Ik ben stomverbaasd!
In Friesland is op zeer ongebruikelijke wijze een winteralarm afgekondigd. Ik had verwacht dat het hier op het forum vandaag al wel aan de orde zou zijn geweest, maar bij het doorlopen van de berichten zag ik dat er nog geen enkele melding van is geweest.
De Leeuwarder Courant - het hoofdblad van Friesland sedert 1752 - meldt vandaag op de voorpagina: "Strenge winter volgt op warme oktober" en in het regiokatern heet het zelfs met vette letters: "Na zomerse oktober volgt mogelijk zeer strenge winter".
Je denkt wellicht dat het om een oproer-kraaiig kader-berichtje gaat, maar dat is niet zo. Het is geschreven door de weerkundig medewerker Johan Habekothé die ook wel op dit forum publiceert en zich dan vaak zeer terughoudend opstelt ten aanzien van lange termijn verwachtingen. Maar in de berichtgeving vandaag in de Leeuwarder Courant komt hij na een 6-kolommen bericht tot de slotsom: "..., wat kan er eigenlijk nog mis gaan. It kin heve".
De aankondiging van de mogelijk zeer strenge winter 2006 heeft hij geschraagd met maar liefst 6 factoren. Zo wordt gewezen op de index van de Noord Atlantische Oscillatie (NAO). Die omvat het constant veranderende luchtdrukverschil tussen de Azoren en IJsland. De afgelopen maanden is dit drukverschil veel kleiner geweest dan normaal. De verwachting is nu, dat deze tendens de komende wintermaanden aanhoudt en dat daardoor koude luchtstromingen uit noord tot oost een veel grotere kans maken dan zachte (zuid)westelijke stromingen. Mede op grond hiervan heeft de Britse weerdienst voor Engeland de koudste winter sinds 1963 in het vooruitzicht gesteld.
Het tweede argument is dat we op weg zijn naar een zonnevlekkenminimum in 2006 en 2007. Daarbij komen twee opzienbarende feiten naar voren. Op 1979 na manifesteerden de 10 strengste winters van de afgelopen eeuw zich stuk voor stuk tijdens een zonnevlekkenminimum. Bovendien, op 1947 na zijn alle Elfstedentochten gehouden in een maand waarin minder dan 50 zonnevlekken werden waargenomen. In januari en februari 2006 zal dat aantal ook zeker niet gehaald worden.
Een derde aanknopingspunt wordt geleverd door de ook op de nederlandstalige weerforums al uitvoerig besproken cyclus van de in 1929 overleden weerkundige Cornelis Easton uit Dordrecht, die door drs. J. Buisman vorig jaar in een vraaggesprek met het maandblad Weerspiegel overigens een charlatan werd genoemd. Hoe dit ook zij, deze Nederlander ontdekte, dat de periode vanaf 760 gekenmerkt werd door 13 wintergolven van steeds 89 jaar. Oftewel, steeds om de 89 jaar manifesteerde zich een (of meerdere) koude tot stenge winter. Elke wintergolf van 89 jaar is volgens Easton ook weer te verdelen in 4 fasen van 22,3 jaar met steeds een koude winter.
Als we ons beperken tot de 20e eeuw dan komen we in 1917 bij de eerste koude winter in de Easton-cyclus. Tel daar 89 jaar bij op en we zitten in 2006. Maar ook de tussenliggende verdeling van 22,3 jaar klopt als een bus met zowel in 1940, 1963 als 1985 winters van formaat. Die cyclus van 22,3 jaar is er overigens al vanaf 1634 zonder één misser.
Andere veel gehanteerde argumenten voor een mogelijk koude tot strenge winter zijn een warme oktober en een actief orkanenseizoen. Ook die twee factoren zijn dit jaar volledig van toepassing. Tot slot verwacht de Amerikaanse weerdienst voor het oosten van de Verenigde Staten een winter met temperaturen royaal boven normaal. Ook dat is gunstig. Het voorkomt de afstroom van koude lucht naar de Atlantische Oceaan en daarmee de vorming van zeer actieve depressies. Kortom, zo citeerde ik Habekothé hierboven al, "wat kan er eigenlijk nog mis gaan. It kin heve".
Enkele korte aantekeningen mijnerzijds. In het seizoen 1997-1998 leken ook alle tekenen op een naderende strenge winter te duiden. Er was bijna sprake van een unanieme strenge winter consensus. Zelfs de bekende onderzoeker F. IJnsen zat op de strenge wintertoer en vergeleek de situatie met 1946-'47. Maar het ging allemaal niet door. De crash voltrok zich aansluitend aan een poging tot Russische koudegolf medio december. Er was toen wel sprake van een El Nino trouwens. Mijns inziens doen de winterliefhebbers er dit jaar goed aan zich een winterembargo te laten welgevallen tot circa 20 december en rond die tijd een taxatie te maken van de eventuele koude opbouw van dit seizoen 2005-2006.
Dat al die strenge winters zich rond een zonnevlekkenminimum zouden hebben geconcentreerd met uitzondering van 1979 waag ik te betwijfelen. 1947 was volgens mij een schoolvoorbeeld van een extreem weerjaar juist rond een zonnevlekkenmaximum.
De strenge winter van 1963 deed zich bij ons voor bij gelijktijdige extreme winterkou over het oosten van de Verenigde Staten, dus ook dat kan.
Een waarschuwing: De laatste keer dat de Leeuwarder Courant zijn lezers zo expliciet waarschuwde voor de mogelijke komst van een zeer strenge winter mede met het oog op een zonnevlekkenminimum, was in 1975. Die strenge winter kwam er toen niet.
In Friesland is op zeer ongebruikelijke wijze een winteralarm afgekondigd. Ik had verwacht dat het hier op het forum vandaag al wel aan de orde zou zijn geweest, maar bij het doorlopen van de berichten zag ik dat er nog geen enkele melding van is geweest.
De Leeuwarder Courant - het hoofdblad van Friesland sedert 1752 - meldt vandaag op de voorpagina: "Strenge winter volgt op warme oktober" en in het regiokatern heet het zelfs met vette letters: "Na zomerse oktober volgt mogelijk zeer strenge winter".
Je denkt wellicht dat het om een oproer-kraaiig kader-berichtje gaat, maar dat is niet zo. Het is geschreven door de weerkundig medewerker Johan Habekothé die ook wel op dit forum publiceert en zich dan vaak zeer terughoudend opstelt ten aanzien van lange termijn verwachtingen. Maar in de berichtgeving vandaag in de Leeuwarder Courant komt hij na een 6-kolommen bericht tot de slotsom: "..., wat kan er eigenlijk nog mis gaan. It kin heve".
De aankondiging van de mogelijk zeer strenge winter 2006 heeft hij geschraagd met maar liefst 6 factoren. Zo wordt gewezen op de index van de Noord Atlantische Oscillatie (NAO). Die omvat het constant veranderende luchtdrukverschil tussen de Azoren en IJsland. De afgelopen maanden is dit drukverschil veel kleiner geweest dan normaal. De verwachting is nu, dat deze tendens de komende wintermaanden aanhoudt en dat daardoor koude luchtstromingen uit noord tot oost een veel grotere kans maken dan zachte (zuid)westelijke stromingen. Mede op grond hiervan heeft de Britse weerdienst voor Engeland de koudste winter sinds 1963 in het vooruitzicht gesteld.
Het tweede argument is dat we op weg zijn naar een zonnevlekkenminimum in 2006 en 2007. Daarbij komen twee opzienbarende feiten naar voren. Op 1979 na manifesteerden de 10 strengste winters van de afgelopen eeuw zich stuk voor stuk tijdens een zonnevlekkenminimum. Bovendien, op 1947 na zijn alle Elfstedentochten gehouden in een maand waarin minder dan 50 zonnevlekken werden waargenomen. In januari en februari 2006 zal dat aantal ook zeker niet gehaald worden.
Een derde aanknopingspunt wordt geleverd door de ook op de nederlandstalige weerforums al uitvoerig besproken cyclus van de in 1929 overleden weerkundige Cornelis Easton uit Dordrecht, die door drs. J. Buisman vorig jaar in een vraaggesprek met het maandblad Weerspiegel overigens een charlatan werd genoemd. Hoe dit ook zij, deze Nederlander ontdekte, dat de periode vanaf 760 gekenmerkt werd door 13 wintergolven van steeds 89 jaar. Oftewel, steeds om de 89 jaar manifesteerde zich een (of meerdere) koude tot stenge winter. Elke wintergolf van 89 jaar is volgens Easton ook weer te verdelen in 4 fasen van 22,3 jaar met steeds een koude winter.
Als we ons beperken tot de 20e eeuw dan komen we in 1917 bij de eerste koude winter in de Easton-cyclus. Tel daar 89 jaar bij op en we zitten in 2006. Maar ook de tussenliggende verdeling van 22,3 jaar klopt als een bus met zowel in 1940, 1963 als 1985 winters van formaat. Die cyclus van 22,3 jaar is er overigens al vanaf 1634 zonder één misser.
Andere veel gehanteerde argumenten voor een mogelijk koude tot strenge winter zijn een warme oktober en een actief orkanenseizoen. Ook die twee factoren zijn dit jaar volledig van toepassing. Tot slot verwacht de Amerikaanse weerdienst voor het oosten van de Verenigde Staten een winter met temperaturen royaal boven normaal. Ook dat is gunstig. Het voorkomt de afstroom van koude lucht naar de Atlantische Oceaan en daarmee de vorming van zeer actieve depressies. Kortom, zo citeerde ik Habekothé hierboven al, "wat kan er eigenlijk nog mis gaan. It kin heve".
Enkele korte aantekeningen mijnerzijds. In het seizoen 1997-1998 leken ook alle tekenen op een naderende strenge winter te duiden. Er was bijna sprake van een unanieme strenge winter consensus. Zelfs de bekende onderzoeker F. IJnsen zat op de strenge wintertoer en vergeleek de situatie met 1946-'47. Maar het ging allemaal niet door. De crash voltrok zich aansluitend aan een poging tot Russische koudegolf medio december. Er was toen wel sprake van een El Nino trouwens. Mijns inziens doen de winterliefhebbers er dit jaar goed aan zich een winterembargo te laten welgevallen tot circa 20 december en rond die tijd een taxatie te maken van de eventuele koude opbouw van dit seizoen 2005-2006.
Dat al die strenge winters zich rond een zonnevlekkenminimum zouden hebben geconcentreerd met uitzondering van 1979 waag ik te betwijfelen. 1947 was volgens mij een schoolvoorbeeld van een extreem weerjaar juist rond een zonnevlekkenmaximum.
De strenge winter van 1963 deed zich bij ons voor bij gelijktijdige extreme winterkou over het oosten van de Verenigde Staten, dus ook dat kan.
Een waarschuwing: De laatste keer dat de Leeuwarder Courant zijn lezers zo expliciet waarschuwde voor de mogelijke komst van een zeer strenge winter mede met het oog op een zonnevlekkenminimum, was in 1975. Die strenge winter kwam er toen niet.
Bericht laatst bijgewerkt: 03-11-2005 00:00
