Zondag, uurtje extra geslapen, dus tijd en energie voor een korte update.
We beginnen met de analysekarten op 10 hPa en 30 hPa van de FU Berlin/ECMWF. We zien dat de vortex gesplitst is op beide niveau's, en we zien overigens een mooi voorbeeld van wave-2: de vortex is samengeknepen als ware het een pinda of een ballon die je wet twee handen in het midden samendrukt. Dit patroon is trouwens ook zichtbaar in de lagere stratosfeer. De minimumtemperaturen zijn wel vrij laag, maar in dit soort gevallen zijn de afwijkingen in geopotentiaal (gph) leidend, en niet de temperaturen. Ik vind het overigens opvallend dat a) de modellen dit zo ver van tevoren en zo accuraat hebben opgepikt, vooral omdat het geheel troposferisch gedreven is en b) dat dit al zo vroeg in het seizoen op de kaarten staat.
Kijken we nog wat preciezer naar de temperaturen boven de pool op 10 en 30 hPa, dan zien we dat de afkoeling normaal verloopt, op 10hpa zelfs iets onder normaal. Nogmaals, deze temperaturen zijn niet allesbepalend, het globale stromingspatroon is m.i. belangrijker.
De gemiddelde windsnelheden die in de stratosfeer gehaald worden zeggen wat meer dan enkel de temperatuur boven de pool. Ik zal nog even kort herhalen hoe dit gemeten en in grafieken gezet wordt: het zijn zonaal gemiddelde zonale windsnelheden. Dus het is een gemiddelde van de zonale wind (parallel aan de breedtegraden = het tegenovergestelde van meridionaal) gemeten over een bepaalde "band", ook zonaal, van breedtes, meestal 60NB of 65NB. Positief is westelijk, negatief is oostelijk. Volgens Hannah Attard, waar ik onlangs contact mee heb opgenomen, is het gebruik van 60 of 65NB vergelijkbaar, het levert meestal dezelfde conclusies.
We zien in deze gemiddelde windsnelheden een enorme afwijking ten opzichte van normaal. Dat komt omdat de vortex vervormd/van zijn plaats is en daardoor de wind in sommige delen van het zonale gebied (dus die 60 of 65NB) niet westelijk, maar oostelijk (of meridionaal) is. Dat haalt het gemiddelde naar beneden. Dus, de kern van de vortex is niet per se zwakker (de temperaturen zijn ook laag en verlopen normaal), maar hij ligt niet gecentreerd over de pool. En dat is heel belangrijk.
De GFS-ensembles met verwachte zonale wind zien er nu als volgt uit:
Het bovenstaande ensemble is van "Recretos" van het netweatherforum (hij is inmiddels pro, als ik het goed begrijp, fantastisch om te zien hoe dat forum mensen de kans geeft zich te ontplooien). We zien een zeer, zeer sterke afwijking van normaal (in het ensemble is het klimatologisch gemiddelde opgenomen) die zich de komende tijd lijkt hand te haven.
Spieken we in het UGKB van GFS dan zien we op +384u nog steeds een misplaatste vortex. Er ligt een sterk (positief zonaal, westelijk) windveld over Eurazië en de pool, boven de Aleoeten ligt een gebied met veel hogere gph's en bijbehorende anti-cyclonale windrichtingen. De kern van de vortex ligt hier boven de Barentszzee, ongeveer op 72NB. Een dergelijk patroon komt wel overeen met een zogenaamde Canadian Warming, maar dan zou het patroon meer 90 graden gedraaid zijn, dus met hoge gph's boven Canada. Ik weet niet zo 1-2-3 hoe je de huidige situatie zou moeten benoemen, een Minor Warming denk ik?
Gezien de standvastigheid van dit verstoorde patroon denk ik dat we de komende tijd nog te maken zullen hebben met een globaal gezien sterk verzwakt zonaal patroon in de stratosfeer en troposfeer. Of het dan "goed valt" voor onze woonplaats is een detailkwestie.
We beginnen met de analysekarten op 10 hPa en 30 hPa van de FU Berlin/ECMWF. We zien dat de vortex gesplitst is op beide niveau's, en we zien overigens een mooi voorbeeld van wave-2: de vortex is samengeknepen als ware het een pinda of een ballon die je wet twee handen in het midden samendrukt. Dit patroon is trouwens ook zichtbaar in de lagere stratosfeer. De minimumtemperaturen zijn wel vrij laag, maar in dit soort gevallen zijn de afwijkingen in geopotentiaal (gph) leidend, en niet de temperaturen. Ik vind het overigens opvallend dat a) de modellen dit zo ver van tevoren en zo accuraat hebben opgepikt, vooral omdat het geheel troposferisch gedreven is en b) dat dit al zo vroeg in het seizoen op de kaarten staat.
Kijken we nog wat preciezer naar de temperaturen boven de pool op 10 en 30 hPa, dan zien we dat de afkoeling normaal verloopt, op 10hpa zelfs iets onder normaal. Nogmaals, deze temperaturen zijn niet allesbepalend, het globale stromingspatroon is m.i. belangrijker.
De gemiddelde windsnelheden die in de stratosfeer gehaald worden zeggen wat meer dan enkel de temperatuur boven de pool. Ik zal nog even kort herhalen hoe dit gemeten en in grafieken gezet wordt: het zijn zonaal gemiddelde zonale windsnelheden. Dus het is een gemiddelde van de zonale wind (parallel aan de breedtegraden = het tegenovergestelde van meridionaal) gemeten over een bepaalde "band", ook zonaal, van breedtes, meestal 60NB of 65NB. Positief is westelijk, negatief is oostelijk. Volgens Hannah Attard, waar ik onlangs contact mee heb opgenomen, is het gebruik van 60 of 65NB vergelijkbaar, het levert meestal dezelfde conclusies.
We zien in deze gemiddelde windsnelheden een enorme afwijking ten opzichte van normaal. Dat komt omdat de vortex vervormd/van zijn plaats is en daardoor de wind in sommige delen van het zonale gebied (dus die 60 of 65NB) niet westelijk, maar oostelijk (of meridionaal) is. Dat haalt het gemiddelde naar beneden. Dus, de kern van de vortex is niet per se zwakker (de temperaturen zijn ook laag en verlopen normaal), maar hij ligt niet gecentreerd over de pool. En dat is heel belangrijk.
De GFS-ensembles met verwachte zonale wind zien er nu als volgt uit:
Het bovenstaande ensemble is van "Recretos" van het netweatherforum (hij is inmiddels pro, als ik het goed begrijp, fantastisch om te zien hoe dat forum mensen de kans geeft zich te ontplooien). We zien een zeer, zeer sterke afwijking van normaal (in het ensemble is het klimatologisch gemiddelde opgenomen) die zich de komende tijd lijkt hand te haven.
Spieken we in het UGKB van GFS dan zien we op +384u nog steeds een misplaatste vortex. Er ligt een sterk (positief zonaal, westelijk) windveld over Eurazië en de pool, boven de Aleoeten ligt een gebied met veel hogere gph's en bijbehorende anti-cyclonale windrichtingen. De kern van de vortex ligt hier boven de Barentszzee, ongeveer op 72NB. Een dergelijk patroon komt wel overeen met een zogenaamde Canadian Warming, maar dan zou het patroon meer 90 graden gedraaid zijn, dus met hoge gph's boven Canada. Ik weet niet zo 1-2-3 hoe je de huidige situatie zou moeten benoemen, een Minor Warming denk ik?
Gezien de standvastigheid van dit verstoorde patroon denk ik dat we de komende tijd nog te maken zullen hebben met een globaal gezien sterk verzwakt zonaal patroon in de stratosfeer en troposfeer. Of het dan "goed valt" voor onze woonplaats is een detailkwestie.
Bericht laatst bijgewerkt: 30-10-2016 11:29