Orkanen hebben verschillende benamingen. Zo worden ze ook vaak tyfoon en cycloon genoemd. Deze benamingen hangen af van de streek waar de orkaan voorkomt. Orkanen rond de Golf van Mexico en het Caribisch gebied noemen we tyfoons. Woedt de orkaan in de Indische Oceaan of langs de oostkust van China en Japan, dan wordt hij cycloon genoemd.
Ondanks deze verschillende namen hebben orkanen dezelfde verschijnselen en gevolgen. Orkanen zijn superstormen met veel regen en extreme winden die veel schade kunnen veroorzaken. Ze ontstaan in tropische streken. De gevolgen van orkanen kunnen naast overstromingen, golfslag en wind ook aardverschuivingen veroorzaken. Gelukkig richten de meeste geen schade aan omdat ze dikwijls uitrazen boven minder dicht bevolkte gebieden. Weet een orkaan toch bewoonde gebieden te bereiken, dan vallen er doden.
Hoe ontstaan orkanen ?
Omdat de zon recht boven de evenaar staat is in deze streken de lucht het warmst. We noemen dit gebied de 'Intertropische Convergentiezone'. Deze zone schuift gedurende het jaar heen en weer over de evenaar en is zeer onstabiel. Dit wil zeggen dat het er de ene keer heel nat en dan weer zeer droog is. Hier ontstaan buien en krachtige onweerswolken. Vaak klitten of clusteren deze onweerswolken en buien samen en zo ontstaat een heel gebied met buien. Wanneer deze buien door de straalstroom (een zeer sterke luchtstroom op ongeveer 5 km boven de aarde) ter plaatse wordt opgepakt gaat zo'n buiengebied een eigen leven leiden. Nu is het geen bui meer die 's avonds uitdooft, maar een systeem dat langer blijft bestaan.
Komt het systeem nu met het zeewater in contact, en heeft dit zeewater een temperatuur die groter is dan 27°C, dan voedt het water het systeem. De draaiing van de aarde zorgt er tevens voor dat het systeem op zichzelf gaat draaien. Het systeem wordt alsmaar sterker en groter. De wind- en regenintentie neemt toe en de depressie wordt een tropische storm. In het begin haalt de wind van een tropische storm een gemiddelde snelheid van ongeveer 58 km/u. Overschreidt deze snelheid 118 km/u dan wordt de tropische storm een orkaan.
Verschillende categorieën
Orkanen worden in vijf categorieën onderverdeeld:
- Categorie 1 heeft winden tot en met 152 km/u
- Categorie 2 heeft winden tot en met 176 km/u
- Categorie 3 heeft winden tot en met 208 km/u
- Categorie 4 heeft winden tot en met 248 km/u
- Categorie 5 heeft winden groter dan 248 km/u
Orkanen zijn tussen de 500 en 1000 km breed. De hevigste winden vinden we in een gebied van 100 km rond de kern of het oog van de orkaan. Hier kan de luchtdruk dalen tot 920 hPa. De kern is het middelpunt van een orkaan. Het is er altijd windstil.
Quote selectie