De discussie op Weerwoord wordt door MeteoGroup aangehaald:
Wel of geen ijsdag?
De definities zijn glashelder. Een vorstdag is een etmaal waarbij de minimumtemperatuur beneden het vriespunt ligt, het heeft dus op enig moment gevroren. Bij een ijsdag ligt ook de maximumtemperatuur beneden nul, het is in dat geval dus het hele etmaal blijven vriezen.
Op Weerwoord (een bekende chatweersite voor weerliefhebbers) ontstond het afgelopen weekend gekrakeel over het feit of in De Bilt net wél of net niet op zaterdag 17 maart een record late ijsdag kon worden genoteerd.
Wat was er aan de hand? Vrijdagavond lag de temperatuur nog boven nul, maar het kwik daalde gestaag. Om 0.00 UT (1.00 lokale tijd) werd te De Bilt 0,0 graden afgelezen, 10 minuten later was het -0,1 graad en het hele verdere etmaal kouder. Ook op de site van het KNMI valt af te lezen dat daar de maximumtemperatuur op zaterdag 17 maart, 0,0 graden was.
Hoewel het de gemiddelde Nederlander een zorg zal zijn of een dag een maximum van +0,1, 0,0 of -0,1 graad scoort, statistisch is het wel van belang. Net zo goed als bij de olympische spelen een fotofinish en een paar duizenden van een seconde soms bepalend zijn voor de gouden medaille en eeuwige roem, of het zilver en ‘slechts’ de beste verliezer. Was zaterdag 17 maart 2018 een record late ijsdag, of slechts simpelweg een erg koude, winterse vorstdag?
Als het KNMI voor het etmaal gewoon de lokale tijd zou hanteren, (van 0.00 tot met 23.59 uur dus) dan zou dit probleem niet gelden, dan is zaterdag 17 maart géén ijsdag. Maar het KNMI hanteert de UT-tijd, wat als voordeel heeft dat er geen problemen ontstaan tijdens de tweejaarlijkse wisseling van winter- naar zomertijd, en weer terug. Tijdens de wintertijd loopt het ‘UT’ etmaal dus van 1.00 tot en met 0.59 uur.Zo was het op zaterdag 17 maart om 1.00 uur 0,0 graden in De Bilt, en daarna op alle tijdstippen, kouder. Allereerst is daar de vraag: hoe nauwkeurig is deze thermometer? Hoewel geijkt, is het mogelijk dat hij (minstens) 0,1 graad afwijkt, maar dat kan naar beide kanten dus. Maar zelfs als we ervan uit gaan dat de bewuste thermometer tot op de tiende graad de temperatuur correct weergaf en geeft, dan nog zien we hier niet het verschil tussen -0,0 en +0,0 graden. Misschien was het om 1.00 uur op die zaterdag al -0,01 tot -0,04 graden, en dan is het wél een ijsdag.
Dat ‘euvel’ hebben veel thermometers. Ikzelf meet met een Netatmo station en met een ‘gewone’ digitale thermometer, die beiden ook geen onderscheid maken tussen +0,0 en -0,0 graden. Daarom hanteer ik zelf simpelweg deze regel: een etmaal met een minimumtemperatuur van 0,0 graden is géén vorstdag (het heeft niet aantoonbaar gevroren), maar een etmaal met een maximumtemperatuur van 0,0 graden is wél (nipt) een ijsdag, omdat de temperatuur in dat geval niet aantoonbaar op of boven het vriespunt is gekomen. Het zou het KNMI sieren om in dit specifieke geval de maximumtemperatuur van afgelopen zaterdag te wijzigen in +0,0 of -0,0 graden, om zo iedere discussie weg te nemen. Of, als dat niet bekend is, de 0,0 graden te handhaven, maar dit etmaal dus wél als (record late) ijsdag in de klimaatboeken te zetten.