Vandaag lees ik in een weerrubriek:
Het scheidingsvlak van beide luchtsoorten is ook te herkennen aan veel bewolking. Warme lucht kan veel waterdamp bevatten, maar door menging met koele lucht neemt de capaciteit af, treedt er condensatie op en ontstaat bewolking.
Laat ik naar goed gebruik verder in plaats van "scheidingsvlak van luchtsoorten" spreken van "front".
Ik heb nooit anders gedacht dan dat de voornaamste oorzaak van wolkenvorming aan een front de dynamiek is. Met andere woorden: niet de menging van luchtsoorten, maar de (vertikale) beweging van grote hoeveelheden lucht is de hoofdoorzaak. Aan een front wordt warme lucht gedwongen op te stijgen boven de koelere en zal dan afkoelen. Bij die afkoeling raakt de lucht verzadigd en gaat condensatie optreden. In welke mate dit dan weer tot heftige buienverschijnselen leidt, heeft te maken met de op dat moment heersende verdeling van temperatuur, vochtigheid en wind in het gebied, zowel horizontaal als vertikaal.
Menging lijkt mij slechts in een relatief beperkt gebied plaats te vinden. Luchtmassa's van verschillende eigenschappen beslaan een groot gebied, tot meer dan 1000 bij 1000km in omvang. Frontale bewolking ontstaat op een schaal van ongeveer 10 km tot enkele honderden km. Het gebied waarin menging optreedt is relatief zeer beperkt (100 m tot 1 km?). Zo zal menging een front in het algemeen niet doen verdwijnen. Kan op die beperkte schaal toch door menging wolkenvorming plaats vinden?
Een bekend condensatiefenomeen waar menging wel een rol speelt is de contrail. De hete en vochtige uitlaatgassen van een straalmotor mengen met de lucht. Die lucht is koud en doorgaans droog, maar de afkoeling van de gemengde gasmassa leidt altijd tot een condensatiestreep. Wel speelt het vochtgehalte van de omgevingslucht een rol: in droge lucht leidt verdere menging na korte tijd tot het oplossen van de contrail; is de lucht vochtig dan duurt het langer en is de contrail langer. Soms is de lucht zo vochtig dat oplossen niet gebeurt: de strepen blijven uren tot wel een dag voortbestaan en worden geleidelijk breder. De lucht kan op zo'n dag "volsmeren" met contrails en zelfs de zon enigszins versluieren.
De vraag blijft: welke rol speelt menging van luchtsoorten bij de vorming van frontale bewolking? Het is onjuist om dit als
de verklaring van frontale bewolking te presenteren. Het lijkt me echter wel mogelijk dat het in sommige gevallen mede een rol speelt, afhankelijk van de vochtigheid van de beide luchtmassa's.
Weet iemand hier meer over?
Groet,
Cees
Quote selectie