Op deze site schrijf ik regelmatig over de ontwikkelingen op Antarctica, zie bijvoorbeeld hier. Voor Groenland had ik tot nu toe minder aandacht, enerzijds omdat daar toch al meer over geschreven wordt en de gegevens toegankelijker zijn, anderzijds omdat afsmelt van Groenland in onze omgeving minder effect heeft op de zeespiegel, door het gravitatie-effect.
Maar ook Groenland is natuurlijk interessant. Er zijn verschillende soorten onderzoeksgegevens. De ontwikkeling van de Surface Mass Balance (kortweg neerslag, smelt en afstroom aan het oppervlakte) zijn dagelijks te volgen, bijvoorbeeld hier.
Voor de totale massabalans zijn er onder andere de gegevens van de GRACE-satellieten, gepubliceerd door onder andere NASA. Deze lopen zo'n twee maanden achter. Ook zijn er hoogtemetingen, metingen van de stroomsnelheid van gletsjers en van de positie van het ijsfront aan het uiteinde van de gletsjers. Tot een paar jaar terug werden de verschillende onderzoeksgegevens geïntegreerd tot één samengestelde trend. Dat gebeurde door het IMBIE-team van een groot aantal wetenschappers uit verschillende landen. Maar dat team is uit elkaar gespat; tenminste, dat valt indirect af te leiden uit wat de verschillende wetenschappers daarna naar buiten hebben gebracht.
Hier onder een overzicht van de gegevens van de massametingen, berekend door het Amerikaanse JPL. Deze massametingen zijn in 2002 begonnen. Het is dus een betrekkelijk korte reeks. Ook is er een hiaat in 2017-2018, toen de eerste satellieten er mee ophielden, en pas na een jaar vervangen werden door een nieuw stel.
Sinds 2002 is er elk jaar een netto massaverlies geweest. De snelheid waarmee het ijs verdwijnt verschilt flink. In de jaren 2010 - 2011 - 2012 ging het erg hard, er leek sprake te zijn van een flinke versnelling. Maar daarna ging het weer minder hard. Toch volgde er in 2019 weer een enorme uitschieter, het grootste massaverlies in één jaar, voor zover het is gemeten. Kijken we naar de trend over alle gemeten jaren, dan neemt het massaverlies af. Met de kanttekening dat de meetreeks eigenlijk te kort is om dat goed te bepalen. Over een veel langere periode gezien neemt het massaverlies natuurlijk toe.
Het is ook interessant om te zien wat er gebeurt per maand, en de patronen die daarin te zien zijn.
Bedenk bij de getallen in de tabellen hier onder dat het (als ik het goed heb) niet om kalendermaanden gaat. De metingen van de massa zijn halverwege de maand. De massaverandering van mei naar juni is dan in feite over de periode 15 mei - 15 juni. Dat verklaart in de figuur hieronder waardoor er schijnbaar in september nog zoveel massaverlies is; dat kan in werkelijkheid tussen 16 en 31 augustus zijn geweest.
Groenland heeft een veel duidelijker jaarcyclus dan Antarctica. Al het massaverlies is in de zomermaanden, met een uitloop tot in september. Ik heb uitgerekend wat het 'normaal' is van de massaverandering per maand. Daarvoor zijn gegevens van 15 jaar aanwezig (2003-2010 en 2019-2025), een periode die daarvoor eigenlijk te kort is, en ook nog een niet-aaneengesloten periode. We doen het er mee. Op grond van de normalen is vervolgens ook een anomalie per maand te bepalen, zie figuur.
Het blijkt dan dat het jaar 2019 er erg uitspringt. De meeste (negatieve) anomalie was in de zomermaanden, en dat werd niet gecompenseerd in de rest van het jaar.
In de jaren 2020-2025 was juist een positieve anomalie over de maanden juni-september. Dat is opmerkelijk. Door de opwarming kan er meer sneeuw gaan vallen, een verschijnsel dat we ook op Antarctica zien. Maar ik zou verwachten dat in de zomermaanden de toegenomen smelt overheerst. Om de één of andere manier komt dat er niet uit.
Voor Antarctica bleek uit onderzoek dat de toegenomen sneeuwval vooral kwam door de toegenomen activiteit van 'atmosferische rivieren', die over grote afstand vocht aanvoeren. Voor een kleiner deel kwam de toename door de afname van het zeeijs, waardoor er meer verdamping is. Ik weet niet in hoeverre dit ook voor Groenland geldt. 