Tijdens dit soort winterdagen betrap ik mezelf steeds vaker op dezelfde gedachte: hoe zou Weerwoord eruit hebben gezien als het nu 1979 was geweest? En hoe zou vooraf op de aangekondigde omstandigheden gereageerd zijn.
Die legendarische winter – en dan vooral februari 1979 – vormt voor mij het beginpunt van een levenslange fascinatie voor vuil, rauw en sneeuwrijk winterweer. Niet de keurige, kraakheldere schaatswinters, maar het echte werk: stuifsneeuw, vastlopende treinen en een landschap dat langzaam onherkenbaar wordt. Die liefde is de laatste jaren wat ingedut. Zeldzaam nog winters, zachte lucht en een lichaam dat eerlijk gezegd beter functioneert bij zon en 28 graden. Februari 2021 blies het vuurtje nog even aan, maar het doofde net zo snel weer. In plaats van sneeuwjacht werd het in de winter zonzoeken. Tot nu. Want sneeuwdagen als deze week (niet in Haarlem zelf maar landelijk gezien) doen het vuurtje weer ontbranden. En een herhaling februari 1979 blijft nog altijd een grote wens.
De meteorologie in 1979 van toen was een ander universum. Geen hogeresolutie-modellen, geen ensembles, geen pluimen waar je nachtenlang op kon turen. Modellen bestonden wel, maar eerder als grove schetsen dan als fijnzinnige meesterwerken. Lokale details? Die moest je er vooral zelf bij denken. Verwachtingen waren breed, voorzichtig en vooral regionaal vaag. “Kans op winterse neerslag” kon net zo goed vijf centimeter betekenen als totale ontwrichting. Achteraf weten we hoe dat afliep. Maar stel nu eens dat diezelfde setting zich vandaag zou aandienen.
Vijf tot zeven dagen vooraf verschijnen de eerste signalen in de pluimen. Nog rommelig, nog onzeker, maar voor de geoefende Weerwoord-ogen onmiskenbaar: een Noordelijke blokkade. Hogedruk op de juiste plek. Lagedruk die begint op te dringen.
De eerste posts op Weerwoord verschijnen:
“Zit hier iets groots in?”
“LMG-potentie?”
“Nog ver weg, maar toch…”
Voorzichtig enthousiasme. Nog geen capslock. Nog.
Drie tot vier dagen voor D-day vallen de puzzelstukjes steeds beter op hun plek. De oostenwind staat strak ingetekend, isobaren kruipen tegen elkaar aan en de neerslagsommen lopen op. Het KNMI komt met de eerste waarschuwingen. Code Oranje lonkt voor het noorden. Op Weerwoord ontploft de draadjes. De bekende rollen dienen zich aan:
- De optimisten: “Dit gaat historisch worden.”
- De realisten: “Eerst zien, dan juichen.”
- De pessimisten: “Ut wordt niks”
- De zuiderlingen en Vlamingen: “En wij dan?”
Joki’s vliegen in het rond, maar onder de humor groeit vooral de spanning.
48 uur voor de storm is er geen ontsnappen meer aan. De modellen zijn het eens. Dit wordt geen ‘eventje’. Dit wordt een sneeuwstorm. Met driftsneeuw. Met mogelijk geïsoleerde gebieden. Met kaarten die doen denken aan archiefbeelden.
Overheden schakelen op. Wegen gaan preventief dicht. Supermarkten draaien topomzetten. Op Weerwoord gaat het nergens anders meer over:
- Waar komt de LMG precies tot stilstand?
- Hoe snel zakt hij zuidwaarts?
- Is dit dé run?
Het forum kraakt onder de drukte.
24 uur voor de eerste sneeuwvlokken valt het onvermijdelijke besluit: Code Rood. Niet-essentiële mobiliteit wordt afgeraden. Blijf thuis. Laat hulpdiensten hun werk doen. Op Weerwoord is de euforie tastbaar. Ja, er zijn zorgen – terecht. Mensen die vast komen te zitten, bedrijven die stilvallen, levens die ontregeld raken. Maar tegelijk overheerst dat gevoel dat alleen echte weerliefhebbers kennen: dit maak je misschien maar één keer mee. Geen standaard winterprik. Geen net-niet-situatie. Maar rauw, historisch weer.
De storm zelf zou nu net zo hevig zijn als in 1979. Weerwoord zou een record aantal berichten en foto's moeten verwerken. De server piept en kraakt. En de maatschappij: de impact zou misschien zelfs groter zijn, gezien onze kwetsbare infrastructuur. Maar het grote verschil: het zou ons niet meer overvallen. Dankzij moderne meteorologie, dankzij modellen, satellieten en vooral dankzij platforms als Weerwoord zouden we dagenlang hebben meegeleefd, meegedacht, meegevreesd en meegejuicht. En ergens, diep in dat overbelaste forum, zou iemand hebben gepost:
“Dit dus. Hier doen we het voor.”
