Mankoff: langere datareeks, uitsplitsing per seizoen en per component

Bericht van: Bart (Abcoude) , 20-06-2026 08:28 

De massametingen van de GRACE-satellieten zijn interessant, maar helaas is de meetreeks betrekkelijk kort (vanaf 2002). Daardoor zijn langjarige trends minder goed zichtbaar. 

In 2021 verscheen een publicatie van Mankoff et al met een veel langere reeks, vanaf 1986. Deze geeft toegang tot dagelijkse gegevens, voor een belangrijk deel gebaseerd op weermodellen. Het wordt uitgesplitst in onder andere Surface Mass Balance en totale massa balans. Bron hier.

Een paar jaar terug heb ik deze gegevens grafisch weergegeven, zie onder. Dat ziet er fraai uit, maar het is veel werk om bij te houden en stopt daarom in 2023.

Mankoff - GreenlandMassBalance per dag

Mankoff - GreenlandSurfaceMassBalance per dag 

Op basis van Mankoff heb ik gekeken wat de trends per seizoen zijn. Het blijkt dat de veranderingen zich allemaal in het zomerseizoen afspelen (juni - augustus). Over de hele datareeks gezien neemt het massaverlies in de zomer steeds verder toe. Sinds 2020 lijkt er een kentering te zijn en is het massaverlies in de zomer weer afgenomen. (edit: aangevuld tot en met 2025).

De eenheden zijn Gigaton ijs (dat is 1 km3 water-equivalent); Dit staat niet in de figuur vermeld, maar het is een gebruikelijke maat bij onderzoek naar de ijskappen.

 
 
Mankoff onderscheidt voor het massaverloop verschillende componenten.
 
1. Surface Mass Balance (SMB). Dat is alles wat zich aan het oppervlak van de ijskap afspeelt: sneeuwval, regenval, smelt, bevriezing, afstroom. Het is enorm variabel van jaar tot jaar en drukt daarmee een groot stempel op de totale massa-balans per jaar. Deze is tot nu toe altijd positief, maar kan in de toekomst ook negatief worden.
 
2. 'Discharge' (D), oftewel het afstromen van ijs naar de rand van de ijskap, en daar vervolgens afkalven of smelten. Dit is veel minder variabel, maar in de loop van de tijd wel toegenomen. Altijd negatief.
 
3. Basale Massa Balans (BMB). Altijd negatief. Varieert weinig, maar in de loop van de tijd wel wat toegenomen.
D
De totale massabalans (MB) kan berekend worden als: MB = SMB - D - BMB.
 
 
  
Tenslotte een overzicht van alle maanden van 1986 - 2023. Het betreft de anomalie van de massaverandering per maand. Voor het normaal ben ik uitgegaan van de periode 1986-2022.

De cijfers verschillen van de cijfers op basis van GRACE (massametingen). Dit heeft een aantal oorzaaken:

1. Bij Mankoff gaar het om kalendermaanden; GRACE heeft een verschuiving van een halve maand.

2. De normaal-periode is verschillend, voor GRACE zijn hiervoor slechts 15 maanden beschilbaar.

3. Mankoff berekent alleen de veranderingen aan de grote aaneengesloten ijskap; dat is exclusief de perifere landijsgebieden op Groenland. GRACE omvat heel Groenland.








Bericht laatst bijgewerkt: 25-06-2026 16:27

Massaveranderingen van de Groenlandse IJskap   ( 388)
Bart (Abcoude) -- 19-06-2026 12:00
Nu minder massa-afname door toename Atmosferische Rivieren   ( 87)
Bart (Abcoude) -- 21-06-2026 10:16
Groenland: drie datasets naast elkaar   ( 72)
Bart (Abcoude) -- 25-06-2026 16:42
Sterk verband tussen SMB en Noord Atlantische Oscillatie   ( 36)
Bart (Abcoude) -- 03-07-2026 12:49