Zacht, vrij droog en zonnig.
edit: andere tabel
Inleiding
Wegens tijdgebrek en ander zaken is het er niet eerder van gekomen een winterverwachting te plaatsen. Het is tenslotte hobby en bovendien stond mijn hoofd dit jaar niet zo naar het winterseizoen. Dat de winter nog weinig heeft laten zien vond ik eigenlijk wel prima en ik was meer geboeid door de stormen. Goed, tussen de kerstgezelligheid door heb ik dan toch wat in elkaar kunnen zetten.
Met de al tijden aanwezige westcirculaties, waarbij het weerbeeld enerzijds door Eurohogen en anderzijds door zeer aktieve stormdepressies wordt bepaald, zou je verder weinig van deze winter meer verwachten. Ik dacht dan ook snel klaar te zijn maar gezien de zeewatertemperatuuranomaliëen van de Stille Oceaan en enkele spraakmakende analoge winters is W14 één met grote potentie (of misschien beter gezegd: was één met grote potentie) . De zeer zachte decembermaand is al binnen dus kun je de gok nemen dat de meteorologische winter op 1 maart als zacht de finish zal halen. Dat is dan ook mijn verwachting waarbij de temperatuur in De Bilt tussen 3,8 en 5 graden uit zal komen. Verder zullen de overige wintermaanden, inclusief maart, met elkaar droger en zonniger dan normaal verlopen. Maart zou wel eens een fraaie en zachte lentemaand kunnen worden.
Stratosfeer
Geringe kans op een SSW aangezien de QBO in de westfase zit. Dat betekent een sterke stratosferische poolwervel met daaraan gekoppeld een hoge zonaliteit in de troposfeer. Wel is er, zoals gebruikelijk, enige opwarming in de flanken. Dit heeft ook effecten op de troposfeer maar is afhankelijk van de oriëntatie van de poolwervel. Hoe de oriëntatie zal verlopen durf ik niet te zeggen maar wel is het interessant de wave 2 aktiviteit mee te nemen. De wervel wordt dan van twee zijden belaagd, zowel aan de Siberisch/Pacifische zijde (wave 1) als aan Europese of Atlantische zijde.
Zeewatertemperaturen
In de Atlantische Oceaan zijn geen noemenswaardige afwijkingen te bespeuren (SST-anomalies) dus gaan we naar de Grote Oceaan. Het patroon wat daar te zien is zou de Japanse Jet kunnen verzwakken en is bevorderlijk voor rugvorming tegen de westkust van Noord-Amerika. Hier kan een lange, stabiele rossbygolf onstaan zodat ook de koude luchtbel boven Noord-Amerika op zijn plaats blijft. Ter hoogte van West-Europa kan een volgende rug gemakkelijk in een blokkade springen. Momenteel blaast de Japanse jet echter nog op volle toeren. Wat de rol van de jet precies is is me niet geheel duidelijk. Ik nam tot dusver aan dat een sterke jet bevordelijk is voor zacht weer in W-Europa omdat die gelijk een flinke impuls aan de circulatie meegeeft. De SST-anomaliëen in het westen van de Grote Oceaan bevestigen dat beeld voor verreweg de meeste winters van 1998 t/m 2008. Maar rond 1990 was het patroon omgekeerd en die winters waren ook zacht.
Om hier beter inzicht in te krijgen heb ik een reeks analogiëen verzamelt vanaf 1955. De beste overeenkomsten met de temperaturen van de Stille Oceaan zijn er in de winters van 1957, 1962, 1963(jawel!), 1990 en 2013. Zowel de allerkoudste als de allerzachtste winter van de 20e eeuw zitten er tussen. Om een duidelijker beeld te krijgen heb ik de winters gerangschikt op NAO-index zoals door de Atlantische SST’s aangedreven. In onderstaande tabel is die indeling te zien. Vervolgens heb ik nog gecorrigeerd voor de toestand van de stratosfeer waardoor er een nieuwe ranglijst onstaat, waarvan de opgetreden NAO-index verrassend goed klopt. 2014 zou dan in de catagorie hogere NAO moeten komen ergens tussen 1956, 1957 en 1974, maar onder 1990.
Het beeld van hogedrukinvloed wordt bevestigd door vele, vrij droge en zonnige januarimaanden, zowel bij de zachte als koude winters, maar februari geeft geen eensluidend beeld, zeker niet voor de temperatuur. Bij maart zijn ook zeer zachte en zeer koude maanden te vinden maar wel netjes onderverdeeld in respectievelijk de positieve en negatieve NAO-groep. Voor februari en maart kunnen de SSW-winters komen te vervallen. Om een lang verhaal kort te maken is hier enige richting te vinden voor de te verwachten weersontwikkeling.
Verwachting luchtdrukverdeling
Vaak zien we een normaal (zuid)westelijk stromingspatroon met een hogedrukgordel vanaf de Azoren richting het Europese vasteland en lagedrukgebieden in de omgeving van IJsland. Randdepressies trekken vanaf de Atlantische Oceaan via Schotland naar Noord-Skandinavië om daar vervolgens snel op te vullen. Desondanks wordt dit schijnbaar vaste patroon gemakkelijk doorbroken met hogedrukblokkades.
Ik verwacht dat er 2 tot 3 Skandihogen ontstaan en verder ligt de kern van hogedruk regelmatig over onze omgeving. Of de skandiblokkades ook daadwerkelijk winterweer opleveren hangt ten eerste af van kou in de brongebieden. Tot in het begin van het nieuwe jaar is daar totaal geen sprake van. De winterkou is tot achter de Oerol en tot Nova Zembla teruggedrongen. Maar de winter is nog lang. Verder is er trekpaard nodig in de Middellandse Zee. Nu geeft het Azoren hoog weinig tegengas maar een eventuele Zuid-Europese hogedrukgordel moet wel worden afgebroken. Tot slot is de duur van de blokkades van belang. De Skandihogen zullen de neiging hebben om weg te zakken naar Oost-Europa of onze omgeving. Dan ruimt de oostelijke wind naar ZW of ZO. Gelukkig hebben we meerdere kansen dus het een en ander zal vast wel een keer goed vallen. Wie weet weet een Skandihoog nog iets groots neer te zetten. Het is tenslotte wel de klassiek winterse drukverdeling. Het bijbehorende weerbeeld is in ieder geval droog en zonnig. Liggen we juist onder of noord van de hogedrukkern dan zal stratus vaker het weerbeeld bepalen maar blijft het droog.
Daarnaast zal het hogedrukgebied af en toe het verwijdert worden door Oceaandepressies, die hun invloed tot in Spanje en de Alpen doen gelden. Er ligt dan een uitgesproken trog over West-Europa met depressiekernen nabij Schotland of er is sprake van een zuidelijke WC. Een dergelijk patroon zien we nu ook min of meer en hangt o.a. samen met wave 2 aktiviteit in de stratosfeer. Ik verwacht dit met name in februari en de eerste helft van maart terug te zien. Dan valt er de nodige neerslag bij zacht weer en weinig zon.
Weersverwachting
Tamelijk zonnig waarbij januari droger verloopt dan februari. Met de zachte voorgeschiedenis zal januari lange tijd zacht verlopen, doorbroken door een enkele dip in temperatuur die verderop in de maand dieper zal worden. Februari zal thermisch rond normaal uitkomen met enige kans op intense winterkou. De kans is groot dat maart een zeer zachte, zonnige lentemaand gaat worden maar eveneens is er een kleine kans op pittige kou. Het aantal vorst- en ijsdagen zal rond normaal uitkomen maar de kans op sneeuw is dan weer kleiner dan gemiddeld. Het Hellmanngetal eindigt deze winter tussen 25 en 50 punten. Aangezien de meeste vorst gebundeld is zal er tenminste op ijsbanen en ondiepe plassen geschaatst kunnen worden, ook al is het maar één dag. Stormkansen nemen af maar in maart mogelijk weer toe.
Uiteraard geeft deze verwachting geen enkele garantie.
Victor de Vries
edit: andere tabel
Inleiding
Wegens tijdgebrek en ander zaken is het er niet eerder van gekomen een winterverwachting te plaatsen. Het is tenslotte hobby en bovendien stond mijn hoofd dit jaar niet zo naar het winterseizoen. Dat de winter nog weinig heeft laten zien vond ik eigenlijk wel prima en ik was meer geboeid door de stormen. Goed, tussen de kerstgezelligheid door heb ik dan toch wat in elkaar kunnen zetten.
Met de al tijden aanwezige westcirculaties, waarbij het weerbeeld enerzijds door Eurohogen en anderzijds door zeer aktieve stormdepressies wordt bepaald, zou je verder weinig van deze winter meer verwachten. Ik dacht dan ook snel klaar te zijn maar gezien de zeewatertemperatuuranomaliëen van de Stille Oceaan en enkele spraakmakende analoge winters is W14 één met grote potentie (of misschien beter gezegd: was één met grote potentie) . De zeer zachte decembermaand is al binnen dus kun je de gok nemen dat de meteorologische winter op 1 maart als zacht de finish zal halen. Dat is dan ook mijn verwachting waarbij de temperatuur in De Bilt tussen 3,8 en 5 graden uit zal komen. Verder zullen de overige wintermaanden, inclusief maart, met elkaar droger en zonniger dan normaal verlopen. Maart zou wel eens een fraaie en zachte lentemaand kunnen worden.
Stratosfeer
Geringe kans op een SSW aangezien de QBO in de westfase zit. Dat betekent een sterke stratosferische poolwervel met daaraan gekoppeld een hoge zonaliteit in de troposfeer. Wel is er, zoals gebruikelijk, enige opwarming in de flanken. Dit heeft ook effecten op de troposfeer maar is afhankelijk van de oriëntatie van de poolwervel. Hoe de oriëntatie zal verlopen durf ik niet te zeggen maar wel is het interessant de wave 2 aktiviteit mee te nemen. De wervel wordt dan van twee zijden belaagd, zowel aan de Siberisch/Pacifische zijde (wave 1) als aan Europese of Atlantische zijde.
Zeewatertemperaturen
In de Atlantische Oceaan zijn geen noemenswaardige afwijkingen te bespeuren (SST-anomalies) dus gaan we naar de Grote Oceaan. Het patroon wat daar te zien is zou de Japanse Jet kunnen verzwakken en is bevorderlijk voor rugvorming tegen de westkust van Noord-Amerika. Hier kan een lange, stabiele rossbygolf onstaan zodat ook de koude luchtbel boven Noord-Amerika op zijn plaats blijft. Ter hoogte van West-Europa kan een volgende rug gemakkelijk in een blokkade springen. Momenteel blaast de Japanse jet echter nog op volle toeren. Wat de rol van de jet precies is is me niet geheel duidelijk. Ik nam tot dusver aan dat een sterke jet bevordelijk is voor zacht weer in W-Europa omdat die gelijk een flinke impuls aan de circulatie meegeeft. De SST-anomaliëen in het westen van de Grote Oceaan bevestigen dat beeld voor verreweg de meeste winters van 1998 t/m 2008. Maar rond 1990 was het patroon omgekeerd en die winters waren ook zacht.
Om hier beter inzicht in te krijgen heb ik een reeks analogiëen verzamelt vanaf 1955. De beste overeenkomsten met de temperaturen van de Stille Oceaan zijn er in de winters van 1957, 1962, 1963(jawel!), 1990 en 2013. Zowel de allerkoudste als de allerzachtste winter van de 20e eeuw zitten er tussen. Om een duidelijker beeld te krijgen heb ik de winters gerangschikt op NAO-index zoals door de Atlantische SST’s aangedreven. In onderstaande tabel is die indeling te zien. Vervolgens heb ik nog gecorrigeerd voor de toestand van de stratosfeer waardoor er een nieuwe ranglijst onstaat, waarvan de opgetreden NAO-index verrassend goed klopt. 2014 zou dan in de catagorie hogere NAO moeten komen ergens tussen 1956, 1957 en 1974, maar onder 1990.
Het beeld van hogedrukinvloed wordt bevestigd door vele, vrij droge en zonnige januarimaanden, zowel bij de zachte als koude winters, maar februari geeft geen eensluidend beeld, zeker niet voor de temperatuur. Bij maart zijn ook zeer zachte en zeer koude maanden te vinden maar wel netjes onderverdeeld in respectievelijk de positieve en negatieve NAO-groep. Voor februari en maart kunnen de SSW-winters komen te vervallen. Om een lang verhaal kort te maken is hier enige richting te vinden voor de te verwachten weersontwikkeling.
Verwachting luchtdrukverdeling
Vaak zien we een normaal (zuid)westelijk stromingspatroon met een hogedrukgordel vanaf de Azoren richting het Europese vasteland en lagedrukgebieden in de omgeving van IJsland. Randdepressies trekken vanaf de Atlantische Oceaan via Schotland naar Noord-Skandinavië om daar vervolgens snel op te vullen. Desondanks wordt dit schijnbaar vaste patroon gemakkelijk doorbroken met hogedrukblokkades.
Ik verwacht dat er 2 tot 3 Skandihogen ontstaan en verder ligt de kern van hogedruk regelmatig over onze omgeving. Of de skandiblokkades ook daadwerkelijk winterweer opleveren hangt ten eerste af van kou in de brongebieden. Tot in het begin van het nieuwe jaar is daar totaal geen sprake van. De winterkou is tot achter de Oerol en tot Nova Zembla teruggedrongen. Maar de winter is nog lang. Verder is er trekpaard nodig in de Middellandse Zee. Nu geeft het Azoren hoog weinig tegengas maar een eventuele Zuid-Europese hogedrukgordel moet wel worden afgebroken. Tot slot is de duur van de blokkades van belang. De Skandihogen zullen de neiging hebben om weg te zakken naar Oost-Europa of onze omgeving. Dan ruimt de oostelijke wind naar ZW of ZO. Gelukkig hebben we meerdere kansen dus het een en ander zal vast wel een keer goed vallen. Wie weet weet een Skandihoog nog iets groots neer te zetten. Het is tenslotte wel de klassiek winterse drukverdeling. Het bijbehorende weerbeeld is in ieder geval droog en zonnig. Liggen we juist onder of noord van de hogedrukkern dan zal stratus vaker het weerbeeld bepalen maar blijft het droog.
Daarnaast zal het hogedrukgebied af en toe het verwijdert worden door Oceaandepressies, die hun invloed tot in Spanje en de Alpen doen gelden. Er ligt dan een uitgesproken trog over West-Europa met depressiekernen nabij Schotland of er is sprake van een zuidelijke WC. Een dergelijk patroon zien we nu ook min of meer en hangt o.a. samen met wave 2 aktiviteit in de stratosfeer. Ik verwacht dit met name in februari en de eerste helft van maart terug te zien. Dan valt er de nodige neerslag bij zacht weer en weinig zon.
Weersverwachting
Tamelijk zonnig waarbij januari droger verloopt dan februari. Met de zachte voorgeschiedenis zal januari lange tijd zacht verlopen, doorbroken door een enkele dip in temperatuur die verderop in de maand dieper zal worden. Februari zal thermisch rond normaal uitkomen met enige kans op intense winterkou. De kans is groot dat maart een zeer zachte, zonnige lentemaand gaat worden maar eveneens is er een kleine kans op pittige kou. Het aantal vorst- en ijsdagen zal rond normaal uitkomen maar de kans op sneeuw is dan weer kleiner dan gemiddeld. Het Hellmanngetal eindigt deze winter tussen 25 en 50 punten. Aangezien de meeste vorst gebundeld is zal er tenminste op ijsbanen en ondiepe plassen geschaatst kunnen worden, ook al is het maar één dag. Stormkansen nemen af maar in maart mogelijk weer toe.
Uiteraard geeft deze verwachting geen enkele garantie.
Victor de Vries