Vroeger kwam er op Rogge massaal Moederkoren (Claviceps purpurea) voor. Door het eten van brood en pap, bereid uit roggemeel, waarin veel Moederkoren was meegemalen, kwamen er in de 17e eeuw veel vergiftigingen voor met duizenden dodelijke slachtoffers tot gevolg. De relatie met moederkoren was toen niet erkend.
De vergiftigingen kwamen in twee vormen voor: brandpest en kramppest.
Brandpest begon met kriebelingen in vingers en tenen die overgingen in hevig brandende pijnen, als vuur. Na enige dagen kleurden vingers en tenen blauwzwart en droogden in (mummificeerden). Dit was droog gangreen van uitstekende lichaamsdelen. Bij sterke vergiftiging konden armen en benen en het ganse lichaam aangetast worden. Benamingen voor deze gangreenvorm waren: ignis sacer, heilig vuur, antoniusvuur (heilige Antonius werd aangeroepen).
De vergiftiging bij kramppest manifesteerde zich hier in zware nerveuze storingen, spierkramp in de gewrichten en aanvallen die zich in danswoede uitten: St. Vitusdans.
moederkoren
Anderzijds zijn er ook belangrijke medische toepassingen zoals het stelpen van bloeding van de baarmoeder na een bevalling, waarop de naam Moederkoren betrekking heeft, en als medicijn voor migraine.
Het Moederkoren dat op Pijpenstrootje voorkomt, Claviceps microcephala, is een andere soort dan deze op Rogge en schijnt zich in hoofdzaak hiervan door de kleinere afmetingen van de sclerotia te onderscheiden.
Als je op het einde van de zomer door de Kalmthoutse Heide wandelt, kijk dan goed uit. Moederkoren komt er plaatselijk en soms massaal voor op Pijpenstrootje.
De vergiftigingen kwamen in twee vormen voor: brandpest en kramppest.
Brandpest begon met kriebelingen in vingers en tenen die overgingen in hevig brandende pijnen, als vuur. Na enige dagen kleurden vingers en tenen blauwzwart en droogden in (mummificeerden). Dit was droog gangreen van uitstekende lichaamsdelen. Bij sterke vergiftiging konden armen en benen en het ganse lichaam aangetast worden. Benamingen voor deze gangreenvorm waren: ignis sacer, heilig vuur, antoniusvuur (heilige Antonius werd aangeroepen).
De vergiftiging bij kramppest manifesteerde zich hier in zware nerveuze storingen, spierkramp in de gewrichten en aanvallen die zich in danswoede uitten: St. Vitusdans.
moederkoren
Anderzijds zijn er ook belangrijke medische toepassingen zoals het stelpen van bloeding van de baarmoeder na een bevalling, waarop de naam Moederkoren betrekking heeft, en als medicijn voor migraine.
Het Moederkoren dat op Pijpenstrootje voorkomt, Claviceps microcephala, is een andere soort dan deze op Rogge en schijnt zich in hoofdzaak hiervan door de kleinere afmetingen van de sclerotia te onderscheiden.
Als je op het einde van de zomer door de Kalmthoutse Heide wandelt, kijk dan goed uit. Moederkoren komt er plaatselijk en soms massaal voor op Pijpenstrootje.
"Koersen, dat is stampen en afzien tot ge niet meer weet van welke parochie ge zijt." (Briek Schotte)
