Februari 1979 werd zó zwaar omdat meerdere uitzonderlijke factoren perfect samenvielen. Eén factor op zich was al vervelend geweest, maar samen vormden ze een klassiek “worst-case scenario”, vooral voor Groningen.

???? De beslissende factoren (stap voor stap)

Een langdurige, krachtige oostenwind

• Dagenlang waaide een stormachtige oostenwind uit Rusland/Scandinavië

• Dat is zeldzaam in Nederland (meestal westenwind)

• Die wind bleef constant, niet in vlagen

Hierdoor werd sneeuw continu verplaatst → sneeuwjacht

Diepe vorst vóór de sneeuw

• Al vóór de sneeuwval:

  • strenge tot zeer strenge vorst

  • bodem volledig bevroren

• Geen dooi, geen smelt, geen wegzakken

Sneeuw bleef los en droog en kon blijven stuiven

Droge, lichte poedersneeuw

• Temperatuur ver onder nul

• Sneeuw had een lage dichtheid (zoals in Canada/Midwest VS)

Zelfs een beetje wind was genoeg om enorme hoeveelheden sneeuw te verplaatsen

Meerdere sneeuwfronten achter elkaar

• Niet één sneeuwbui, maar:

  • sneeuw

  • korte pauze

  • opnieuw sneeuw

• Elke nieuwe laag werd weer opgestoven door de wind

Sneeuwhoogte nam exponentieel toe in duinen, niet gelijkmatig

Open landschap van Groningen

• Weinig bos, veel open akkers

• Lange rechte wegen, dijken, kanalen

Perfect “blizzard-terrein”: sneeuw kreeg kilometers ruimte om op snelheid te komen

Infrastructuur niet ontworpen voor sneeuwjacht

• Weinig sneeuwschuivers

• Geen ervaring met metershoge duinen

• Wegen raakten sneller dicht dan ze vrijgemaakt konden worden

Opruimen was zinloos zolang de wind aanhield

Gebrek aan moderne waarschuwingen

• Geen satellietbeelden zoals nu

• Geen realtime radar

• Beperkte communicatie

Mensen werden verrast en raakten ingesneeuwd

???? Het sleutelbegrip: sneeuwverplaatsing

Het drama zat niet alleen in hoeveel sneeuw viel, maar in:

hoe vaak dezelfde sneeuw opnieuw werd opgewaaid

Sneeuw viel misschien 40 cm,
maar werd tientallen keren verplaatst → metershoge duinen.

Samengevat in één zin

Februari 1979 was zo zwaar omdat droge sneeuw, diepe vorst, langdurige oostenstorm en een open landschap dagenlang samenwerkten — precies de combinatie die een klassieke blizzard veroorzaakt.

Ja — in theorie kan een winter als 1979 nog steeds voorkomen, óók in Groningen.
Maar: de kans is duidelijk kleiner geworden, en de impact zou anders zijn dan toen.

Ik leg het in drie lagen uit.

Meteorologisch: kan zo’n situatie nog?

Ja. Alle noodzakelijke ingrediënten bestaan nog steeds:

• Continentale koude lucht uit Oost-Europa/Rusland

• Langdurige oostenwind (hogedruk boven Scandinavië

• Actieve sneeuwstoringen vanuit het zuiden of westen

• ???? Bevroren bodem vooraf

Dat patroon is zeldzaam, maar niet onmogelijk.
We zagen zwakkere varianten in:

• 1987

• 2010

• 2018 (Beast from the East, maar minder sneeuwjacht)

Dus: meteorologisch kan het nog steeds.

Klimaatverandering: waarom de kans kleiner is

Klimaatverandering werkt niet lineair, maar beïnvloedt precies de zwakke schakels:

• Winters zijn gemiddeld warmer

• Sneeuw valt vaker natter

• ???? Minder vaak diepe vorst vóór sneeuw

Dat maakt het moeilijker om:

• droge poedersneeuw te krijgen

• langdurige sneeuwjacht te onderhouden

De kans op een exacte herhaling zoals 1979 is kleiner, maar niet nul.

Belangrijk: klimaatverandering sluit extremen niet uit, maar verplaatst de kansen.

Impact vandaag: wat zou anders zijn

Zelfs áls het weer identiek zou zijn:

Betere waarschuwingen

• Satellieten, radar, modellen

• Meerdere dagen vooraf code oranje/rood

Meer materieel & draaiboeken

• Meer sneeuwschuivers

• Regionale crisisplannen

• Snellere inzet Defensie

Maar ook: meer kwetsbaarheid

• Meer verkeer

• Just-in-time bevoorrading

• Elektriciteitsnet kwetsbaar voor ijs en wind

De chaos zou anders zijn, maar nog steeds groot.

Kansinschatting (globaal)

Zonder exacte cijfers, maar meteorologisch realistisch:

• 1979-achtig scenario:
  eens per 50–100 jaar

• Minder extreme maar vergelijkbare winterchaos:
  eens per 10–20 jaar

Conclusie

Ja, 1979 kan nog voorkomen — maar het is zeldzamer geworden.
Niet omdat “dat weer niet meer bestaat”, maar omdat de voorwaarden minder vaak tegelijk optreden.

En als het wél gebeurt:

Het zou opnieuw als historisch en uitzonderlijk worden ervaren.