Als die blokkade eenmaal tot stand gekomen is, geven de experts zo'n blokkade doorgaans een redelijk lange levensduur mee. Is het mogelijk een paar redenen aan te geven waarom dat zo is, Ben? Een voorwaarde is uiteraard een goede WA aan de westflank, maar zijn er meer zaken die een rol spelen?
Over de duur van de blokkade is moeilijk iets te zeggen. De gemiddelde levensduur is 5 dagen, maar driekwart van alle blokkades duurt niet langer dan 10 dagen. Dat wil overigens niet zeggen dat hierna meteen een westcirculatie doorbreekt; een blokkade kan tijdelijk onderbroken en daarna 'vernieuwd' worden, wat geteld wordt als twee blokkade-episodes.
De atmosferische dynamica achter blokkades wordt door de wetenschap (bij mijn weten) nog vrij slecht begrepen. Veel kennis erover is analytisch: men ziet dat iets gebeurt en zij kunnen dit fysisch volgen, maar kunnen niet benaderen wáárom een bepaalde ontwikkeling tot stand komt. Vooral het ontstaan van blokkades is moeilijk. Een model als ECMWF (lees: het ensemble) kan de 'aanvang' van een blokkade op dag 4 of 5 beter inschatten dan klimatologie, daarna niet meer. Voor de afbraak van een blokkade in het Europees-Atlantisch gebied scoort het ensemble echter beter: tot dag 7 tot 8 worden noemenswaardige scores gehaald.
Men heeft wel sterke vermoedens, of eigenlijk blijkt dat wel duidelijk uit empirisch onderzoek, dat zowel de vorming als afbraak van blokkades samenhangt met de structuur en stroomsnelheid van de polaire vortex in de lagere stratosfeer. Hoe lager de snelheid, des te groter de amplitudes en het 'breken' van golven.
Dit effect werkt ook door in de troposfeer, maar evenzo andersom: golven die ontstaan in de troposferische circumpolaire circulatie (polaire front op gematigde breedten), bijvoorbeeld door botsing tegen reliëf (Rocky Mountains, Himalaya), kan zorgen voor een verstoring in de stratosfeer die tientallen breedtegraden verderop weer tot een blokkade kan leiden. Een en ander is qua oorzaak en gevolg echter moeilijk te scheiden.
Gr. Ben
