"Het is nog steeds geen echte winter"

Elfstedentocht? In Friesland heeft niemand het erover

LEEUWARDEN - Nederland mag dan langzaam dicht vriezen, in Friesland worden ze daar niet warm of koud van. Sterker nog, de Elfstedentocht is net zo ver weg als de voorbije twaalf jaar. ''Het is nog steeds geen echte winter'', zegt Jan Oostenbrug, voorzitter van de Friesche IJsbond, tevens een van de rayonhoofden van de Elfstedentocht.

Terwijl in de rest van het land elk vlieslaagje ijs wordt geassocieerd met de Elfstedentocht, staat in Friesland niemand stil bij het feit dat dit de winter kan worden van een nieuwe tocht der tochten, de eerste sinds 1997. Het Waterschap Friesland houdt zelfs de spuisluizen open omdat er in het afgelopen weekeinde bijna tien millimeter regenwater in de provincie is gevallen. Bovendien vriest het in het noorden minder hard dan in de rest van het land. Daardoor is het ijs op de buitenwateren nog steeds onbetrouwbaar. Zo goed als het ijs is op bijvoorbeeld de Oostvaardersplassen bij Lelystad, donderdag het decor voor de NK marathon op natuurijs, is het in Friesland nergens.

De stroming die het Waterschap door het wegsluizen van het regenwater veroorzaakt, is funest voor het schaatsijs. Waarom de waterbeheerders dat proces niet even stil zetten, vooral na de strenge vorst van maandag op dinsdag, is volgens Pier Schaper simpel te verklaren. ''Vanaf donderdag gaat het weer dooien, 's nachts is er nauwelijks nog vorst'', stelt de boezempeilbeheerder van het Friese waterschap. ''Daarom willen wij die dertig miljoen kubieke regenwater graag snel weg hebben.''

Niet iedereen heeft trouwens begrip voor die uitleg. ''Het is absurd wat het Waterschap ons nu flikt'', zegt Johan Habekothé, de weerman van de Leeuwarder Courant, de regionale krant van Friesland. ''Wat is nou een centimeter water? Als dat over de Bonkevaart loopt, vriezen de scheuren netjes dicht.'' Habekothe vindt het trouwens ook veel te vroeg voor een Elfstedentocht. Maar door de actie van het Waterschap kan er niet eens een fatsoenlijke toerrit in de ultieme schaatsprovincie van Nederland worden uitgeschreven. Ondergelopen land, sloten en ondiepe plassen zijn voorlopig de enige betrouwbare natuurijsplekken in Friesland.

Schaper haalt zijn schouders op over die kritiek: ''Wij zijn geen ijsbeheerder, maar waterbeheerder.'' Het Waterschap Friesland, benadrukt hij, wil best rekening houden met ijsbelangen, maar de prioriteit ligt bij het wegwerken van overtollig water. ''En daarbij spelen de weersverwachtingen een belangrijke rol.''

Voor het doorgaan van een Elfstedentocht is minimaal twee weken strenge vorst vereist. Die laat volgens het Waterschap Friesland op zich wachten. Weerman Habokothé is minder stellig. ''Er zijn nog geen prognoses die duiden op een echt einde van de huidige winter. (GPD)