Er is veel te doen de laatste dagen over de verschillende runs en de opwarming van de stratosfeer. Juist die opwarming van de stratosfeer maakt een gevoel los, dat het nu echt gaat gebeuren in februari.
Ik moet eerlijk zeggen, dat ik van de stratosfeer weinig kennis heb en maar af ga op wat ik hier en daar lees. Al jaren is bekend, dat de temperatuur in de stratosfeer repercussies heeft op de stroming aan de grond. Zo is al eens gesuggereerd, dat de zgn kerstdepressie zijn oorzaak vindt in de snelle afkoeling van de stratosfeer boven het poolgebied in november; deze afkoeling zou een soort van schokgolf produceren die leidt tot grote depressie-activiteit in het midden van december. De invloed van opwarming van de stratosfeer op de stroming aan de grond, waarbij de zonale westcirculatie zwakker wordt, wordt ook al jaren genoemd.
Het aardige is nu, dat niemand er het fijne van schijnt te weten. Iedereen is kennelijk verrast door de sterke opwarming van dit moment en bovendien kan niemand zeggen wat precies het effect zal zijn. Ook de weermodellen waaieren en zwabberen dat het een lieve lust is. Mij valt op dat de onzekerheid na drie dagen al sterk toeneemt; bovendien vraag ik mij af of en in welke mate stratosfeer-effecten worden meegerekend.
Bij alle gezwabber van de modellen zien we wel steeds situaties in de opeenvolgende runs verschijnen die behoorlijk afwijken van de normale situatie. Op een termijn van een dag of drie hoge druk in het poolgebied, soms ook over Finland en Rusland en een oceaandepressie die, als was het december 1962 of eind januari 56, bij Groenland blijft liggen. Nog geen aanvoer van echte kou bij ons, maar wel opwindende ontwikkelingen.
Verder kijken dan een dag of drie heeft volgens mij op dit moment weinig zin: de modellen hebben er weinig greep op, mogelijk door verschillende oorzaken. Ouderwets spannend zou ik haast zeggen.
Wat is er mogelijk in februari? Ik denk dat alle vormen van winterweer een goede kans hebben, van kwakkelkou met sneeuw tot diep winters gedurende drie of vier weken. Een kansrijker uitgangspositie voor een koude februari dan op dit moment hebben we naar mijn idee heel lang niet (nooit?) gehad.
Bij februarikou denk ik in de eerste plaats aan 1956, met vier weken diep winters weer met sneeuw en veel zeer strenge vorst. Februari was met -6,8 gemiddeld in De Bilt extreem koud; veruit de koudste sinds 1901 en veruit de koudste maand, ongeachte welke, sinds 1901.
Zo'n februari gaat niet op herhaling, maar we zouden ook eens kunnen kijken naar 1955: een koude februari met veel sneeuw, gemiddeld +0,2. Vanaf 11 februari begon de kou, met in 20 dagen (11-1 t/m 2-3) een gemiddelde van -2,1. Ook niet mis, maar van een heel ander kaliber dan 1956.
Februari 1986, met een gemiddelde van -3,6 geldt ook als een topper. Een uitgesproken vorstmaand, waarbij de kou aanvankelijk met mate binnen kwam. Aan het eind van de maand nog een echte koudegolf.
Een paar voorbeelden van februarikou. Wat gaat deze maand februari brengen? Niemand weet het. Ik acht alles mogelijk en hoop op het beste. Wat opwarming van het klimaat? Tel bij 1956 eens een graad of 1,5 graad op en zie wat het resultaat is. Voor 1956 + 1,5 heb ik dat nog eens doorgerekend:
Gemiddeld februari: -5,3
Koudegetal: 164
Vorstperioden: 2 stuks, 9 en 18 dagen
Koudegolf: 13 dagen, met 5 maal zeer strenge vorst
En natuurlijk: veel sneeuw
Groet,
Cees
Quote selectie