Dit zijn de meetresultaten van een weerballon (=sounding). Deze meting is van een uur of zes gisteravond lokale tijd, even voordat de tornado's uitbraken. Nu weet ik niet precies of ze ook die streek voorkwamen.
Vertikaal is de hoogte en horizontaal de temperatuur. Er staan twee dikke zwarte lijnen. De rechter is de temperatuur en de linker het dauwpunt.
De gebogen blauwe lijntjes zijn
adiabaten vanaf verschillende waarden vanaf de grond. Deze lijnen beschrijven het temperatuurverloop van een luchtbel die ongemengd opstijgt. Door drukdaling koelt stijgende lucht af met 10 graden per kilometer voor droge lucht. Wanneer het waterdamp condenseert (er onstaan wolken) komt condensatiewarmte vrij die de temperatuurdaling remt. Bij een hoog vochtgehalte condenseert veel water en komt er veel warmte vrij waardoor de natadiabaat vrij recht omhoog loopt, de temperatuurdaling per kilometer is gering. Op grotere hoogte blijft er steeds minder waterdamp over om te condenseren en is de remmende werking op de afkoeling minder groot waardoor de adiabaat steeds minder stijl wordt. Vandaar dat die blauwe lijntjes gebogen zijn.
Als je goed kijkt loopt er ook nog een dun zwart gebogen lijntje tussendoor. Dit is de adiabaat berekend vanuit de onderste luchtlaag op het waarnemingsstation. Wanneer je dit lijntje omhoog volgt door de grafiek dan zie je dat die een flink stuk rechts van de dikke zwarte lijn komt te zitten. D.w.z dat een opstijgende luchtstroom een stuk warmer is dan zijn omgeving (de zwarte lijn) en daardoor ook een stuk lichter. Dit verschil noemt men onstabiliteit. Opwaartse luchtstromen kunnen zeer snel gaan stijgen waardoor zware buien onstaan.
Rechts van de grafiek staan windvaantjes, waarbij één streepje 10 knopen is, 5 streepjes worden geturfd tot een vlaggetje (5*10=50 knots).
Rond een kilometer of 9 staat een vaantje met twee vlaggetjes wat dus 100 knopen wind aangeeft en dat is zo'n 180 km/h. Er staat bovenin dus veel wind wat zware buien extra oppept.
Op onderstaande grafiek de sounding van De Bilt van 17 juli 2004. Op deze dag trokken zware onweersbuien vergezeld van indrukwekkende rolwolken (shelfclouds) over Nederland. Je ziet dat het dunne gebogen zwarte lijntje (de adiabaat dus) weinig rechts van de het temperatuurprofiel ligt (dikke zwarte lijn)- het is wel moeilijk te zien trouwens, dus goed kijken- Deze sounding is veel minder onstabiel dan boven de VS vannacht maar gaf toch stevige buien. Dan kun je nagaan wat er met die Amerikaanse soundings staat te wachten. Overigens deze soundins zijn maar steekproefen die niet representatief hoeven te zijn voor de situatie rond de buien.
Victor
Quote selectie