Wat is de nazomer?

Bericht van: Ben (Lelystad) , 31-08-2004 12:09 

Na de revolte van de afgelopen dagen wat betreft nazomerweer eens een verhelderende posting over dit "fenomeen". Wat is de nazomer? Wanneer treed het op? Is het voor iedereen hetzelfde? De antwoorden komen nu vanuit diverse perspectieven aan het licht. Let op: voor bevooroordeelde mensen zal deze posting weinig uitmaken maar voor anderen kan dit wellicht uw mening ofwel bevestigen ofwel de twijfel verder bij u doen toeslaan. U bent dus vooraf gewaarschuwd voor de consequenties 😉 .

Ik begin, weerkundige spelende, uiteraard met de "wetenschappelijke" antwoorden. Ten eerste, wat is de nazomer? De nazomer is vanuit een gegeneraliseerd perspectief ruwweg een periode tegen het einde van de zomer waarin overwegend rustig, zonnig en aangenaam aandoende temperaturen voorkomen. Of zoals de Van Dale het omschrijft:

na•zo•mer (de ~ (m.))
1 periode met mooi weer aan het eind van de zomer

Hiermee is de vraag: "Wanneer treed het op?", alvast beantwoord: aan het einde van het zomerseizoen. Of in ieder geval, tekstueel gezien. Moeten we dit in een tijdschema omzetten dan wordt dit moeilijker. Vanuit een meteorologisch perspectief zou "het eind van de zomer" overduidelijk de laatste decade van augustus zijn. Als we uitgaan van de Van Dale, dat vanuit het perspectief van de bevolking is opgesteld, dan is het aannemelijk dat dit literaire hoogstandje doelt op de bij de bevolking bekende definitie van de zomer (21 juni tot en met 21 september). Daarvan uitgaande zou de nazomer dus ergens in het eerste of tweede decade van september moeten vallen. Nou kunnen we de vraag gaan stellen: "Wat is de nazomer?" eigenlijk. Een ruwe definitie is inmiddels zowel vanuit een meteorologisch als literair perspectief gegeven. Maar welke cijfers kunnen we hier aan verbinden? Elke wetenschapper of klimatoloog c.q. meteoroloog zou de definitie van zoiets grijpbaar het liefst in cijfers uitgedrukt zien. Het behoort immers verifieerbaar te zijn want dat is de kern van de wetenschap. De verificatie van theorieën om wille van het vergroten van onze kennis. Maar kunnen we hier cijfers bij geven? Het simpele antwoord is: nee.

De verklaring hiervoor is simpel. Iets waarin het literaire gidsje genaamd de Van Dale jammerlijk niet in voorziet is de achtergrond van de opgenomen woorden. Die is in dit geval van het allergrootste belang. Het bepaalt immers of het woord subjectief of objectief te benaderen valt of als dusdanig gebruikt moet of kan worden. Een woord als "stoel" is objectief en kan objectief gebruikt worden, een woord als "mooi" echter niet. In welke categorie valt nazomer in te delen? Als we een greep doen in het uitpuilende bolwerk der webpagina's van het KNMI dan blijkt er vooralsnog geen "officiële" definitie van de nazomer te bestaan. Dit bevestigt hetgeen mij al vanaf begin af aan duidelijk was: het betreft een uiterst subjectief woord. Hiermee is onmiddellijk verklaart waarom er geen wetenschappelijke c.q. meteorologische definitie voor paraat staat. Nou moet ik mezelf direct corrigeren: is dit inderdaad onmiddellijk zo te verklaren? Eigenlijk niet, immers voor, vanuit een objectief standpunt gezien, ook subjectieve woorden als "hittegolf" en binnenkort ook "koudegolf" bestaan wél definities. Waarom is dit zo? Om wille van de klimatologische kennis en de meteorologische vooruitgang of om wille van het beëindigen van oneindige discussies in het verleden over de subjectiviteit van een eigenlijk niet-bestaand fenomeen te doen verdwijnen? Volgens mij heeft de nazomer geen definitie om de reden dat deze, in tegenstelling tot een koudegolf of hittegolf, dusdanig te sterk afhankelijk is van persoonlijke voorkeuren wat betreft leefomgeving dat hier gewoon geen definitie aan te plakken is. Een definitie valt alleen te maken als een meerderheid van mensen het er mee eens zou kunnen worden. Het bewijs dat dit hier nooit het geval kan zijn is tijdens de afgelopen twee weken in de vele discussies op dit forum zijn gevoerd al geleverd. De enige reden waarom bestaande definities van periodes van weer (dus feitelijk niet-bestaande fenomenen) wel acceptabel zijn is omdat ze al vanaf het begin dusdanig algemeen zijn opgesteld dat een meerderheid van mensen het er mee eens kan zijn en het dat ook is.

En stel dat je er een definitie aan wilt plakken. Hoe pakken wij dit aan? Welke factoren wegen we mee? Het woord zelf geeft geen duidelijkheid daarover en de Van Dale met haar beschrijving ook niet. Nazomer... betreft het hier temperatuur, zonneschijn, neerslag of, vanuit een ander perspectief, wellicht het aantal terrasbezoekers of pootjebaders op het strand? Een humoristische insteek van nazomer zou kunnen zijn: "periode aan het einde of direct na de zomer waarin zomers aandoende hoeveelheden uit Duitsland afkomstige toeristen op Nederlandse bodem te vinden is". Hiermee leg je de vinger dus op het probleem: wat voor soort definitie geef je er aan en wat moet de inhoud zijn? Bij een woord als "hittegolf" is dit redelijk simpel: hitte omschrijft temperatuur dus logischerwijs zal in de definitie van "hittegolf" een temperatuursgrens (of grenzen) beschreven zijn, zoals inderdaad ook het geval is. Maar bij nazomer hebben we vanuit het woord zelf dat voordeel al niet. Hoe kunnen we dan al weten hoe we er een verdere gedetailleerde omschrijving of definitie aan moeten geven? Dat kan volgens mij dus niet.

Wat is nu het moraal van dit verhaal? Of de reden dat ik dit schrijf? Het moraal is denk ik: veel woorden zijn subjectief, er zijn geen definities voor, en iedereen mag een definitie voor dat woord geven zoals hij of zij dat wil. Daar behoort en kan geen unanimiteit in voorkomen. De reden dat ik dit schrijf is, denk ik, om eens wat ergernis en onbegrip onderling weg te nemen omtrent dit woord. Afsluitend is het woord "nazomer" naar mijn mening gewoonweg een verwarrend en te vaag woord wat niet gebruikt behoeft te worden.

P.S. van mij mag overigens de definitie van nazomer met de Duitsers best officieel worden 😉 .

Wat is de nazomer?   ( 136)
Ben (Lelystad) ( 13m) -- 31-08-2004 12:09
Als zelfs Van Dale het niet meer weet...   ( 42)
Gert C (Drongen) ( 11m) -- 31-08-2004 12:43
Leuke artikelen.   ( 59)
Roel (op werk-Driebergen) -- 31-08-2004 12:22