Wim's Weerpraat: Daar is ie dan.......... het ''Wimbericht'' !

Goedemorgen WW,

Het moment is daar dan tóch gekomen, het Wimbericht (of Jubelbericht, Wim’s Weerpraat zo u wil) krijgt een VERVOLG. En wel op 18 juli 2022. Na toch wel een flinke periode van afwezigheid is er weer daadwerkelijk aanleiding voor een Wimbericht. Wat is een Wimbericht? Ik zou zeggen een analyse der kaartenbak plus een visie op wat ons nog verder te wachten staat en wat ons reeds overkwam. Die analyse is vooral boeiend als er iets interessants op stapel staat. En ik hoef natuurlijk niemand uit te leggen waarom de weersverwachting voor de komende tijd interessant is. Er is namelijk een kans op 40 (!) graden. Zo’n drie jaar geleden kwam de eerste veertiger om de hoek kijken in Nederland en werd het stokoude en twijfelachtige record uit Warnsveld verbroken. Het was een sensationele gebeurtenis die ook al snel gekoppeld werd aan ons veranderende klimaat. Wanneer het morgen 40 graden (of meer) wordt zou het ‘oude’ record uit 2019 kunnen sneuvelen. Als dat werkelijk gaat gebeuren is dat opnieuw sensationeel maar ook zorgelijk vanwege het feit dat andermaal wordt bewezen dat ons oude klimaat niet meer bestaat en plaatsmaakt voor een steeds nieuwer wordend klimaat. In dat nieuwe klimaat is weinig ruimte voor kouderecords maar des te meer ruimte voor warmterecords. Ook qua zonneschijn is het idem overduidelijk; de zon schijnt steeds meer en meer en meer. Voor iemand als ik maakt dat het Nederlandse klimaat net iets dragelijker maar vooral bij de oudgedienden klinkt ook weemoedigheid en het gemis naar die goede ouwe tijd toen het nog hard vroor in de winter en de zomer episodes had die meer aan herfst deed denken. Die oude tijd komt nimmer meer terug, en daarmee moeten we allemaal dealen, of je er nu blij mee bent of niet. Met dit gegeven in het achterhoofd gaan we kijken wat er nu in hemelsnaam aan de hand is waardoor het morgen (dinsdag) weer zó warm kan worden.

Momenteel ligt er een omvangrijk hogedrukgebied met de kern ongeveer boven Tsjechië en Slowakije. De vrees van vele koelteliefhebbers is bewaarheid; een Eurohoog met schrikbarend hoge temperaturen op 1500 meter hoogte. De grootste afwijkingen vinden we momenteel rondom de Golf van Biskaje met T850’s oplopend tot 25 graden of meer (!). Dit soort waarden zag je in de vorige eeuw zelden op die breedtegraad, laat staan op plekken nog dichter bij de pool, zoals bijvoorbeeld de Benelux. Hiervoor hoef ik geen statistieke analyse los te laten om dat te kunnen zeggen. Een tiental zomers in het archief grasduinen geeft die bevestiging al prompt. Conclusie: luchtdruksettings van soortgelijke aard brengen in het nieuwe klimaat meer warmte met zich mee dan in het oude. Hier door is er thermisch gezien dus veel meer mogelijk. De komende uren blijft het hogedrukgebied boven het continent redelijk honkvast en verplaatst zich langzaam oostwaarts. Vanaf de Portugese kust komt een zwak lagedrukgebied aan stommelen die in de richting van de Golf van Biskaje kruipt. Het is dit laag dat later in de werkweek hoogstwaarschijnlijk verkoeling gaat geven, als eerste in de westelijke helft van de Benelux. Omdat in een lagedrukgebied op het noordelijk halfrond de wind tegen de wijzers van de klok waait en in een hogedrukgebied vice versa krijgt de Benelux een aantal uren te kampen met een zuidstroming waarvan de opmerkelijk hete lucht rechtstreeks afkomstig is vanuit het snikhete Zuid Frankrijk waar maxima boven de 35 graden al weken de normaalste zaak van de wereld is.  Het gevolg voor ons is dat we gaan proeven van datgene wat onze zuiderburen elders in Europa al langere tijd moeten ervaren; bakhitte van het zuiverste kaliber!

Lange tijd was onduidelijk rondom welk tijdstip de heetste bovenluchten ons zouden aandoen. Na enige twijfels is nu duidelijk dat de heetste bovenluchten uitgerekend des daags boven de Lage Landen zullen heersen. In weeramateur-jargon zou je kunnen spreken van een ‘hete tong’ die boven de Benelux uitgerold wordt. Met bovenluchttemperaturen tot 23 graden kan je de donder erop zeggen dat je in de buurt komt van absolute records. Dinsdag 19 juli zou het kunnen gebeuren, een evenaring of zelfs verbreking van het absolute record uit 2019. Waar precies de hoogste maxima gemeten zullen worden is mij niet 100 procent duidelijk maar de voorkeur ligt, logischerwijs, op de zuidelijke helft. Dat wil geenszins zeggen dat het noorden er bekaaid vanaf komt, ook daar snikheet met maxima van 32 tot 36 graden. Bezuiden de grote rivieren moet je eerder denken aan maxima van 37 tot 41 graden. Mocht de thermometer 41 graden gaan aanwijzen dan  is er sprake van een ongekende happening waarvan het KNMI eerder schreef dat de herhalingstijds 150 jaar maar liefst zou zijn. Maar het kan ook heel goed zijn dat door bepaalde factoren het nét niet zo ver komt. Om dergelijke extreme waarden in Nederland te halen moeten alle puzzelstukjes exact op zijn plek vallen. Een beetje sluierbewolking of saharastof kan al van invloed zijn op die paar tiende graden die je nodig hebt om dat indrukwekkende record uit 2019 te kloppen. We zullen morgenochtend pas kunnen inschatten welke kant het op gaat. Maar noteer wel: ook als het record niét wordt maar het wél 40 graden wordt kan dat ongekend worden genoemd. Gezien de jongste uitvoer schat ik in dat sowieso veel stations de 39 graden gaan passeren. Gezien het feit dat de lucht vrij droog is zal de gevoelstemperatuur een paar graden lager liggen dan de werkelijke temperatuur. Dit zal voor vele mensen fijn zijn. Maar heel veel andere ‘verzachtende omstandigheden’ zijn er niet de komende dagen. Vandaag kan de magische grens van 35 graden, ook in Nederland, al gepasseerd worden. Wie nu naar buiten gaat voelt al heel goed met wat voor luchtsoort hij/zij te maken heeft. De zon brandt al en je voelt aan alles dat de hete lucht uit Frankrijk volledig vrij spel heeft en rap aanstalten maakt de Benelux in een warme deken te hullen.

Het is zo helder als kristal, vandaag en morgen wordt puffen en zweten. Zijn deze dagen het begin van een indrukwekkende hittegolf of komt er snel een einde aan de bakhitte? Het antwoord is niet heel gemakkelijk te geven maar zoals de zaken er nu bij staan wordt de ergste hitte op woensdag al getemperd. Het hogedrukgebied dat verantwoordelijk is voor deze zuidstroming zal in de loop naar woensdag minder prominent worden. Ondertussen is het laag vanuit de Golf van Biskaje onderweg naar de Britse eilanden en trekt later naar alle waarschijnlijkheid de Noordzee op. Hoe dit lagedrukgebied zich ontwikkelt is niet exact te zeggen. Wel kunnen we nu al zeggen dat het dit laag is dat eerst in de westelijke helft en later in de oostelijke helft van de Benelux een einde zal maken aan de extreme temperaturen. Ik denk dat met name de oostelijke en noordoostelijke helft woensdag nog te maken zullen hebben met tropische waarden De rest van het land lijken de maxima onder de 30 uit te komen.  Voor het gevoel zal het woensdag echter nog steeds erg warm zijn aangezien het dauwpunt dan een stuk hoger ligt in vergelijking met dinsdag. Áls er een hittegolf komt dan zal dat een regionale zijn en moet het donderdag ook 25+ graden worden. Wanneer dat er niet van komt kunnen we stellen dat de hitteopstoot een eendagsvlieg is, maar wel een hele dikke bromvlieg die je maar moeilijk plat kan slaan. Tenslotte is er een goede kans op onweer in met name de (zuid)oostelijke helft van de Benelux. Elders ook neerslagsignalen.

Donderdag aanstaande zal het dus een stuk minder warm zijn en eventuele bewolking kan de opwarming verder drukken. Het grootste deel van west Europa heeft dan ook niet meer te maken met bakhitte. Alleen in de zuidwestelijke helft in Portugal en Spanje houdt de hitte aan. Maar dit is natuurlijk ook de kraamkamer van onze eventuele hitte. Die kraamkamer heeft overduidelijk geen airco meer de laatste jaren en lijkt heter en heter te worden in de zomermaanden. Omdat we toch wel hogedrukimpulsen blijven zien in de buurt van onze regionen zou het heel goed kunnen zijn dat later deze maand opnieuw zullen worden geconfronteerd met fikse warmte. Boven Frankrijk zal de hitte zich naar alle waarschijnlijkheid opnieuw opbouwen en bij de minst of geringste windraaiing uit het zuiden zijn we er allen weer gloeiend bij. Europa is op koers voor een zomer van formaat. Voor veel inwoners, met name hen in de zuidelijke helft, wellicht een te groot formaat.  In de pluimen hebben we ook al vaker leden gezien de afgelopen dagen die wijzen naar een warm vervolg voor juli. Vooralsnog ziet het er qua gemiddelde vrij normaal uit met in de zuidelijke helft van de Benelux langdurig zomerse waarden of iets erboven en in de noordelijke helft maxima van 20 tot 23 graden. Op (U)LT zien we een samenspel van depressies vanaf de Britse eilanden en pogingen van hogedruk om weer grip te krijgen op het continent. Het is nu nog onduidelijk welke systemen zullen domineren maar ik zou het toch willen houden op een voorkeur voor warmer en droger dan gemiddeld condities. Sterker nog, ik houd er ernstig rekening mee dat juli ook in de laatste decade hoge te maken kan krijgen met flinke hitte. De jongste 00z pluim van ECMWF hint hier al op met gemiddelden die langzaam aan stijgen op LT richting zomerse waarden. Ook is het goed mogelijk dat aan het einde van deze week opnieuw tropisch wordt.

Al met al kan worden vastgesteld dat de hoogzomer een indrukwekkende start laat zien met lange zonnige én hete dagen. De zonuren stapelen zich verder op en 2022 zou in theorie op weg kunnen zijn het zonnigste jaar sinds het begin van de metingen te worden. Ik heb reeds in juni al aangegeven rekening te houden met een zeer warme episode vanaf omstreeks half juli. Mijn onderbouwing was vooral gestoeld op de aanwezig hitte die in juni al goed zichtbaar was in grote delen van Europa en ons ‘brongebied’. De hamvraag: blijft de hitte geconsolideerd boven diezelfde brongebieden en zo ja, krijgt de hitte dan nog nieuwe kansen op te stoten richting het noorden. Mijn verwachting is van wel. Op die manier lijkt ook een warmer dan gemiddelde augustus zeer binnen de mogelijkheden te liggen. Dit ligt ook in lijn met de ultra lange termijn verwachtingen die we eerder dit seizoen al voorbij zagen komen. Hoe het ook zij, zomer 2022 is ON FIRE en stapt niet in de voetsporen van zijn voorganger. Wim’s Weerpraat is er hopelijk weer vaker de komende weken.

Sterkte voor alle mensen die moeite hebben met warmte en mijn boodschap aan mede hitteliefhebbers luidt: GENIET ERVAN!

Groet, jullie nederige forumgenoot.