjes door gelijk in het centrum terecht.
In de winters van de jaren '90 ging zo wel eens bij vrienden langs die vlak bij de vaart wonen. In zo'n dorp zit ook bijna altijd een café bij het water. Daar kun je als je wilt nog een borreltje nuttigen. Daarna schaats je verder en kom je weer in de absolute rust terecht tussen de uitgestrekte weiden en een enkele boerderij, zonder de herrie van auto's om je heen. Je hoort alleen het zingen van het ijs. Heerlijk!
Zo ver is het deze winter nog niet. Het hangt er dus vanaf in hoeverre de winter doorzet de komende dagen. Het zag er naar uit dat zondag veel noorderlingen en westerlingen de eerste grote tocht kunnen maken maar helaas dreigt dooi en neerslag roet op het ijs te gooien. Dit is geen gezaag of een teken van ontevredenheid alleen het missen van een kans. Maar hopelijk kan het al een dagje eerder.
Dooi is funest voor het schaatsplezier. Een middagje lichte dooi is op zich nog geen probleem. Er komt dan wel water op het ijs maar je hoeft alleen maar te zorgen dat je voeten droog blijven en dat je niet onder uit gaat. Aanhoudende dooi is minder. Niet in de eerste plaats van het laagje water maar het ijs wordt broos. Je kan er dan zonder waarschuwing vooraf zo doorzakken ook al is het ijs nog zo dik. Alleen bij dik elfstedenijs zou je het misschien nog een paar daagjes kunnen proberen op de ijsbaan maar dat moet het kwik niet te hoog komen en geen regen en wind erbij. Hoe dan ook doorschaatsen bij dooi blijft link.
Desalniettemin wens ik iedereen veel schaatsplezier toe deze dagen en voor de Belgen een pak sneeuw. Wees wel voorzichtig zodat we droog en gezond het nieuwe jaar in kunnen gaan.
Prettige jaarwisseling.
Groeten Victor
Toch moeten we blijven uitkijken want het ijs is nog op veel plaatsen onbetrouwbaar.
Op sloten, ondiepe vennetjes maar ook diepere vijvers is het ijs nu sterk genoeg om op te schaatsen. Maar de grotere waterwegen zoals vaarten, kanalen en meren zijn nog onbetrouwbaar. Ik verwacht dat de ijsdikte daar nu op veel plaatsen voldoende is om op te schaatsen. Dat betekent dus ook op veel plaatsen niet! Grotere groepen mensen kunnen hier nog niet op en ijsclubs beginnen nu pas met de eerste verkenningen. De elfstedentocht komt er voorlopig nog niet. We lezen dat er op veel routes de laatste dagen nog is gevaren en gemalen nog werkten.
Dat betekent dat op veel plaatsen het aandikken nog moet beginnen terwijl de vorst alweer gaat temperen de komende dagen.
De ijspluim speelt een veel te grote rol in de weerberichten. Net zoals het eps toont de ijspluim spreiding die het gevolg is van onzekerheden in de verschillende meteorologische parameters die de ijsgroei bepalen. Daarboven op komt nog eens dat geen enkele ijsvloer hetzelfde groeit. De parameters gelden voor het midden van Nederland maar ieder water kent weer zijn eigen specifieke microklimaat. De waarden van temperatuur, vochtigheid, windsnelheid en straling zijn vlak boven het ijs op het Slotermeer totaal anders dan boven de grachten van Harlingen bijvoorbeeld. Daarnaast spelen ook nog allerlei facetten onder het ijs een rol zoals bodemtemperatuur, stroming en kwel. Eventuele sneeuwval maakt het nog eens extra gecompliceerd. Dat betekent dat plaatselijke omstandigheden, gecombineerd met de onduidelijkheden in het weer zo'n grote spreiding in ijsdikte geven dat de ijspluim onbruikbaar is.
Het is onverantwoord hierop schaatstochten te plannen. Beter is het je eigen schaatsplek goed te kennen en te vertrouwen op het werk van vrijwilligers van toertochtorganisaties.
Verder wordt de winter ook heel anders bekeken door Belgen enerzijds en de Hollanders en Friezen. Dit heeft hier al tot veel gediscusseer en wederzijds onbegrip geleidt de afgelopen week. Een essentiëel verschil is dat men in België geen schaatcultuur kent. Mijn zwager uit Maastricht keek van de week al vreemd op hoe zeer ze in Friesland met het schaatsen in de weer waren. De reden hiervoor is dat er in Vlaanderen veel minder open water is en door hoogteverschillen staat er in beekjes en vaarten meer stroming. In Nederland daarentegen, en dan met name de noordwestelijke helft onder de zeespiegel, bestaat een uitgebreid netwerk van waterwegen en bovendien wemelt het van de plassen en slootjes. Friesland staat erg bekend vanwege de watersportmogelijkheden. Waar 's zomers de bootjes varen kan 's winters in theorie worden geschaatst. Er zijn ook geen hoogteverschillen dus weinig stroming en de schaatsers krijgen medewerking van de waterbeheerders die de (polder)gemalen stil zetten.
Zo zijn veel Vlaamse weerwoorders al tevreden met een beetje vorst. Wanneer het ijs op hun favoriete schaatsstek houdt is de buit binnen en mensen die op termijn dooi zien moeten niet zagen. Zij hebben er liever nog een pak sneeuw bij om het wintergevoel compleet te maken.
De Nederlandse weer- en schaatsliefhebbers lijken minder snel tevreden. Het is mooi meegenomen als er weer eens kan worden geschaatst op de ijsbaan maar de potentiële mogelijkheden zijn hier zo veel uitgebreider dat het doorzetten van de vorst erg belangrijk maakt. Als het eenmaal vriest moet het ook blijven vriezen want, als na een zachte periode, de vorst weer binnenvalt moet de ijsgroei weer helemaal opnieuw beginnen. Van sneeuw moet de diehard natuurijsschaatser niets hebben.
Als nuchtere Fries bekijk deze winter met veel belangstelling maar wil hem niet groter maken dan die is. Ik vind het al leuk als er ergens op een ondergelopen weiland of een ondiep meertje kan worden geschaatst. Daarvoor is het niet erg een kwartiertje te moeten rijden. Maar die favoriete schaatsplekken zijn zo populair dat het ijs de snelle toevloed van mensen niet aankan. Het komt vol met scheuren te zitten, waardoor steeds meer water op het ijs gutst en er gaat er uiteindelijk wel iemand door.
Dan is het van belang dat de vorst doorzet.
Het wordt pas echt leuk wanneer het grote water betrouwbaar is (vaarten, kanalen en meren). Dan wandel ik met de schaatsen onder de arm naar buiten en na vijf minuten lopen sta ik op de vaart door Heerenveen. Dan ligt heel Friesland aan mijn voeten met meer dan 1000 km aan schaatsijs. Dat maakt een winter voor mij pas echt geslaagd. Het gaat me niet om het beoefenen van de schaatssport op zich (daarvoor kunnen we hier de hele winter op Thialf terecht) maar om de beleving in zijn geheel. Genieten van de natuur enerzijds en de gezelligheid van de schaatsers en koek en zopie anderzijds.
Het is een fantastische ervaring om 10 km verderop weer een ander dorp of stadje binnen te schaatsen. Normaal kom je er met de auto en rijdt je eerst langs lelijke bedrijventerreinen. Nu kom je via het ijs onder idyllische bruggetjes door gelijk in het centrum terecht.
In de winters van de jaren '90 ging zo wel eens bij vrienden langs die vlak bij de vaart wonen. In zo'n dorp zit ook bijna altijd een café bij het water. Daar kun je als je wilt nog een borreltje nuttigen. Daarna schaats je verder en kom je weer in de absolute rust terecht tussen de uitgestrekte weiden en een enkele boerderij, zonder de herrie van auto's om je heen. Je hoort alleen het zingen van het ijs. Heerlijk!
Zo ver is het deze winter nog niet. Het hangt er dus vanaf in hoeverre de winter doorzet de komende dagen. Het zag er naar uit dat zondag veel noorderlingen en westerlingen de eerste grote tocht kunnen maken maar helaas dreigt dooi en neerslag roet op het ijs te gooien. Dit is geen gezaag of een teken van ontevredenheid alleen het missen van een kans. Maar hopelijk kan het al een dagje eerder.
Dooi is funest voor het schaatsplezier. Een middagje lichte dooi is op zich nog geen probleem. Er komt dan wel water op het ijs maar je hoeft alleen maar te zorgen dat je voeten droog blijven en dat je niet onder uit gaat. Aanhoudende dooi is minder. Niet in de eerste plaats van het laagje water maar het ijs wordt broos. Je kan er dan zonder waarschuwing vooraf zo doorzakken ook al is het ijs nog zo dik. Alleen bij dik elfstedenijs zou je het misschien nog een paar daagjes kunnen proberen op de ijsbaan maar dat moet het kwik niet te hoog komen en geen regen en wind erbij. Hoe dan ook doorschaatsen bij dooi blijft link.
Desalniettemin wens ik iedereen veel schaatsplezier toe deze dagen en voor de Belgen een pak sneeuw. Wees wel voorzichtig zodat we droog en gezond het nieuwe jaar in kunnen gaan.
Prettige jaarwisseling.
Groeten Victor
