Judah Cohen leidt zijn blog van deze week in met een kostelijke anekdote, overgeleverd vanuit zijn eigen joodse geloof. Het gaat over de geschiedenis van de verwoesting van de Joodse tempel en begint met het verschijnen van een vos op de plek van het voormalige heilige der heiligen, de heiligste plek van de tempel.
There is a story told in the Talmud of Rabbi Akiva and his colleagues ascending to the Temple Mount after the destruction of the Jerusalem Temple by the Romans in 70 CE. A fox emerges from the location of the Holy of Holies and immediately all the rabbis begin to cry except Rabbi Akiva who laughs. Rabbi Akiva’s colleagues ask him why he is laughing, and he responds why are you crying (maybe one of the sources that a Jew answers a question with another question)? They answer: "A place so holy that it is said of it, 'the stranger that approaches it shall die,' and now foxes traverse it (and lives), and we shouldn't weep?" To this Rabbi Akiva responds the prophet Isiah seemed to randomly combine the prophecy of Uriah the Priest with Zechariah but what is the connection? The answer must be that that the prophecy of the second is dependent on the prophecy of the first. Uriah prophesizes that the Temple will be destroyed and turned into a plow field. Zechariah prophesizes about the rebuilding of Jerusalem and the return of its inhabitants. Rabbi Akiva concludes "As long as Uriah's prophecy had not been fulfilled, I feared that Zechariah's prophecy may not be fulfilled either. But now that Uriah's prophecy has been fulfilled, it is certain that Zechariah's prophecy will be fulfilled." The story ends with the rabbis acknowledging that Rabbi Akiva had consoled them.
Het verhaal gaat metaforisch over de verwoesting van de winter, als we het laag (de vos) zien verschijnen op de Noordpool (het heilige) en de klaagzangen van de weervolgers (profeten). Gelukkig is er nog één die het overzicht houdt en weet dat als deel een van het proces in werking is getreden, deel twee (de koude winter), logischerwijs zal volgen.
Cohen refereert met zijn verhaal naar de respons van de atmosfeer op oktobermaanden met veel sneeuwbedekking. We zien (eerste plaatje) een sterk warmtetransport in de stratosfeer naar de Noordpool gedurende de hele maand december, zowel in het verleden als bij aanvang van deze winter. Alleen de heat flux begin november is afwijkend. In januari stopt het warmtetransport, in de ensemble van het GFS is dat ook het geval.
Deze ontwikkelingen zijn kenmerkend voor de vorming van een SSW, gedurende en vooral de eerste tijd na de SSW vindt er weinig of geen warmtetransport meer plaats richting de stratosfeer boven de Noordpool. In het tweede plaatje zien we de reactie van de atmosfeer op de genoemde processen.
Boven het noordpoolgebied stijgt de luchtdruk (geopotentiaal), stratosferisch gezien wordt het maximum rond de jaarwisseling bereikt. Voor ons van directer belang is de respons aan de grond. Daar daalt de geopotentiaal in de eerste helft van januari, de AO (NAM) blijft overwegend positief. De positieve geopotentiaal komt pas daarna, met het hoogtepunt in februari. Dan is de AO maximaal negatief.
Met zijn beschouwing tenslotte over het verschuiven van de seizoenen kan ik helemaal instemmen.
It is amazing but I have lived long enough where I feel that the climate between my youth and now is appreciably and visibly different. What I am about to say is of course overly simplistic but in my own mind one casualty of climate change is December as a winter month. I have been arguing for at least a decade now that the winter season is shifting ahead in time so that it starts later and ends later. The fall months are warming across the NH (with one notable exception in Siberia) and that warming extends into December. However surprisingly the next three months, January through March are cooling across the NH mid-latitudes. What is causing the asymmetry in early winter and late winter temperature trends? There is an observed increase poleward heat flux (the transport of heat across the latitudes towards the North Pole) in December that is likely contributing to a warming trend in December (though admittedly even in the absence of the trend we would still expect warmer December temperatures just based on an overall warming of the globe). But that increasing trend in December poleward heat transport is also resulting in more sudden stratospheric warmings and weaker stratospheric PV in January. The frequency of severe winter weather is increased following an SSW across the NH mid-latitudes including more Arctic outbreaks and heavy snowfalls. Therefore, temperatures are cooling for late winter starting in January and extending into March.
Vooral de laatste jaren is het bar slecht gesteld met winterweer in november, en meer nog december (2010 bracht de laatste koude december). Vaak moeten we het hebben van maart, daarna in april is het trouwens snel weer voorbij.