Sneeuw en ijs

Bericht van: VdeV(Heerenveen) , 01-01-2010 23:49 

Wat beleven we toch een leuke winter met vorst en sneeuw. Maar voor de schaatsliefhebbers is al die sneeuw minder leuk. Sneeuw maakt de ijsontwikkeling nogal gecompliceerd.

Een laagje sneeuw heeft een sterk isolerende werking waardoor het ijs wordt afgeschermd van de vrieslucht en uitstraling. Dit belemmert de ijsgroei sterk. Hoe dikker de sneeuwlaag des te meer het isoleert.
Verder kun je al bij een dun laagje het ijs niet meer 'lezen' en dempt het kraakgeluiden. Je kan dan zomaar een oud wak in schaatsen.
Maar als het droge sneeuw is waait het ijs soms wel schoon en kun je gemakkelijk een baantje vegen. Voorwaarde voor dat laatste is wel dat het ijs dik genoeg moet zijn om te betreden.

Een dikke laag sneeuw heeft zo veel gewicht dat het door het ijs kan zakken. Gezien het dichtheidsverschil tussen ijs en water steekt iets minder dan 10% van de ijsvloer boven de waterspiegel uit. Een centimeter sneeuw levert omgesmolten een kleine milimeter water op. Hieruit kun je een vuistregel afleiden dat iedere cm ijs een ongeveer even dikke sneeuwlaag kan dragen. Is de sneeuwlaag dikker dan het ijs dan duwt het het ijsoppervlak onder water. Via wakken, scheuren en langs de kanten sijpelt er dan water onder de sneeuw. Dit vermengt zich met de sneeuwlaag tot een gelige drap. Wanneer de temperatuur onder nul blijft vriest dit op tot een ijskoek. Er vormt zich een nieuwe ijslaag op de oude ijslaag en dit noemt men sneeuwijs. Als het sneeuwijs goed aangevroren is is er dikkere ijslaag onstaan om op te schaatsen, maar wel van mindere kwaliteit.

Belangrijk is dat sneeuwijs minder sterk is dan zuiver zwart ijs. Bovendien kun je niet aan belletjes en scheuren zien hoe dik het is en het kraakt niet en klinkt nogal dof. Als het niet sterk genoeg is ga je er zonder waarschuwing vooraf door!
Maar een voordeel is dat de isolerende sneeuwlaag is verdwenen en zelfs voor een klein deel een bijdrage levert. Bij aanhoudende vorst kan de sneeuwijsvloer ook weer van onderen aangroeien waarbij het dikker en snel sterker wordt.

Er lag hier laatst 3 cm gewoon ijs toen er op één dag 25 cm sneeuw opviel. Uiteraard werd de ijsvloer flink ondergedompeld en vormde die gele drap. Langs de kanten bleef het sneeuwdek wel intact. Wanneer je die sneeuw verwijderde bleek er dikke laag water op het ijs te staan van ca 5 cm. Enkele dagen later (zaterdag 19 december) heb ik redelijk kunnen schaatsen op 8 cm sneeuwijs op de oude ijsbaan. Daaronder lag nog een paar cm oud ijs. Maar boven de sloot was het ijs minder betrouwbaar. ´Gezond´ ijs houdt al bij 5 cm.

Momenteel ligt er op veel plaatsen nog oud sneeuwijs van sterk wisselende dikte. Bij de matige vorst van de komende nachten kan daarop al snel worden geschaatst maar niet overal! Complicatie vormt de sneeuwstoring van morgen. Voor de schaatsliefhebbers is het van belang om voor de sneeuw het ijs te controleren. Daarna valt er weinig meer te zien en te horen en groeit het minder hard aan. Waar het kan zou dan geveegd moeten worden. Voor water wat nu pas dicht vriest geeft de sneeuw waarschijnlijk minder problemen. Het is al snel te veel zodat het doorzakt en er sneller groeiend sneeuwijs onstaat. Mocht er in het noordoosten 10 cm vallen dan zal dat de meeste ijsvloeren onderdompelen. Dat kan dan later deze week opvriezen tot sneeuwijs.
De ijstoestand blijft dus erg onzeker met lokaal grote verschillen.

Victor





Sneeuw en ijs   ( 670)
VdeV(Heerenveen) -- 01-01-2010 23:49
Capilaire werking van sneeuw   ( 129)
VdeV(Heerenveen) -- 10-02-2010 22:51
Re : Capilaire werking van sneeuw   ( 139)
Henk L. (Groningen) -- 10-02-2010 23:24