Kijk, dat systeem voor de oostkust van de VS op 4 januari mag je terecht een 'bom' noemen. Overigens is de huidige hype 'bomcycloon' een soort vierde generatie verbastering van de eigenlijke meteorologische term 'explosive cyclogenesis', die dan gepopulariseerd is tot 'bombogenesis' en bij deze specifieke storm 'bomb cyclone' waarbij uiteindelijk iemand het leuk vond om daar 'bomcycloon' van te maken (beetje knullig, doet me denken aan 'stormjagers'... :p ).
De cycloon van 3/4 januari 2018 was een type 'perfect storm', die ontstaat door interactie tussen een diepe bovenlucht trog en tropische luchtmassa's in het uiterste zuidoosten van de VS. De koude sector wordt gevoed met continentaal polaire lucht, terwijl de warme sector juist extra energie haalt uit het vrijkomen van latente warmte. Eigenlijk is het systeem in het begin subtropisch en zuiver convectief, waarna de extra-tropische dynamiek losgaat en de cycloon enorm snel uitdiept: in dit geval ongeveer 50hPa/24u. Ook mooi om te zien bij dit soort systemen is de vorming van een warm seclusion, waarbij het warmtefront zich om de kern wikkelt en zo de kop van de warme sector isoleert. Op satellietbeelden was goed te zien hoe in de kern een nagenoeg wolkenloos gebied ontstond, omringd door een convectieve wolkenband, net als bij een tropische cycloon. Zo'n warm seclusion heeft precies dezelfde morfologie als een warme kern, maar is veel ondieper en onderdeel van een groter systeem met koude kern. Het omringende warmtefront helt sterk naar buiten, waardoor de neerslag in de koude lucht valt aan de westkant en er veel verdamping en dus verdere afkoeling plaatsvindt. Gelijkaardig als bij een downburst wordt de lucht daardoor samengeperst en neerwaarts versneld, zodat een tweede windmaximum ontstaat langs het zogenaamde back-bent warmtefront. In dit geval leidde dat tot windsnelheden ver boven orkaankracht (80-90kt gemiddeld) en waarschijnlijk rukwinden van >200km/u.
Ik heb van deze storm meerdere animaties gemaakt mbv de GOES-16 beelden die beschikbaar zijn via COD (GOES 16) en op de facebook pagina van LVL3 Storm Chasers geplaatst, deze zouden voor iedereen zichtnaar moeten zijn en het lijkt me de makkelijkste manier om te tonen:
Tot slot enkele afbeeldingen met de analyses van 0103/12z en 0104/12z, waartussen een uitdieping van 1011hPa naar 957hPa te zien is (54hPa/24, uiteindelijke kerndruk was 949hPa). De minimumdruk is zeker geen record, maar vooral het tempo van uitdieping, treksnelheid en intensiteit in die regio waren uitzonderlijk hoog. Daarnaast enkele detailbeelden van de satelliet (WV en thermal IR), waarop de warm seclusion het meest uitgesproken is. Wat je eigenlijk ziet is het warmtefront dat om de kern gewikkeld zit, want de warme lucht in de kern is niet op deze manier waar te nemen. Voor de geintereseerden heb ik nog de Hart phase space diagrammen op basis van UKMO, waarop ook mooi het verloop te zien is met de ontwikkeling van een warme kern in de onderste lagen terwijl het systeem zelf vooral gevoed wordt door extra-tropische dynamiek (barocliniteit; parameter B).
