Voor veel bouwvakkers dertien weken vorstverlet in 1963
DEN HAAG - Bij een koudeperiode zoals in de afgelopen weken gaan de gedachten onwillekeurig terug naar de barre winter van 1962/1963, met zijn legendarische - onlangs verfilmde - Elfstedentocht. Voorlopig gaat de vergelijking mank, want destijds duurde het vorstverlet voor velen dertien weken.
Vandaag exact 47 jaar geleden dachten veel bouwvakkers eindelijk weer aan het werk te gaan, want na weken van strenge vorst was in het weekeinde de dooi ingevallen. Het hele land was in touw geweest met emmers en dweilen om de ravage door kapotgevroren leidingen op te ruimen. Plotselinge herintreding van de vorst was een lelijke streep door de rekening. Het Sociaal Fonds voor de Bouwnijverheid, dat dagelijks 2 miljoen gulden uitkeerde voor 150.000 bouwvakkers die werkloos bij de kachel zaten, pochte nog dat ze het zo nodig tot diep in maart kon uitzingen. 'We hebben in zachtere winters veel van deze speciale premieopbrengsten kunnen sparen.'' Dat Nederland werkelijk tot 5 maart in de greep zou zijn van Koning Winter kon op dat moment niemand bevroeden. Na de vinnige kou die ruim voor de kerst was begonnen - al in november had het hard gevroren - betekende de hernieuwde vorstperiode het stilvallen van het laatste werk. Voor timmerlui en stukadoors, die nog emplooi hadden in glasdicht gemaakte objecten, hield het nu ook op. Net als de metselaars, die als eersten moesten stoppen, moesten zij eenmaal in de week met hun vorstverletkaart over de glibberige wegen naar de bouwplaats voor uitbetaling van (gereduceerd) loon. De aanhoudende vorst leidde tot demonstraties voor 'een duurte-toeslag'. Die kwam er: 2 gulden per dag voor gehuwde en 1 gulden voor ongehuwde bouwvakkers. De rijksoverheid maakte zich met het oog op de woningnood vooral zorgen omdat dagelijks driehonderd huizen minder werden afgebouwd dan gepland. Half februari sloten werkgevers en vakbonden dan ook een akkoord om na invallen van de dooi op zaterdagen door te werken tot aan de bouwvak. Over het zaterdagwerk werd geen belasting geheven. Natuurlijk waren er in 1963 ook bouwers die 'doorwerksystemen' bedachten. In Delfzijl werden de vloerconstructies voor een groot kantoorgebouw gestort onder een enorme verwarmde tent. Op een bouwwerk in Amsterdam-Osdorp werkten metselaars - beschermd door dekzeilen - door met anti-vries in de specie. Heier D. A. Kok had in Stolwijk juist profijt van het winterweer: hij gebruikte de ijsvloer om de funderingspalen voor een 18 meter lange brug te slaan. Een koude klus, maar de 42 centimeter ijslaag hield zich kranig toen de drie ton zware heimachine de palen door vooraf geslagen wakken in de grond joeg.
Bron: Cobouw.nl
Quote selectie