Okee, hoe kijk je dan naar Juli bijvoorbeeld? Eerst heb je 2006, dan 1994 en dan?
De ranglijst van julimaanden sinds 1901:
1 2006 22,3
2 1994 21,4
3 1983 20,1
4 1995 20,1
5 1976 19,3
6 1941 19,2
7 1999 19,1
8 1991 19,0
9 1982 18,9
10 1923 18,9
Zeer warm (kans 5% of kleiner) zou zijn vanaf 19,2°C, extreem (kans 1% of kleiner) vanaf 21,4°C. Alleen 1994 en 2006 waren dus extreem, de top-6 was zeer warm. De grens voor warm ligt bij 17,9°C, wat overeenkomt met plaats 26 en hoger. Je zult zien dat het aantal jaren dat extreem is, vrijwel exact overeenkomt met 1% van het totaal aantal jaren. Je verwacht dus met 110 jaren dat er 1,1 extreme jaren bijzitten. In werkelijkheid zijn het er 2. Voor zeer warm reken je op 5%, dat zijn 5,5 of afgerond 6. Dat klopt precies. Onder 'warm' zouden dan 28 jaren moeten vallen, maar we hebben er maar 26. De verdeling is dus niet helemaal mooi, maar dat komt door het relatief kleine aantal jaren (110).
Ik moet hierbij de kanttekening maken, dat de grenzen zijn opgesteld aan de hand van alle opgetreden jaren. Dat gebeurt elk jaar weer. Zodoende vallen er evenveel jaren in de categorie 'zeer warm' als 'zeer koud', een eerlijke verdeling. Dit betekent wel dat jaren in de loop van de tijd mogelijk in een andere categorie kunnen gaan vallen. Enerzijds is dat een nadeel, je hebt geen houvast (met absolute temperatuurgrenzen wel), anderzijds reflecteert het beter het gevoel van mensen in een veranderend klimaat. Over 50 jaar, met een aantal julimaanden van 23-23,5 graden, zou 2006 wel eens niet meer extreem kunnen zijn, maar nog 'slechts' zeer warm. Met een ranglijst heb je natuurlijk hetzelfde: na verloop van tijd schuiven toch sommige jaren.
Inzake de julimaanden zou ik dus, alle jaren in acht nemend, alleen 1994 en 2006 als extreem warm willen bestempelen, 1983, 1995, 1976, et cetera allemaal als 'zeer warm'. Dat kan ik ook goed rijmen met mijn gevoel en waarschijnlijk velen met mij: je bekijkt dingen toch relatief... 1976 was voor vele mensen een extreme maand, maar toen kwam 1983, later 1994 en nog later 2006. Ineens werd 1976 een stuk minder extreem voor het gevoel. Mijn manier van indelen reflecteert die geleidelijke verschuiving. Misschien heeft het ook iets te maken met begripsvorming: ik vervang 'extreem' vaak door 'uiterste', dus een extreme temperatuur zit tegen het uiterste aan. Zodoende verwacht je ook niet meer dan 1 of 2 'uitersten', dus slechts de top-1 of top-2 van de ranglijst.
Gr. Ben
Quote selectie