Voor zover ik me er reeds in verdiept heb, Alwin kan het vast duidelijker uitleggen (en mijn foutjes eruit halen

):
De stratosfeer heeft een dynamische koppeling met de troposfeer. Je kent het begrip Rossby golf, die ontstaan door orografie en horizontale temperatuurverschillen op aarde. Als één van die golven kan doordringen tot in de stratosfeer zorgt deze middels energieoverdracht voor een opwarming waardoor de stroming aldaar vertraagd of zelfs in stromingsrichting omkeert. Je zou kunnen zeggen dat de stratosfeer een Rossbygolf op dat moment absorbeert. Deze sterke en plotselinge opwarmingen van de stratosfeer beginnen meestal als één van de Rossbygolven met grootste golflengte (aangeduid met golfgetal 1 of 2) een ongewoon grote amplitude krijgt. Dit gebeurde tot halverwege jaren '80 meestal ééns in de twee jaar, maar daarna minder frequent. Mogelijk heeft het versterkte broeikaseffect en bijbehorende karakteristieke afkoeling van de stratosfeer hier iets mee te maken. We zagen ook een sterkere NAO tussen 1988 en 1995.
Hoe dan ook, deze Rossygolf dringt zoals gezegd tot in de stratosfeer door en zet daar een opwarming in gang. Dit zorgt ervoor dat de zonale winden in kracht afnemen, zodat de zogenaamde circumpolaire vortex vertraagt en verder verstoort raakt door de planetaire golven die eronderdoor gaan. Omdat de golflengte toeneemt met afnemende luchtdichtheid neemt de effectiviteit van de anti-zonale beweging met de hoogte af, maar als de planetaire golven sterk genoeg zijn dan kunnen de overheersende westenwinden omkeren en oostenwinden worden. Vervolgens kunnen planetaire golven niet meer in de stratosfeer doordringen en raakt het opwaartse transport van energie volledig geblokkeerd. De opwarming breidt zich vervolgens verder naar beneden uit totdat het effect omgekeerd wordt. Waarschijnlijk is het zo wel duidelijk dat dankzij zo'n opwarming en het dientengevolge verzwakken van de polaire vortex de tendens naar blokkades in de troposfeer ook sterk toeneemt.
Momenteel ploeter ik me door
deze publicatie om meer achtergrond te krijgen in SSW's. De discussion is wel weer erg helder.
Gr. Ben
Quote selectie