John,
Aardig dat je dit aanhaalt en wil er nog graag wat aan toe voegen.
Afgelopen weekend was er een eerste warmtepuls zichtbaar in de stratosfeer boven Europa.
De effecten hiervan komen met een vertraging van één á twee weken in de troposfeer terecht. Daar bij moest speciaal worden gelet op drukstijgingen boven NW-Rusland, Finland en de aangrenzende Barentzee. EC pakte dit als eerste op. Voor het weerbeeld in Nederland zijn er drie opties: 1) vastlopende depressies met nevelig en regenachtig weer. 2) Een zuidelijke stroming met een vrij zonnig, lentachtig weertype of 3) een tamelijk koud weertype bij OZO-lijke stroming, waarbij de temperaturen afhankelijk zijn van kou in de Balkan en de Oekraïne. Bij een studie naar vergelijkbare stratosferische patronen uit het verleden kwam dit beeld ook naar voren toen ik het wetterzentralearchief doorspitte met soms retrograde Russen zoals in januari 1972. Maar er zaten ook zachte winterse perioden met opvallend veel thermische hoogstandjes in februari. Geen reden om gelijk de winter te verkondigen dus.
GFS speelde echter op een doorzettende stratosferische opwarming met poolwervel split. Deze operatie is zich nu aan het afspelen. Op 10 hPa is de poolwervel vanmiddag gespleten en boven Groenland en is de stratosfeer opgewarmd tot +10°C! In de middelbare stratosfeer (50 hPa tot 70hPa) is de wervel nog intact en koud. Indien de verwachting uitkomt dat ook die laatste niveaus opwarmen en de poolwervel stokt dan is er veel meer mogelijk. Dan is er sprake van een major warming en van een zeldzaam type zoals ik vanmiddag heb vernomen.
We kunnen dan een periode van zes weken tegemoet zien met een sterk geblokkeerd stromingspatroon op hogere breedten met een verhoogde kans op winterweer van betekenis. Het is dan niet zozeer een kwestie óf er winterse setting op de kaarten verschijnt maar wanneer. Dat kan echter ook betekenen dat het inmiddels maart is. Dan is het voor schaatsijs meestal te laat maar voor een flink sneeuwdek niet. Zoiets beleefden we ook in 2006. Toen vond er in de tweede helft van januari ook een major warming plaats maar lagen in februari de blokkerende druksystemen net verkeerd. 1000 km oostelijker zaten ze vol in de winter. Pas in maart profiteerde Nederland er ook van met eerst sneeuw en daarna vorst (in de 2e decade streng). Eind maart was de major warming uitgewerkt en trad een zuidwestcirculatie in met gelijk al lenteweer (20,0°C te Eindhoven).
In het jaar daarvoor (2005) trad een major warming pas eind februari op. Deze opwarming is veel algemener en staat bekend als 'final warming'. Omdat er al een flinke Atlantische hoogterug klaar lag konden we er al snel de vruchten van plukken. Een week na die final warming werd het noorden bedolven onder een halve meter sneeuw.
De aktuele ontwikkelingen zijn veelbelovend want er staat mogelijk een hoogwinterse februarimaand voor de deur!
groeten Victor
Quote selectie