Dezer dagen met die mislukte wintermanoeuvres vanuit Rusland en ondertussen wel vlagerig waaiende noordoosters kan je weer tal van misverstanden lezen over welk winters temperatuurregime momenteel eigenlijk zou moeten gelden. Althans als men zou meten met de zogenaamde maatstaven van vóór de temperatuursprong.
Nou, volgens mij is daar niets van waar. Ook vroeger had je hier te lande gewoon wel te kampen met oostelijke en noordoostelijke windtoestanden zonder échte winter! Ik kijk alleen maar even naar de laatste 35 jaar.
Allereerst is daar natuurlijk die door mij al eerder onder het stof vandaan gehaalde januarimaand van 1972 met z'n aanhoudende oostenwinden en doorgaans temperaturen om het vriespunt.
Interessant is echter ook de introductie van de late Elfstedenwinter van februari 1986. Van maandag 27 januari tot woensdag 5 februari was er sprake van een toestand met soms harde noordoosten winden en toch slechts temperaturen om het vriespunt, zo van -2 tot +2 graden Celsius. Een eerste geïsoleerde strenge vorstnacht noteerde ik pas van 8 op 9 februari. Daarna moest op strenge vorst gewacht worden tot 21 februari, toen het zogenoemde "Siberische Wonder van '86" zich ging ontplooien op weg naar de Elfstedentocht van woensdag 26 februari. Van 21 - 27 febr. maar liefst 6 nachten met strenge vorst!
Hallo Harrie,
Ik herinner me ook perioden met NO-wind en geen vorst. Maar uitgerekend 1986 daarbij halen?
Pas rond 30 januari 1986 stak hier een noordoostenwind op, doordat een depressie over Frankrijk naar het zuidoosten koerste. Een interessante beweging, die je zou kunnen zien als het startschot voor die winter. Tegelijkertijd steeg de druk boven Scandinavië en zat de wind voor zeer lange tijd in de NO tot oosthoek.
De vorst viel hier (De Bilt, zie tabelletje) in op 3 februari (maandag), waarbij het kwik de dagen daarop nauwelijks meer boven 0 kwam. Er was in oost Europa weinig kou aanwezig, maar het was wel een echte vorstperiode, waarbij je kan zien dat na het etmaal van 8 februari de Hellmannteller op 18,5 stond, genoeg om te kunnen schaatsen.
Interessant op de weerkaarten is een gebied met stenge tot zeer strenge vorst dat zich 29 januari al op ongeveer 500 km achter de Oeral bevond. In de loop van die vorstweek draaide de wind boven onze omgeving wat meer naar oost. In een zeer lange oostelijke stroming kwam de genoemde bel met siberisch kou recht op ons land af.
In de avond van de 8-e februari stroomde deze kou ons land binnen. Zondag 9 februari herinner ik me als de dag van gisteren. Bij ongeveer -10 stonden we op het ijs in de Alblasserwaard. In de loop van de dag werd het weinig warmer, tot ongeveer -6. Een klassieke winterkou, zou ik bijna zeggen. Ik meende de kou ook aan het ijs te zien. Wat dat precies is, weet ik niet. De oppervlakte krijgt een ander soort matglans en ziet er dan hard uit. Het deed mij misschien aan de winters uit mijn jeugd denken : 1954 en 1956. Die hebben op mij grote indruk gemaakt door de lange schaatsperioden en de hevige kou.
Die bel met zeer koude lucht was even snel weer vertrokken als gekomen. De grootste kou zat een dag later al boven zuid-Frankrijk. De winter bleef bij ons, zoals we weten.
Groet,
Cees
