Dat klopt, een interessante oude gewoonte. Op oude Nederlandse kerkklokken staat soms "Fulgura Frango", betekent zoiets als "Ik breek de bliksem".
Op de KNMI site: "In de Middeleeuwen dacht men dat het luiden van kerkklokken doeltreffend was als bescherming tegen schadelijke hagelbuien. Veilig was het klokkenluiden onder dergelijke omstandigheden allerminst. Hagelbuien gaan vaak vergezeld van onweer en uitgerekend hoge torens zijn gevoelig voor blikseminslag."
Nog een weetje van bliksem.nl: "Waarom aanroept men Sint Donatus tegen blikseminslag? >>
In 1794 sloeg de bliksem driemaal binnen het uur in de kerktoren van Hermekeil (bij Trier). De bliksem liep via het klokkentouw naar beneden en doodde iedere keer de klokkenluider. De plaatselijke Deken Cochem stichtte de Donatus Broederschap en men ging toen kleine geweide klokken gebruiken, de zgn. Donatusbellen, om het onweer te verdrijven. De Donatus Broederschap ontleende zijn naam aan Donatus (2e eeuw N. C. ) een Romeinse soldaat, martelaar, die later heilig werd verklaard en die werd en wordt nog in het Rijnland, Nederland en België vereerd als patroon tegen onweer. Zijn feestdag is 30 juni."
Stukje van een site over Antwerpse kerkklokken: "Een gebruikelijke dienst was het luiden bij zwaar onweer. Om die reden had het torenpersoneel (trompetters, klokluiders, uurwerkmakers en beiaardiers) zich sinds 1630 verenigd in de "Congregatie ofte vergaederinge van donder en bliksem van Onze-Lieve-Vrouwethoren der stad Antwerpen".
Nog een ander stukje wat ik tegenkwam: "Nog maar enkele tientallen jaren geleden geloofden mensen nog dat rook uit de schoorsteen hielp tegen de bliksem. Ze staken daarom zelfs midden in de zomer de kachel aan! Ook was het tot het einde van de vorige eeuw gebruikelijk om de kerkklokken te luiden als er onweer aankwam. Met het ene geluid dacht men het andere geluid weg te jagen. Zo zou het hele dorp veilig zijn tegen blikseminslag. Sommige mensen deden zoiets ook thuis. Ze hadden een schelletje, een klein belletje, dat bij onweer werd "geluid"."
Leuk dat ze die traditie in de Alpendalen nog in ere houden. Er gelooft daar natuurlijk ook bijna niemand meer dat het nut heeft, toch heeft het wel iets, stukje historie. Gelukkig gaat het luiden tegenwoordig automatisch, het zou sneu zijn als er nu nog iemand de dood vind bij zoiets. In de Sloveense daen doet men het niet, dat zou waarschijnlijk te vermoeiend zijn geweest met meerdere onweersdagen in een gemiddelde zomerweek
grts, Chris
PS- Hier een heel ander stukje dat ik tegenkwam, over enkele dagen in de ijzige lente van 1837.
"De weersgesteldheid is alhier metterdaad een wonderverschijnsel der natuur.
Wij hebben heden den 16 mei, een tijdstip, hetwelk met betrekking tot den stand der zon, gelijk staat met de eerste dagen van augustus. Echter verhief zich de thermometer niet boven het vriespunt. Sedert 3 dagen hebben wij sneeuw, hagel en wind. Het waait bestendig uit het Noorden of Noord-Oosten en zelfs terwijl de zon op haar middaghoogte staat vermindert de koude niet, die alle menschen noodzaakt om in winterkleeding en in dikke mantels of jassen te gaan. Aan het geboomte ontwikkelt zich geen blad of knop en buiten onze stad vertoont zich alles nog als wintergezicht. Terwijl anders met de Pinksterdagen, schier onze geheele bevolking de stad uitstroomde om het verkwikkende der voorjaarszon in het schoone groen of beemd en veld te genieten, blijft nu ieder thuis en velen verwarmen zich nog aan den winterhaard. Bij menschenheugenis is een dergelijke weersgesteldheid nooit beleefd."
Op de KNMI site: "In de Middeleeuwen dacht men dat het luiden van kerkklokken doeltreffend was als bescherming tegen schadelijke hagelbuien. Veilig was het klokkenluiden onder dergelijke omstandigheden allerminst. Hagelbuien gaan vaak vergezeld van onweer en uitgerekend hoge torens zijn gevoelig voor blikseminslag."
Nog een weetje van bliksem.nl: "Waarom aanroept men Sint Donatus tegen blikseminslag? >>
In 1794 sloeg de bliksem driemaal binnen het uur in de kerktoren van Hermekeil (bij Trier). De bliksem liep via het klokkentouw naar beneden en doodde iedere keer de klokkenluider. De plaatselijke Deken Cochem stichtte de Donatus Broederschap en men ging toen kleine geweide klokken gebruiken, de zgn. Donatusbellen, om het onweer te verdrijven. De Donatus Broederschap ontleende zijn naam aan Donatus (2e eeuw N. C. ) een Romeinse soldaat, martelaar, die later heilig werd verklaard en die werd en wordt nog in het Rijnland, Nederland en België vereerd als patroon tegen onweer. Zijn feestdag is 30 juni."
Stukje van een site over Antwerpse kerkklokken: "Een gebruikelijke dienst was het luiden bij zwaar onweer. Om die reden had het torenpersoneel (trompetters, klokluiders, uurwerkmakers en beiaardiers) zich sinds 1630 verenigd in de "Congregatie ofte vergaederinge van donder en bliksem van Onze-Lieve-Vrouwethoren der stad Antwerpen".
Nog een ander stukje wat ik tegenkwam: "Nog maar enkele tientallen jaren geleden geloofden mensen nog dat rook uit de schoorsteen hielp tegen de bliksem. Ze staken daarom zelfs midden in de zomer de kachel aan! Ook was het tot het einde van de vorige eeuw gebruikelijk om de kerkklokken te luiden als er onweer aankwam. Met het ene geluid dacht men het andere geluid weg te jagen. Zo zou het hele dorp veilig zijn tegen blikseminslag. Sommige mensen deden zoiets ook thuis. Ze hadden een schelletje, een klein belletje, dat bij onweer werd "geluid"."
Leuk dat ze die traditie in de Alpendalen nog in ere houden. Er gelooft daar natuurlijk ook bijna niemand meer dat het nut heeft, toch heeft het wel iets, stukje historie. Gelukkig gaat het luiden tegenwoordig automatisch, het zou sneu zijn als er nu nog iemand de dood vind bij zoiets. In de Sloveense daen doet men het niet, dat zou waarschijnlijk te vermoeiend zijn geweest met meerdere onweersdagen in een gemiddelde zomerweek
grts, Chris
PS- Hier een heel ander stukje dat ik tegenkwam, over enkele dagen in de ijzige lente van 1837.
"De weersgesteldheid is alhier metterdaad een wonderverschijnsel der natuur.
Wij hebben heden den 16 mei, een tijdstip, hetwelk met betrekking tot den stand der zon, gelijk staat met de eerste dagen van augustus. Echter verhief zich de thermometer niet boven het vriespunt. Sedert 3 dagen hebben wij sneeuw, hagel en wind. Het waait bestendig uit het Noorden of Noord-Oosten en zelfs terwijl de zon op haar middaghoogte staat vermindert de koude niet, die alle menschen noodzaakt om in winterkleeding en in dikke mantels of jassen te gaan. Aan het geboomte ontwikkelt zich geen blad of knop en buiten onze stad vertoont zich alles nog als wintergezicht. Terwijl anders met de Pinksterdagen, schier onze geheele bevolking de stad uitstroomde om het verkwikkende der voorjaarszon in het schoone groen of beemd en veld te genieten, blijft nu ieder thuis en velen verwarmen zich nog aan den winterhaard. Bij menschenheugenis is een dergelijke weersgesteldheid nooit beleefd."
