Mijn beeld op het netvlies blijft het volgende: van alle Elfstedentochten die verreden zijn, vond verreweg het grootste deel plaats in een tijdvak met een lage zonne-activiteit. Oorzaak en gevolg??? Voor mij wel, maar het is blijkbaar niet zo. Ra,ra.
Dit laat vooral zien hoe een grafiek soms de schijn van een verband kan opwekken, terwijl dit er waarschijnlijk niet is. Grafieken dienen hoofdzakelijk ter illustratie of verduidelijking, niet om verder onderzoek mee te verrichten. Daarvoor heb je de ruwe gegevens. Daarmee kan je daadwerkelijk berekenen wat de kans is, dat het vermoedelijke verband ook toevallig uit de gegevens naar voren kan komen. Is dit niet het geval, dan is causaliteit aannemelijk (doch nog niet aangetoond!). Is dit wel het geval, dan is causaliteit erg onwaarschijnlijk. Helaas gaat hier het laatste op.
Eén van de problemen met deze grafiek, is het feit dat het verrijden van een Elfstedentocht als indicator voor een koude winter wordt gebruikt. Terwijl er genoeg koude winters zijn geweest, waarin géén Elfstedentocht werd gereden. Verder is de Elfstedentocht een recent verschijnsel: vóór 1909 zijn er geen Tochten verreden.
Je kunt de stelling daarom veralgemeniseren: ,,nabij het minimum van de elfjarige zonnecyclus, bestaat een grotere kans op een koude winter''. Vervolgens kan het verband worden getoetst met behulp van reeksen met zonnevlekaantallen en de gemeten wintertemperatuur sinds 1706. Je hebt dan ruim driemaal zoveel gegevens. Het resultaat blijft helaas hetzelfde; sterker nog, de kans dat het getoonde verband zuiver toevallig uit de cijfers naar voren komt, is nog veel groter.
Let wel: zeker wil ik niet beweren dat zonneactiviteit helemaal nergens enige invloed heeft, maar wel dat de cijfers geen aanwijzing geven voor een invloed op de wintertemperatuur in Nederland. Het lijkt er namelijk wél op, dat er een zekere invloed van de zonnecyclus op het grootschalige circulatiepatroon bestaat. Het gaat dan vooral om kans op blokkadevorming. Maar iedereen weet, dat de plek van een blokkade, voor een koude of zachte winter nogal cruciaal is. Het dubbeltje valt blijkbaar voor ons land even vaak de verkeerde als de goede kant op. Dat zou heel goed verklaren waarom er in de cijfers geen aantoonbaar verband te vinden is.
Gr. Ben
Quote selectie