Het heeft geen zin om een update van de verwachting te maken omdat de periode waarover de prognose geldt te kort wordt. Maar het is wel interessant de verwachtte ontwikkelingen eens tegen het licht te houden met de werkelijkheid. Tot nu toe verloopt de winter veel zachter dan verwacht. Echt hoge verwachtingen had ik niet voor januari en februari maar deze winter presteert echt helemaal niets (Groningen uitgezonderd). Tot half februari verandert er weinig maar daarna zie ik nog wel mogelijkheden, terwijl de tijd verder tikt...
Stratosfeer
Geringe kans op een SSW aangezien de QBO in de westfase zit. Dat betekent een sterke stratosferische poolwervel met daaraan gekoppeld een hoge zonaliteit in de troposfeer. Wel is er, zoals gebruikelijk, enige opwarming in de flanken. Dit heeft ook effecten op de troposfeer maar is afhankelijk van de oriëntatie van de poolwervel. Hoe de oriëntatie zal verlopen durf ik niet te zeggen maar wel is het interessant de wave 2 aktiviteit mee te nemen. De wervel wordt dan van twee zijden belaagd, zowel aan de Siberisch/Pacifische zijde (wave 1) als aan Europese of Atlantische zijde.
Deze winter heeft veel wave2 aktiviteit waardoor de rug die boven oostelijk Atlantische Oceaan zou moeten ontstaan in de stratosfeer 'verdwijnt' of breekt. Deze troposfeer-stratosfeer koppelt verklaart voor een groot deel de zuidelijk WC en het S-vormige stromingspatroon boven Europa. Verder is er regelmatig opwarming (minor stratospheric warming) maar leidt niet tot een SSW (of major warming) en verwacht dit ook niet voor eind februari.
Zeewatertemperaturen
In de Atlantische Oceaan zijn geen noemenswaardige afwijkingen te bespeuren (SST-anomalies) dus gaan we naar de Grote Oceaan. Het patroon wat daar te zien is zou de Japanse Jet kunnen verzwakken en is bevorderlijk voor rugvorming tegen de westkust van Noord-Amerika. Hier kan een lange, stabiele rossbygolf onstaan zodat ook de koude luchtbel boven Noord-Amerika op zijn plaats blijft. Ter hoogte van West-Europa kan een volgende rug gemakkelijk in een blokkade springen. Momenteel blaast de Japanse jet echter nog op volle toeren. Wat de rol van de jet precies is is me niet geheel duidelijk. Ik nam tot dusver aan dat een sterke jet bevordelijk is voor zacht weer in W-Europa omdat die gelijk een flinke impuls aan de circulatie meegeeft. De SST-anomaliëen in het westen van de Grote Oceaan bevestigen dat beeld voor verreweg de meeste winters van 1998 t/m 2008. Maar rond 1990 was het patroon omgekeerd en die winters waren ook zacht.
Om hier beter inzicht in te krijgen heb ik een reeks analogiëen verzamelt vanaf 1955. De beste overeenkomsten met de temperaturen van de Stille Oceaan zijn er in de winters van 1957, 1962, 1963(jawel!), 1990 en 2013. Zowel de allerkoudste als de allerzachtste winter van de 20e eeuw zitten er tussen. Om een duidelijker beeld te krijgen heb ik de winters gerangschikt op NAO-index zoals door de Atlantische SST’s aangedreven. In onderstaande tabel is die indeling te zien. Vervolgens heb ik nog gecorrigeerd voor de toestand van de stratosfeer waardoor er een nieuwe ranglijst onstaat, waarvan de opgetreden NAO-index verrassend goed klopt. 2014 zou dan in de catagorie hogere NAO moeten komen ergens tussen 1956, 1957 en 1974, maar onder 1990.
De SST anomaliëen van de Atlantische Oceaan zijn sterk veranderd. Voortdurend stoomt er, met veel stormgeweld, kou van New Foundland pal oostwaarts de Oceaan over. Dit heeft zijn sporen achtergelaten in de vorm van een zone met relatief koud water west-oost dwars over de Oceaan. Tegelijkertijd hebben de stormen de warme golfstroom aangezwengeld.
Dit platgetreden pad bestendigt de depressietrein op hun nogal zuidelijke koerst richting Europa en visa versa. Mocht de straalstroom een noordelijkere route gaan nemen dan zou de atmosfeer boven de Oceaan snel tot rust moeten komen zou de stroming gaan meanderen.
Maar waar blijft die rug?...
De classificatie op NAO-potentie verandert er niet door. Wel zijn er nu meer analoge jaren begin jaren '70 en 1990 en 1991 komen duidelijker in beeld.
Op de Stille Oceaan is een opvallende warme poel in de noordoosthoek te zien, waaraan een standvastig hogedrukgebied zit verankert. Onder invloed van stratosferische opwarming in die regio is die rug zich sterk noordwaarts uit gaan strekken, tot in het poolgebied. Het is daar een eigen leven gaan leiden en de modeluitvoer laat en koude put over het warme water ontstaan maar vroeg of laat komt het hoog daar weer terug. En tegelijk blijft Noord-Amerika maar volopen met kou zodat de Labradortrog op z'n plek blijft. De Japanse jet is deze winter trouwens vaak sterker dan verwacht.
(Invalid img)
Quote selectie