Vroege kou?
29-10-2012
Het is al weer bijna november, zodat de winterkriebels weer beginnen te komen. Is er iets te zeggen over de komende winter.
Om te beginnen heb ik nog geen goed gevoel over de komende winter. Dat is puur speculatief en intu•tief. De afgelopen jaren was ik er steeds vroeg bij met het rondjes rijden op de kunstijsbaan; dit jaar wil het nog niet lukken. Heb ik de motivatie verloren, na zo'n mooi seizoen van 2012? Of heb ik een voorgevoel, waarvan je kunt denken wat je wilt. Er is wel een verschijnsel in het nieuws dat zou kunnen duiden op een iets verhoogde kans op geblokkeerde weersituaties. Geblokkeerd wil zeggen, dat de voor onze omgeving normale westcirculatie verzwakt of omgeleid wordt door een standvastig hogedrukgebied. De "normale" westcirculatie wordt aangejaagd door sterke westelijk winden op grote hoogte, zo tussen 5 en 8 km hoogte. Deze band met sterke winden wordt straalstroom genoemd (yet stream). De straalstroom slingert zich op gematigde breedten over het halfrond en kan sterk west-oost gericht zijn maar ook meer noord-zuid of zuid-noord. Vooral bij een west-oost gericht straalstroom op onze breedte hebben wij met een west-circulatie te maken.
Die westcirculatie is voor de winterliefhebber fnuikend. Een reeks van depressies komt in zo'n situatie over Europa en brengt dan normale tot bovennormale temperaturen. Geen sprake van een vorstperiode dus en met die situatie hadden we in de eerste helft van de vorige winter te maken. Pas als de straalstroom ver afbuigt of geblokkeerd wordt door een hogedrukgebied in de buurt van west Europa krigen andere stromingen een kans. Ligt zo'n hogedrukgebied gunstig, dan krijgt bij ons een koude stroming een kans. Dat zagen we dan weer in de vorige winter aan het eind van januari. Er is een onderzoek, van meteoroloog Jennifer Francis, dat aantoont dat de straalstroom de laatste 10 jaar iets verzwakt is en bovendien iets grotere uitslingeringen laat zien. Dat betekent dat de westcirculatie verzwakt is en dat geblokkeerde situaties vaker voor komen en mogelijk ook langer duren. Dat zou duiden op een iets verminderde kans op een langdurige westcirculatie en een iets verhoogde kasn op een langdurige blokkade. Daarmee zijn we er als winterliefhebber nog niet, want als een blokkade niet goed ligt komt er van serieuze vorst weinig terecht. Laten we het toch maar positief zien en zeggen: een sprankje hoop voor de komende winters!
De verklaring van dit fenomeen wordt gezocht in het afnemen van het zee-ijs in het noordpoolgebied. Die afname is al jaren aan de gang en lijkt onverbiddelijk door te zetten. Meer hierover elders op deze site, in het eerste winterbulletin.
http://www.schaats-en-skate.nl/cees/winterver.htm
Quote selectie