Uit De Standaard Online:
De eerste tien dagen van januari gaan de archieven in als de op één na warmste sinds het begin van de metingen in 1833. Over heel januari bedroeg de gemiddelde temperatuur 6,1 graden, terwijl we gewoonlijk 3,3 graden kunnen verwachten. Dat meldt weerman David Dehenauw van het KMI.
De maand januari was de op zes na warmste sinds het begin van de metingen. Het KMI omschrijft dit gegeven als zeer abnormaal, wat betekent dat dit gemiddeld éénmaal bereikt of overtroffen wordt in 10 jaar. Vooral de eerste decade (periode van 10 dagen) van januari heeft daar flink toe bijgedragen en was het op één na warmste jaarbegin.
Als je meet sedert 1833 en je hebt slechts één maal erger gemeten, dan komt dit niet maar één keer in de tien jaar voor. En het is geen fout van de journalist dit maal want de KMI-website meldt hetzelfde.
http://www.kmi.be/meteo/view/nl/13055987-Januari+2014.html
Hoe is de fout nu ontstaan? Wel, om dit te begrijpen kunnen we even teruggaan naar januari 2007, de recordwarme januarimaand in Ukkel:
http://www.kmi.be/meteo/view/nl/222934-Januari+2007.html
Ook daar staat in de tabel zeer abnormaal (één maal om de 10 jaar), maar in de tekst zeer uitzonderlijk (één maal om de 100 jaar). Vanwaar die discrepantie? In de oorspronkelijke tekst stond ook zeer abnormaal. Hoe weet ik dat? Omdat het me toen opgevallen is. Hoe kon een recordmaand slechts zeer abnormaal zijn (dwz. gemiddeld om de 10 jaar voorkomen)?
Ik heb dit toen gemeld aan het KMI met wat ik denk dat de reden van de fout is. Daarna is de tekst aangepast, maar de tabel niet. En nu wordt opnieuw dezelfde fout gemaakt? Dit bevestigt dat mijn redenering waarom ze er toen naast zaten nog niet zo verkeerd was. Het komt op het volgende neer.
Januari 2014 had een gemiddelde temperatuur van 6,1°C, tegen een normaal van 3,3°C, een verschil van 2,8°C. Dit is niet zo heel veel; er zijn in het verleden al veel grotere januari-uitschieters geweest; denk maar aan alle januarimaanden met negatieve gemiddelde temperaturen, om er enkele te noemen 1963, 1987, ...
Die afwijking van 2,8°C lijkt dus inderdaad slechts zeer abnormaal. Maar, die uitschieters waren bijna altijd naar de negatieve kant? Om het in statistische termen te zeggen maakt het KMI de fout om aan te nemen dat het temperatuurshistogram van januari in Ukkel een Gauss-curve is (of een normaalverdeling). Dus berekenen ze de standaardafwijking en bepalen op basis van die standaardafwijking het gemiddeld aantal keer voorkomen. Alleen is de verdeling van de januaritemperaturen helemaal niet normaal, met een heel lange staart naar de koude kant, maar het quasi ontbreken van zo'n staart naar de warme kant. In andere woorden, het KMI maakt een blunder door statistiek toe te passen zonder te checken of de gegevens wel aan de voorwaardes voldoen. Dit eenmaal doen op een examen statistiek betekent terugkomen in tweede zit; dit dan opnieuw doen betekent het jaar overdoen.
Wouter
Quote selectie